ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន នៅប្រទេសនេប៉ាល់

ផ្សាយថ្ងៃទី ១៩ មិថុនា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាននៅក្នុងប្រទេសនេប៉ាល់គឺជាប្រពៃណីដ៏សម្បូរបែប និងស៊ីសង្វាក់គ្នា ដែលលាយបញ្ចូលគ្នានូវការបង្រៀន "យានជំនិះដ៏អស្ចារ្យ" ជាសកល ដូចជាផ្លូវពោធិសត្វ និងសេចក្តីមេត្តាករុណា ជាមួយនឹងការអនុវត្តតន្ត្រៃក្នុងស្រុក។ បេតិកភណ្ឌនេះរីកចម្រើនតាមរយៈសហគមន៍ពុទ្ធសាសនាញូវើរ និងពូជពង្សទីបេដែលបានអនុវត្តនៅទូទាំងតំបន់ហិម៉ាឡៃយ៉ា និងតំបន់ភ្នំ។
ទិដ្ឋភាពសំខាន់ៗនៃប្រពៃណីមហាយាននៅក្នុងប្រទេសនេប៉ាល់រួមមាន៖ ព្រះពុទ្ធសាសនាញូវើរ៖ ជាជនជាតិដើមភាគតិចនៃជ្រលងភ្នំកដ្ឋមណ្ឌូ ទម្រង់ព្រះពុទ្ធសាសនាពិសេសនេះមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជ្រៅជាមួយនឹងទស្សនវិជ្ជាមហាយាន និងការអនុវត្តវជរយាន។ ពុទ្ធសាសនិកញូវើររក្សាភាសាសំស្ក្រឹតជាភាសាសាសនារបស់ពួកគេ និងមានប្រព័ន្ធវណ្ណៈសម្រាប់បូជាចារ្យរបស់ពួកគេ ដែលបង្កើតបានជាការលាយបញ្ចូលគ្នាដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នៃប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនា និងហិណ្ឌូ។
ឥទ្ធិពលទីបេ៖ នៅភាគខាងជើងប្រទេសនេប៉ាល់ ព្រះពុទ្ធសាសនាទីបេ ជាសាខាដែលមានឫសគល់យ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងមហាយាន គឺជាប្រពៃណីចម្បង។ ក្រុមជនជាតិភាគតិចដូចជា Sherpa, Tamang និង Gurung អនុវត្តពូជពង្សនេះនៅក្នុងវត្តអារាមភ្នំប្រហែល 3,000 នៅក្នុងប្រទេស។ ទស្សនវិជ្ជាស្នូល៖ ជំនួសឱ្យការមានគោលបំណងតែមួយគត់សម្រាប់ការរំដោះផ្ទាល់ខ្លួន អ្នកអនុវត្តផ្តោតលើការក្លាយជាព្រះពោធិសត្វ - ជាសត្វដែលបានត្រាស់ដឹងដែលពន្យារពេលការចូលទៅក្នុងព្រះនិព្វានដើម្បីជួយអ្នកដទៃ។
កន្លែងពិសិដ្ឋសំខាន់ៗ៖ ប្រទេសនេប៉ាល់គឺជាជម្រកនៃមជ្ឈមណ្ឌលមហាយានបុរាណ ជាពិសេសគឺស្តូប Swayambhunath នៅក្នុងជ្រលងភ្នំ Kathmandu ដែលត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងគោលគំនិតព្រះពុទ្ធដើម។ ការដកថយ និងការសិក្សា៖ និស្សិត និងអ្នកធ្វើដំណើរសម័យទំនើបអាចសិក្សាការបង្រៀនមហាយាននៅតាមស្ថាប័នល្បីៗដូចជាវត្ត Kopan ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅចម្ងាយខ្លីពីស្តូប Boudhanath ដ៏ល្បីល្បាញ។
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
ព្រះពុទ្ធសាសនានៅប្រទេសនេប៉ាល់មានតាំងពីកំណើតរបស់ព្រះសិទ្ធត្ថគោតមផ្ទាល់។ រឿងព្រេងនិទាននិយាយថា ព្រះពោធិសត្វ និងព្រះពុទ្ធមុនៗជាច្រើនអង្គក៏បានយាងមកទស្សនាទឹកដីនេះផងដែរ។ វិមាននៃព្រះពុទ្ធទាំងនេះនៅតែអាចមើលឃើញ។ ប្រវត្តិសាស្ត្រព្រះពុទ្ធសាសនាដំបូងៗពិបាកកត់ត្រាទុកណាស់ ប៉ុន្តែយើងដឹងថាប្រទេសនេប៉ាល់បានក្លាយជាចំណុចជួបជុំដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់គ្រូពុទ្ធសាសនាឥណ្ឌា និងទីបេ។
ព្រះណាគរុណុ ព្រះគ្រូមធយាមិកដ៏អស្ចារ្យ និងអ្នកប្រតិបត្តិដ៏អស្ចារ្យជាច្រើនទៀតបានយាងមក រស់នៅ និងបង្រៀននៅប្រទេសនេប៉ាល់។ សិលាចារឹកថ្ម និងអក្សរសិល្ប៍ផ្តល់ភស្តុតាងច្បាស់លាស់ថាពូជពង្សដ៏រឹងមាំរបស់ភិក្ខុនីមហាសង្ឃិកមាននៅក្នុងសតវត្សទីប្រាំពីរ។ ប្រទេសនេះបានក្លាយជាឃ្លាំងនៃអក្សរសិល្ប៍ព្រះពុទ្ធសាសនាសំស្ក្រឹត និងល្បីល្បាញសម្រាប់ការផលិតសិល្បៈព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ល្អ។
ឥទ្ធិពលព្រះពុទ្ធសាសនាគឺជាក់ស្តែងនៅក្នុងវប្បធម៌នៃប្រទេសនេប៉ាល់ រួមទាំងឥទ្ធិពលនៃវណ្ណៈហិណ្ឌូ និងអានីមនិយមជាច្រើន។ ដោយសារតែប្រទេសនេប៉ាល់នៅជិតទីបេ ព្រះពុទ្ធសាសនាទីបេគឺជាទម្រង់ដែលប្រតិបត្តិយ៉ាងទូលំទូលាយបំផុត។ ពុទ្ធសាសនាវជរយាន។ ក្រុមពុទ្ធសាសនាជាច្រើនក៏ទទួលឥទ្ធិពលពីសាសនាហិណ្ឌូផងដែរ។
វត្តអារាមល្បីៗជាច្រើនត្រូវបានសាងសង់នៅទូទាំងប្រទេសនេប៉ាល់។ ទោះបីជាប្រាសាទបុរាណជាច្រើនត្រូវបានបំផ្លាញដោយការរញ្ជួយដីនៅឆ្នាំ ១៣៥៥ និង ១៩៣៤ ក៏ដោយ ក៏រចនាសម្ព័ន្ធសាសនាសំខាន់ៗជាច្រើននៅតែនៅសេសសល់។ ស្តូបបុរាណនៃ Swayambhu និង Bodhnath ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាទីសក្ការៈបំផុត។ ព្រះពុទ្ធសាសនានៅក្នុងប្រទេសនេប៉ាល់រួមមានប្រពៃណីថេរវាទ មហាយាន និងវជរយាន។ អ្នកគ្រប់គ្រងនៃប្រទេសនេប៉ាល់ភាគច្រើនជាហិណ្ឌូ ប៉ុន្តែបានគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍព្រះពុទ្ធសាសនាអស់ជាច្រើនសតវត្សមកហើយ។
ការចែកចាយព្រះពុទ្ធសាសនា
ប្រពៃណីមហាយានទីបេគឺមានប្រជាប្រិយភាពបំផុតនៅភាគខាងជើងប្រទេសនេប៉ាល់ ដែលមានវត្តអារាមប្រមាណ 3,000។ តំបន់នេះមានប្រជាជនដែលទាក់ទងនឹងទីបេរស់នៅ គឺពួក Sherpa, Lopa, Manangi, Thakali, Lhomi, Dolpa និង Nyimba។ ពួកគេបង្កើតបានជាជនជាតិភាគតិចតូចមួយនៃចំនួនប្រជាជនរបស់ប្រទេស។
ព្រះពុទ្ធសាសនា Newar Vajrayana គឺជាប្រព័ន្ធសាសនាដ៏រីករាលដាលនៅក្នុងជ្រលងភ្នំ Kathmandu ដែលមានប្រពៃណីពិធីសាសនាដ៏ស្មុគស្មាញ។ ចាប់តាំងពីដើមទសវត្សរ៍ទី 40 មក ជនជាតិនេប៉ាល់មួយចំនួនបានងាកទៅរកការអនុវត្តថេរវាទដោយផ្អែកលើគម្ពីរបាលី ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើទិដ្ឋភាពសមហេតុផលនៃព្រះពុទ្ធសាសនាជាងពិធីសាសនា។ វត្តអារាមថេរវាទភាគច្រើនមានទីតាំងនៅជ្រលងភ្នំ Kathmandu។ មានព្រះសង្ឃប្រហែល 100 អង្គ និងដូនជី 150 អង្គ ដែលភាគច្រើនជាកម្មសិទ្ធិរបស់សហគមន៍ Newar។ Newar ដែលមាននាមត្រកូល Shakya មានដើមកំណើតមកពីគ្រួសាររបស់ Shakyamuni Buddhist។

តោះ! មកសិក្សាអំពី រាជវង្សចាម្ប៉ាចុងក្រោយ (ចាម្ប៉ា៖ ចក្រភពដែលត្រូវបានបំភ្លេចចោល).....

ក្រុមជនជាតិភាគតិចដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសនេប៉ាល់កណ្តាល ដូចជា Gurung, Lepcha, Tamang, Magar, Newar, Yakkha, Thami និង Chepang ក៏ជាអ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាផងដែរ។ ក្រុមជនជាតិទាំងនេះមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងបើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសជិតខាងភាគខាងជើងរបស់ពួកគេ។ ពួកគេបានស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលនៃសាសនាហិណ្ឌូដោយសារតែទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរបស់ពួកគេជាមួយវណ្ណៈហិណ្ឌូ។ ជាលទ្ធផល ពួកគេជាច្រើនបានទទួលយកសាសនាហិណ្ឌូ ហើយត្រូវបានរួមបញ្ចូលយ៉ាងធំទៅក្នុងប្រព័ន្ធវណ្ណៈ។
កុលសម្ព័ន្ធគីរ៉ាន់ ជាពិសេសលីមប៊ូ និងរ៉ៃ ក៏បានទទួលយកការអនុវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាទីបេពីប្រទេសជិតខាងរបស់ពួកគេដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា។ ជីរ៉ែល ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកុលសម្ព័ន្ធគីរ៉ាតា ក៏បានទទួលយកព្រះពុទ្ធសាសនាទីបេផងដែរ។
កន្លែងពិសិដ្ឋ
ស្តូបស្វាយាមប៊ូណាត - កាត់ម៉ាន់ឌូ ស្តូបដ៏អស្ចារ្យនៃស្វាយាមប៊ូណាត ស្ថិតនៅលើភ្នំមួយនៅភាគខាងលិចនៃកាត់ម៉ាន់ឌូ។ ឈ្មោះរបស់វាមានន័យថា "ព្រះពុទ្ធដែលបង្កើតដោយខ្លួនឯង និងមានអត្ថិភាពដោយខ្លួនឯង"។ ទេវកថានៃប្រភពដើមរបស់វាក៏ជាទេវកថានៃប្រភពដើមនៃជ្រលងភ្នំផងដែរ។ វាប្រាប់រឿងរ៉ាវនៃការត្រាស់ដឹងរបស់ព្រះពុទ្ធដើម និងការរីករាលដាលនៃព្រះពុទ្ធសាសនានៅក្នុងប្រទេសនេប៉ាល់។
កន្លែងពិសិដ្ឋបំផុតនេះតែងតែជាកន្លែងដ៏មានអំណាចបំផុតសម្រាប់ពុទ្ធសាសនិកក្នុងស្រុក និងសម្រាប់អ្នកធ្វើធម្មយាត្រាមកពីជុំវិញពិភពលោក។ វាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាទីសក្ការៈដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតនៅក្នុងតំបន់ហិម៉ាឡៃយ៉ា។
ការរីកចម្រើននៃព្រះពុទ្ធសាសនា
ព្រះពុទ្ធសាសនាឥណ្ឌាបានចាប់ផ្តើមជ្រាបចូលទៅក្នុងច្រកភ្នំចូលទៅក្នុងប្រទេសនេប៉ាល់ប្រហែលជានៅសតវត្សរ៍ទី 4 ឬទី 5 នៃគ.ស ទោះបីជាឥទ្ធិពលរបស់វាតែងតែត្រូវបានកំណត់ជាចម្បងចំពោះជ្រលងភ្នំកាត់ម៉ាន់ឌូ និងផ្នែកខាងលិចនៃប្រទេសក៏ដោយ។ ជាមួយនឹងការបំផ្លិចបំផ្លាញនៃព្រះពុទ្ធសាសនានៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌានៅសតវត្សរ៍ទី 13 ទីបេ ដែលជាប្រទេសជិតខាងដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់ប្រទេសនេប៉ាល់នៅភាគខាងជើង បានចាប់ផ្តើមមានឥទ្ធិពលលើការអភិវឌ្ឍសាសនារបស់ប្រទេស។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ព្រះពុទ្ធសាសនាតន្ត្រៃយ៍ដែលជាលទ្ធផលបានក្លាយទៅជាពុករលួយកាន់តែខ្លាំងឡើង ហើយបានបញ្ចូលគ្នាជាមួយសាសនាហិណ្ឌូ ដែលជាសាសនាលេចធ្លោ ហើយសាសនាទាំងពីរនេះបានក្លាយជា និងនៅតែស្ថិតស្ថេររហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះស្ទើរតែមិនអាចបែងចែកបាន។

កាសែតឯករាជ្យជាតិ សូមជំរាបជូនលោកអ្នកនាងថា ពីរឆ្នាំកន្លងមកនេះ យើងបានផ្សាយតាមរយៈ Website: www.kaset-ekreachcheat.com គឺមិនដែលបានផលចំណូលពីការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដើម្បីទ្រទ្រង់គេហទំព័រនេះឡើយ ហេតុដូច្នេះចាប់ពីខែ វិច្ឆិកា ២០២៥ តទៅ យើងនឹងផ្សាយតាមគេហទំព័រចាស់ www.erc-news.blogspot.com របស់យើងដដែលវិញ សូមអរគុណ

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1930 ជនជាតិនេប៉ាល់ដំបូងគេបានបួសជាព្រះសង្ឃថេរវាទនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ប៉ុន្តែអ្នកគ្រប់គ្រងហិណ្ឌូរបស់ប្រទេសនេប៉ាល់បានបដិសេធមិនអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ ហើយបានចាប់ដាក់គុកអ្នកដែលបានធ្វើដូច្នេះ។ ជាមួយនឹងការផ្លាស់ប្តូររដ្ឋាភិបាលនៅឆ្នាំ 1950 និងការមកដល់នៃសេរីភាពសាសនា ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទបានចាប់ផ្តើមទទួលបានការគាំទ្រជាលំដាប់។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1959 ជនភៀសខ្លួនទីបេក៏បានបង្កើតខ្លួនឯងនៅក្នុងប្រទេសនេះ ហើយវត្តមានរបស់ពួកគេបានជួយក្នុងកម្រិតខ្លះក្នុងការរស់ឡើងវិញនូវព្រះពុទ្ធសាសនាប្រពៃណីនេប៉ាល់។
រហូតមកដល់ពេលថ្មីៗនេះ ដូនជីនៅប្រទេសនេប៉ាល់បានកាន់សីលដប់ប្រការ ហើយមិនមានសិទ្ធិទទួលបានការបួសពេញលេញនោះទេ។ នៅឆ្នាំ 1988 ក្រុមដូនជីមួយក្រុមបានទៅទីក្រុងឡូសអាន់ជឺឡេស រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ដើម្បីទទួលបានបួសពេញលេញជាភិក្ខុនី។ នៅឆ្នាំ 1998 ដូនជីនេប៉ាល់ផ្សេងទៀតបានទទួលការបួសជាភិក្ខុនីនៅប្រទេសចិន និងពុទ្ធគយា ប្រទេសឥណ្ឌា។ នៅឆ្នាំ ១៩៩៩ នៅលុម្ពិនី ភិក្ខុនីធម្មវតី បានរៀបចំការបួសជាសិក្ខាមាណលើកដំបូង ដែលត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសនេប៉ាល់ក្នុងរយៈពេល ១០០០ ឆ្នាំ។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119