ប្រវត្តិរឿង នៃខេត្តបាត់ដំបង
សារព័ត៌មាន ឯករាជ្យជាតិ
6:00:00 AM
ផ្សាយថ្ងៃទី ២០ វិច្ឆិកា ២០២៦
(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
បើតាមសិលាចារិកថ្មប្រាសាទដែលយើងមាន និងបានរកឃើញរហូតសព្វថ្ងៃនៅមុន សម័យ និងសម័យអង្គរគឺពុំបានឃើញចែងអោយយើងដឹងថា តើសម័យនោះមាន ភូមិ ស្រុកណាមួយដែលមានឈ្មោះ បាត់ដំបងនោះទេ។ ប៉ុន្តែយើងក៏មិនហ៊ានសន្និដ្ឋានថា ឈ្មោះបាត់ដំបង នេះមានប្រើ ឬមិនប្រើក្នុងសម័យនោះដែរ។ ប៉ុន្តែក្នុងសម័យអង្គរ និង ក្រោយអង្គរតាមឯកសារ “មហាជនខ្មែរ”មានប្រើឈ្មោះ “ស្រុកបាត់ដំបង”។ហេតុអ្វីបាន ជាហៅឈ្មោះបាត់ដំបង ប្រវត្តិសាស្ត្រសរសេរលើសិលាចារិកមិនបានឆ្លើយឲ្យដឹងឡើយ គឺមានតែនៅក្នុងរឿងព្រេងប៉ុណ្ណោះគឺរឿងតាដំបងក្រញូងដែលខ្មែរ យើងយល់ថា ជារឿងកើតមានតាំងពីសម័យអង្គរដែលបានពន្យល់ពីដើមហេតុ ដែលនាំអោយយើងហៅឈ្មោះ “បាត់ដំបង” ឬអូរដំបង។ ឯឈ្មោះ“ព្រះដំបង” គឺស្តេចរាមាទី១ បានកំណត់ឲ្យ ហៅ ឈ្មោះភូមិសង្កែថាជា “ព្រះដំបង”។
កាលពីមុនសម័យអង្គរ និងសម័យអង្គរភាគខាងលិច និងភាគ ពាយ័ព្យនៃបឹង ទន្លេសាប គឺជាដែនដីអមោឃបុរៈនិងជាដែនដី ភិមៈបុរៈ។ នៅក្នុងសម័យអង្គរដែនដី ឬភូមិភាគ អមោឃ បុរីមានការរីកចម្រើនខ្លាំងដោយសារ ដីមានជីជាតិល្អអាចដាំដំណាំស្រូវ និងបន្លែផ្លែឈើ ផ្សេងៗបាន ប្រកបដោយទិន្នផលល្អប្រសើរ។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជំនាន់ នោះមករស់នៅភូមិ ភាគនេះច្រើនជាភស្តុតាងបង្ហាញ គឺមានប្រាសាទបុរាណជាច្រើន សន្ឋឹក សន្ឋាប់ក្នុងតំបន់នេះ។ ប៉ុន្តែប្រាសាទបុរាណទាំងនោះរលំបាក់បែកបាត់បង់ស្ទើរតែទាំងអស់ លើកលែងតែប្រាសាទបាណន់ ប្រាសាទឯកភ្នំ ប្រាសាទ បាសែតប្រាសាទស្ទឹង បន្ទាយទ័យ បន្ទាយឆ្មារ។ល។ ដែលនាម៉ឺនសព្វមុខ មន្ត្រីនិងប្រជារាស្ត្រ ជំនាន់នោះបានកសាងឡើង សម្រាប់ជាទីសក្ការៈបូជាដល់ ព្រះអាទិទេព និងទេវៈ ផ្សេងៗ។ ខាងព្រហ្មញ្ញាសាសនា ឬក៏ដល់ព្រះពុទ្ឋ និងពោធិសាត់ផ្សេងៗខាងពុទ្ឋសាសនា។
នៅសតវត្សក្រោយមកទៀតដែនដីខេត្តបាត់ដំបង ត្រូវបានទទួលរងគ្រោះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពី ចម្បាំងរាំងជល់ ដោយការឈ្លានពានពីសំណាក់ពួកសៀមតាំងពីសតវត្សទី ១៥ ដល់ទី១៨ ដែលធ្វើឲ្យជីវភាព រស់នៅរបស់ប្រជាជនបាត់ដំបងជំនាន់នោះធ្លាក់ក្រលំបាកព្រាត់ប្រាស និរាសគ្រួសារទ្រព្យសម្បិត្តផ្ទះសម្បែងគួរអោយខ្លោចផ្សារ។
នៅចុងសតវត្សទី១៨ ដល់ដើមសតវត្សទី២០ បាត់ដំបងក៏ធ្លាក់នៅក្រោមអំណាច ត្រួតត្រា ជិះជាន់របស់ពួកសៀមអស់រយៈពេលជាងមួយសតវត្សដែលគ្រប់គ្រងដោយអំណាច គ្រួសារ ចៅហ្វ៊ាបែនក្រោយមកគេដាក់ឈ្មោះថា “ត្រកូលអភ័យវង្ស” អស់៦តំណ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩០៧។
តាមសន្ឋិសញ្ញាបារាំង សៀម ចុះថ្ងៃទី ២៣ ខែ មិនា ឆ្នាំ ១៩០៧ សៀមត្រូវប្រគល់មកឲ្យកម្ពុជាវិញនូវទឹកដីដែលខ្លួនធ្លាប់កាន់កាប់ជាងមួយសតវត្សនោះ គឺបាត់ដំបង សៀមរាបអង្គ្គរ សិរីសោភ័ណ និងចុងកាល់ដោយប្តូរ និងខេត្តត្រាត និងតំបន់ដាច់សេ (ដែនដីលាវ) ប៉ែកខាង លើនៃទន្លេមេគង្គ។ ប៉ុន្មានខែក្រោយមកព្រះករុណាព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិទ្រង់បានចេញព្រះ រាជប្រកាសលេខ៦៦ ចុះថ្ងៃទី ៦ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ១៩០៧ កំណត់ដែនដីបាត់ដំបងត្រូវបែងចែកជា៣ខេត្ត គឺ ខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តសៀមរាប និងខេត្តសិរីសោភ័ណ្ឌ។
នៅឆ្នាំ១៩២៥ ទឹកដីបាត់ដំបង ត្រូវបានបែងចែកសារជាថ្មីឲ្យទៅ ជាខេត្តបាត់ដំបងមានខេត្តពីរគឺខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តសៀមរាប ក្នុងនោះខេត្តបាត់ដំបងមានស្រុក២ គឺស្រុកបាត់ដំបង និងស្រុក សិរីសោភ័ណ្ឌ។ នៅឆ្នាំ ១៩៤០ ខេត្តបាត់ដំបងមានស្រុកចំនួន៧ គឺស្រុកបាត់ដំបង ស្រុកសង្កែ ស្រុកមោងឬស្សី ស្រុកមង្គលបុរី ស្រុកទឹកជោរ ស្រុកសិរីសោភ័ណ និងស្រុកបិត្បូង។
នៅខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៥៣ តំបន់រដ្ឋបាលប៉ោយប៉ែតត្រូវបានបង្កើតឡើងចំណុះស្រុកសិរីសោភ័ណ ។ នៅខែ កក្តដា ឆ្នាំ ១៩៥៧ ស្រុកទឹកជោរត្រូវបានបែងចែកទៅជា ២ ស្រុក គឺ ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ និងស្រុកភ្នំស្រុក។ ស្រុកសិរីសោភ័ណត្រូវបានបែងចែកទៅជា ២ ស្រុក ដែរ គឺស្រុកសិរីសោភ័ណ និងស្រុកបន្ទាយឆ្មា។ នៅខែ មិនា ឆ្នាំ ១៩៦៥ តំបន់រដ្ឋបាលប៉ោយប៉ែតដែលបានបង្កើតនៅឆ្នាំ១៩៥៣ នោះត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាស្រុកឈ្មោះថាស្រុកអូរជ្រៅ។ នៅខែកក្តដា ឆ្នាំ ១៩៦៥ ទឹកដីមោងឬស្សីមួយ ផ្នែកត្រូវបានកាត់ទៅជាតំបន់រដ្ឋបាលគាស់ក្រឡ។ នៅខែ មិនាឆ្នាំ១៩៦៦ ស្រុកថ្មីមួយ ទៀតត្រូវបាន បង្កើតឡើងគឺស្រុកថ្មពួក មានទីតាំងនៅតាំងនៅថ្មពួក។ ជាមួយគ្នានេះស្រុកបន្ទាយឆ្មាត្រូវបានដក ចេញពីខេត្តបាត់ដំបង ឲ្យចំណុះខេត្តឧត្តមានជ័យវិញដែលជាខេត្តទើបបង្កើតថ្មី។ នៅដើមសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរមានស្រុកចំនួន ២ បានបង្កើតឡើងគឺ ស្រុកបាណន់ និងស្រុកគាស់ឡ។ សរុបមកដល់ត្រឹមនេះស្រុកបាត់ដំបងមានស្រុកចំនួន៩ គឺស្រុកបាត់ដំបង ស្រុកសង្កែ ស្រុកមោងឬស្សី ស្រុកមង្គលបូរី ស្រុកសិរីសោភ័ណ ស្រុកអូរជ្រៅ ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ ស្រុកបាណន់ ស្រុកគាស់ឡ និងតំបន់រដ្ឋបាលចំនួន២ គឺតំបន់រដ្ឋបាលបាក់ព្រា និងតំបន់រដ្ឋបាលល្វា។ ក្នុងរបបវាលពិឃាត ៣ ឆ្នាំ ៨ខែ ២០ថ្ងៃ នៅខេត្តបាត់ដំបងក៏ដូចជាខេត្តនានាទូទាំងប្រទេសដែរ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវបានជម្លៀស ចុះឡើងពិសេសពីតំបន់ទីក្រុង ទីប្រជុំជនទៅកាន់ជនបទ និងតំបន់ព្រៃភ្នំ។ ខេត្តបាត់ដំបងធ្លាប់ល្បីថា ជាជង្រុកស្រូវនៃប្រទេសបានក្លាយទៅ ជាតំបន់ទទួលទារុណកម្មកាប់សម្លាប់ និងបង្អត់អាហារពេល នោះខេត្តពុំ មានព្រំប្រទល់ច្បាស់លាស់ទេដោយ អង្គការដឹកនាំពេលនោះ ដាក់ខេត្តបាត់ដំបងទៅក្នុង តំបន់ភូមិភាគ ពាយ័ព្យហើយមានតំបន់១ តំបន់៣ តំបន់៤ និងតំបន់៥។ ខណៈនោះមានឮគេហៅ ឈ្មោះស្រុកខ្លះដែរដូចជាស្រុកភ្នំសំពៅ ស្រុកបាត់ដំបង ស្រុកមង្គលបុរី ស្រុកសង្កែ ស្រុកមោងឬស្សី ស្រុក៤១ ស្រុក៤២។ល។
ខេត្តបាត់ដំបងត្រូវបានរំដោះជាស្ថាពរពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍នៅ ថ្ងៃទី១៣ ខែ មករា ឆ្នាំ១៩៧៩។ ក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំមានឈ្មោះថាគណៈកម្មាធិការប្រជាជនបដិវត្តន៍ (ខេត្ត-ស្រុក -ទីរួមខេត្ត-ឃុំ-សង្កាត់)។ គណៈកម្មាធិការប្រជាជន ឃុំ-សង្កាត់ត្រូវបានជ្រើសរើស ដោយការ បោះឆ្នោត ដំបូងបំផុតនៅ ឆ្នាំ១៩៨៣។ ពីឆ្នាំ១៩៨៩ ដល់ ឆ្នាំ ១៩៨៦ ខេត្តបាត់ដំបង មានស្រុក ចំនួន៩ទីរួម ខេត្តចំនួន១។
នៅឆ្នាំ១៩៨៦ ស្រុកថ្មី៣ត្រូវបានបង្កើតបន្ថែមទៀតមានស្រុកបាណន់ ស្រុកបវេល និងស្រុកឯកភ្នំ។ ត្រឹមតំណាក់កាលនេះបាត់ដំបងមាន១២ស្រុក គឺស្រុកមោងឬស្សី ស្រុកសង្កែ ស្រុកបាណន់ ស្រុកឯកភ្នំ ស្រុកបាត់ដំបងស្រុករតនមណ្ឌល ស្រុកមង្គលបុរី ស្រុកសិរិសោភ័ណ ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ ស្រុកថ្មពួក ស្រុកភ្នំស្រុក និងស្រុកបវេល។
នៅឆ្នាំ១៩៨៨ ស្រុកចំនួន៥គឺ ស្រុកមង្គលបុរី ស្រុកថ្មពួក ស្រុកសិរីសោភ័ណ ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ និងស្រុកភ្នំស្រុកត្រូវបានកាត់ចេញដើម្បីបង្កើតជា ខេត្តថ្មី មួយទៀតគឺខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ចាប់ពីនោះរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ ខេត្តបាត់ដំបង មានស្រុកចំនួន៧ទីរួមខេត្ត១ ឃុំចំនួន៥៣ និងសង្កាត់ចំនួន១០។
ក្រោយមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី ទីរួមខេត្តបាត់ដំបងត្រូវបានប្តូរឈ្មោះមកជាស្រុកស្វាយប៉ោវិញ។ ចំណែកសង្កាត់ទាំង១០ត្រូវបានប្តូរមកជាឃុំដូច្នេះខេត្តបាត់ដំបង មានស្រុកចំនួន៨ និងឃុំចំនួន៤៧។
នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ក្រោយសមាហរណកម្មកម្លាំងកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ខេត្តបាត់ដំបង ត្រូវបានកាត់ ទឹកដីមួយផ្នែកទៀតដើម្បីបង្កើតក្រុងប៉ៃលិនហើយស្រុកចំនួន៤ ត្រូវបាន បង្កើតថែមមានស្រុក សំឡូត ស្រុកកំរៀង ស្រុកភ្នំព្រឹក និងស្រុកសំពៅលូន។
នៅឆ្នាំ២០០០ ទឹកដីស្រុកមោងឬស្សី ត្រូវបានរម្លែកមួយផ្នែកបង្កើតជាស្រុកគាស់ក្រឡ ដែលមាន៦ឃុំ។ ចំណែកឯស្រុកស្វាយប៉ាត្រូវបានប្តូរឈ្មោះមកជាស្រុកបាត់ដំបងវិញ។ រីឯស្រុកបាត់ដំបងដែលមានទីតាំងនៅថ្មគោលត្រូវបានប្តូរឈ្មោះជា ស្រុកថ្មគោលវិញ។
នៅថ្ងៃទី 31 ខែធ្នូ ឆ្នាំ2008 ស្រុកបាត់ដំបង បានប្តូរទៅជាក្រុងបាត់ដំបងចំណុះឲ្យ ខេត្តបាត់ដំបងវិញ ហើយឃុំទាំងអស់ក្នុងស្រុកបាត់ដំបង ប្តូរទៅជាសង្កាត់វិញ។ ចំណែកស្រុកមោងឬស្សីត្រូវកាត់ជាពីរដើម្បីបង្កើតស្រុកថ្មីមួយគឺ ស្រុករុក្ខគិរី។
ចាប់ពីពេលនោះរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នខេត្តបាត់ដំបងមានស្រុកចំនួន១៣ ឃុំចំនួន៩៦ និងភូមិចំនួន ៧៤១មានផ្ទៃដី ១ ១៦២ ២០០ហិកតា មានប្រជាជន១៩១-៣១៧គ្រួសារ មនុស្សរាយ៩៨៨-៥១០នាក់ ។
ប្រភព៖ អត្ថបទរបស់ការិយាល័យច្រកចេញចូលតែមួយក្រុងបាត់ដំបង (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119 ស្រាវជ្រាវដោយលោក នង ច័ន្ទថន និងរក្សាសិទ្ធិដោយ កាសែតឯករាជ្យជាតិ
(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
បើតាមសិលាចារិកថ្មប្រាសាទដែលយើងមាន និងបានរកឃើញរហូតសព្វថ្ងៃនៅមុន សម័យ និងសម័យអង្គរគឺពុំបានឃើញចែងអោយយើងដឹងថា តើសម័យនោះមាន ភូមិ ស្រុកណាមួយដែលមានឈ្មោះ បាត់ដំបងនោះទេ។ ប៉ុន្តែយើងក៏មិនហ៊ានសន្និដ្ឋានថា ឈ្មោះបាត់ដំបង នេះមានប្រើ ឬមិនប្រើក្នុងសម័យនោះដែរ។ ប៉ុន្តែក្នុងសម័យអង្គរ និង ក្រោយអង្គរតាមឯកសារ “មហាជនខ្មែរ”មានប្រើឈ្មោះ “ស្រុកបាត់ដំបង”។ហេតុអ្វីបាន ជាហៅឈ្មោះបាត់ដំបង ប្រវត្តិសាស្ត្រសរសេរលើសិលាចារិកមិនបានឆ្លើយឲ្យដឹងឡើយ គឺមានតែនៅក្នុងរឿងព្រេងប៉ុណ្ណោះគឺរឿងតាដំបងក្រញូងដែលខ្មែរ យើងយល់ថា ជារឿងកើតមានតាំងពីសម័យអង្គរដែលបានពន្យល់ពីដើមហេតុ ដែលនាំអោយយើងហៅឈ្មោះ “បាត់ដំបង” ឬអូរដំបង។ ឯឈ្មោះ“ព្រះដំបង” គឺស្តេចរាមាទី១ បានកំណត់ឲ្យ ហៅ ឈ្មោះភូមិសង្កែថាជា “ព្រះដំបង”។
កាលពីមុនសម័យអង្គរ និងសម័យអង្គរភាគខាងលិច និងភាគ ពាយ័ព្យនៃបឹង ទន្លេសាប គឺជាដែនដីអមោឃបុរៈនិងជាដែនដី ភិមៈបុរៈ។ នៅក្នុងសម័យអង្គរដែនដី ឬភូមិភាគ អមោឃ បុរីមានការរីកចម្រើនខ្លាំងដោយសារ ដីមានជីជាតិល្អអាចដាំដំណាំស្រូវ និងបន្លែផ្លែឈើ ផ្សេងៗបាន ប្រកបដោយទិន្នផលល្អប្រសើរ។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជំនាន់ នោះមករស់នៅភូមិ ភាគនេះច្រើនជាភស្តុតាងបង្ហាញ គឺមានប្រាសាទបុរាណជាច្រើន សន្ឋឹក សន្ឋាប់ក្នុងតំបន់នេះ។ ប៉ុន្តែប្រាសាទបុរាណទាំងនោះរលំបាក់បែកបាត់បង់ស្ទើរតែទាំងអស់ លើកលែងតែប្រាសាទបាណន់ ប្រាសាទឯកភ្នំ ប្រាសាទ បាសែតប្រាសាទស្ទឹង បន្ទាយទ័យ បន្ទាយឆ្មារ។ល។ ដែលនាម៉ឺនសព្វមុខ មន្ត្រីនិងប្រជារាស្ត្រ ជំនាន់នោះបានកសាងឡើង សម្រាប់ជាទីសក្ការៈបូជាដល់ ព្រះអាទិទេព និងទេវៈ ផ្សេងៗ។ ខាងព្រហ្មញ្ញាសាសនា ឬក៏ដល់ព្រះពុទ្ឋ និងពោធិសាត់ផ្សេងៗខាងពុទ្ឋសាសនា។
នៅសតវត្សក្រោយមកទៀតដែនដីខេត្តបាត់ដំបង ត្រូវបានទទួលរងគ្រោះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពី ចម្បាំងរាំងជល់ ដោយការឈ្លានពានពីសំណាក់ពួកសៀមតាំងពីសតវត្សទី ១៥ ដល់ទី១៨ ដែលធ្វើឲ្យជីវភាព រស់នៅរបស់ប្រជាជនបាត់ដំបងជំនាន់នោះធ្លាក់ក្រលំបាកព្រាត់ប្រាស និរាសគ្រួសារទ្រព្យសម្បិត្តផ្ទះសម្បែងគួរអោយខ្លោចផ្សារ។
នៅចុងសតវត្សទី១៨ ដល់ដើមសតវត្សទី២០ បាត់ដំបងក៏ធ្លាក់នៅក្រោមអំណាច ត្រួតត្រា ជិះជាន់របស់ពួកសៀមអស់រយៈពេលជាងមួយសតវត្សដែលគ្រប់គ្រងដោយអំណាច គ្រួសារ ចៅហ្វ៊ាបែនក្រោយមកគេដាក់ឈ្មោះថា “ត្រកូលអភ័យវង្ស” អស់៦តំណ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩០៧។
តាមសន្ឋិសញ្ញាបារាំង សៀម ចុះថ្ងៃទី ២៣ ខែ មិនា ឆ្នាំ ១៩០៧ សៀមត្រូវប្រគល់មកឲ្យកម្ពុជាវិញនូវទឹកដីដែលខ្លួនធ្លាប់កាន់កាប់ជាងមួយសតវត្សនោះ គឺបាត់ដំបង សៀមរាបអង្គ្គរ សិរីសោភ័ណ និងចុងកាល់ដោយប្តូរ និងខេត្តត្រាត និងតំបន់ដាច់សេ (ដែនដីលាវ) ប៉ែកខាង លើនៃទន្លេមេគង្គ។ ប៉ុន្មានខែក្រោយមកព្រះករុណាព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិទ្រង់បានចេញព្រះ រាជប្រកាសលេខ៦៦ ចុះថ្ងៃទី ៦ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ១៩០៧ កំណត់ដែនដីបាត់ដំបងត្រូវបែងចែកជា៣ខេត្ត គឺ ខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តសៀមរាប និងខេត្តសិរីសោភ័ណ្ឌ។
នៅឆ្នាំ១៩២៥ ទឹកដីបាត់ដំបង ត្រូវបានបែងចែកសារជាថ្មីឲ្យទៅ ជាខេត្តបាត់ដំបងមានខេត្តពីរគឺខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តសៀមរាប ក្នុងនោះខេត្តបាត់ដំបងមានស្រុក២ គឺស្រុកបាត់ដំបង និងស្រុក សិរីសោភ័ណ្ឌ។ នៅឆ្នាំ ១៩៤០ ខេត្តបាត់ដំបងមានស្រុកចំនួន៧ គឺស្រុកបាត់ដំបង ស្រុកសង្កែ ស្រុកមោងឬស្សី ស្រុកមង្គលបុរី ស្រុកទឹកជោរ ស្រុកសិរីសោភ័ណ និងស្រុកបិត្បូង។
នៅខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៥៣ តំបន់រដ្ឋបាលប៉ោយប៉ែតត្រូវបានបង្កើតឡើងចំណុះស្រុកសិរីសោភ័ណ ។ នៅខែ កក្តដា ឆ្នាំ ១៩៥៧ ស្រុកទឹកជោរត្រូវបានបែងចែកទៅជា ២ ស្រុក គឺ ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ និងស្រុកភ្នំស្រុក។ ស្រុកសិរីសោភ័ណត្រូវបានបែងចែកទៅជា ២ ស្រុក ដែរ គឺស្រុកសិរីសោភ័ណ និងស្រុកបន្ទាយឆ្មា។ នៅខែ មិនា ឆ្នាំ ១៩៦៥ តំបន់រដ្ឋបាលប៉ោយប៉ែតដែលបានបង្កើតនៅឆ្នាំ១៩៥៣ នោះត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាស្រុកឈ្មោះថាស្រុកអូរជ្រៅ។ នៅខែកក្តដា ឆ្នាំ ១៩៦៥ ទឹកដីមោងឬស្សីមួយ ផ្នែកត្រូវបានកាត់ទៅជាតំបន់រដ្ឋបាលគាស់ក្រឡ។ នៅខែ មិនាឆ្នាំ១៩៦៦ ស្រុកថ្មីមួយ ទៀតត្រូវបាន បង្កើតឡើងគឺស្រុកថ្មពួក មានទីតាំងនៅតាំងនៅថ្មពួក។ ជាមួយគ្នានេះស្រុកបន្ទាយឆ្មាត្រូវបានដក ចេញពីខេត្តបាត់ដំបង ឲ្យចំណុះខេត្តឧត្តមានជ័យវិញដែលជាខេត្តទើបបង្កើតថ្មី។ នៅដើមសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរមានស្រុកចំនួន ២ បានបង្កើតឡើងគឺ ស្រុកបាណន់ និងស្រុកគាស់ឡ។ សរុបមកដល់ត្រឹមនេះស្រុកបាត់ដំបងមានស្រុកចំនួន៩ គឺស្រុកបាត់ដំបង ស្រុកសង្កែ ស្រុកមោងឬស្សី ស្រុកមង្គលបូរី ស្រុកសិរីសោភ័ណ ស្រុកអូរជ្រៅ ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ ស្រុកបាណន់ ស្រុកគាស់ឡ និងតំបន់រដ្ឋបាលចំនួន២ គឺតំបន់រដ្ឋបាលបាក់ព្រា និងតំបន់រដ្ឋបាលល្វា។ ក្នុងរបបវាលពិឃាត ៣ ឆ្នាំ ៨ខែ ២០ថ្ងៃ នៅខេត្តបាត់ដំបងក៏ដូចជាខេត្តនានាទូទាំងប្រទេសដែរ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវបានជម្លៀស ចុះឡើងពិសេសពីតំបន់ទីក្រុង ទីប្រជុំជនទៅកាន់ជនបទ និងតំបន់ព្រៃភ្នំ។ ខេត្តបាត់ដំបងធ្លាប់ល្បីថា ជាជង្រុកស្រូវនៃប្រទេសបានក្លាយទៅ ជាតំបន់ទទួលទារុណកម្មកាប់សម្លាប់ និងបង្អត់អាហារពេល នោះខេត្តពុំ មានព្រំប្រទល់ច្បាស់លាស់ទេដោយ អង្គការដឹកនាំពេលនោះ ដាក់ខេត្តបាត់ដំបងទៅក្នុង តំបន់ភូមិភាគ ពាយ័ព្យហើយមានតំបន់១ តំបន់៣ តំបន់៤ និងតំបន់៥។ ខណៈនោះមានឮគេហៅ ឈ្មោះស្រុកខ្លះដែរដូចជាស្រុកភ្នំសំពៅ ស្រុកបាត់ដំបង ស្រុកមង្គលបុរី ស្រុកសង្កែ ស្រុកមោងឬស្សី ស្រុក៤១ ស្រុក៤២។ល។
ខេត្តបាត់ដំបងត្រូវបានរំដោះជាស្ថាពរពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍នៅ ថ្ងៃទី១៣ ខែ មករា ឆ្នាំ១៩៧៩។ ក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំមានឈ្មោះថាគណៈកម្មាធិការប្រជាជនបដិវត្តន៍ (ខេត្ត-ស្រុក -ទីរួមខេត្ត-ឃុំ-សង្កាត់)។ គណៈកម្មាធិការប្រជាជន ឃុំ-សង្កាត់ត្រូវបានជ្រើសរើស ដោយការ បោះឆ្នោត ដំបូងបំផុតនៅ ឆ្នាំ១៩៨៣។ ពីឆ្នាំ១៩៨៩ ដល់ ឆ្នាំ ១៩៨៦ ខេត្តបាត់ដំបង មានស្រុក ចំនួន៩ទីរួម ខេត្តចំនួន១។
នៅឆ្នាំ១៩៨៦ ស្រុកថ្មី៣ត្រូវបានបង្កើតបន្ថែមទៀតមានស្រុកបាណន់ ស្រុកបវេល និងស្រុកឯកភ្នំ។ ត្រឹមតំណាក់កាលនេះបាត់ដំបងមាន១២ស្រុក គឺស្រុកមោងឬស្សី ស្រុកសង្កែ ស្រុកបាណន់ ស្រុកឯកភ្នំ ស្រុកបាត់ដំបងស្រុករតនមណ្ឌល ស្រុកមង្គលបុរី ស្រុកសិរិសោភ័ណ ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ ស្រុកថ្មពួក ស្រុកភ្នំស្រុក និងស្រុកបវេល។
នៅឆ្នាំ១៩៨៨ ស្រុកចំនួន៥គឺ ស្រុកមង្គលបុរី ស្រុកថ្មពួក ស្រុកសិរីសោភ័ណ ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ និងស្រុកភ្នំស្រុកត្រូវបានកាត់ចេញដើម្បីបង្កើតជា ខេត្តថ្មី មួយទៀតគឺខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ចាប់ពីនោះរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ ខេត្តបាត់ដំបង មានស្រុកចំនួន៧ទីរួមខេត្ត១ ឃុំចំនួន៥៣ និងសង្កាត់ចំនួន១០។
ក្រោយមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី ទីរួមខេត្តបាត់ដំបងត្រូវបានប្តូរឈ្មោះមកជាស្រុកស្វាយប៉ោវិញ។ ចំណែកសង្កាត់ទាំង១០ត្រូវបានប្តូរមកជាឃុំដូច្នេះខេត្តបាត់ដំបង មានស្រុកចំនួន៨ និងឃុំចំនួន៤៧។
នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ក្រោយសមាហរណកម្មកម្លាំងកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ខេត្តបាត់ដំបង ត្រូវបានកាត់ ទឹកដីមួយផ្នែកទៀតដើម្បីបង្កើតក្រុងប៉ៃលិនហើយស្រុកចំនួន៤ ត្រូវបាន បង្កើតថែមមានស្រុក សំឡូត ស្រុកកំរៀង ស្រុកភ្នំព្រឹក និងស្រុកសំពៅលូន។
នៅឆ្នាំ២០០០ ទឹកដីស្រុកមោងឬស្សី ត្រូវបានរម្លែកមួយផ្នែកបង្កើតជាស្រុកគាស់ក្រឡ ដែលមាន៦ឃុំ។ ចំណែកឯស្រុកស្វាយប៉ាត្រូវបានប្តូរឈ្មោះមកជាស្រុកបាត់ដំបងវិញ។ រីឯស្រុកបាត់ដំបងដែលមានទីតាំងនៅថ្មគោលត្រូវបានប្តូរឈ្មោះជា ស្រុកថ្មគោលវិញ។
នៅថ្ងៃទី 31 ខែធ្នូ ឆ្នាំ2008 ស្រុកបាត់ដំបង បានប្តូរទៅជាក្រុងបាត់ដំបងចំណុះឲ្យ ខេត្តបាត់ដំបងវិញ ហើយឃុំទាំងអស់ក្នុងស្រុកបាត់ដំបង ប្តូរទៅជាសង្កាត់វិញ។ ចំណែកស្រុកមោងឬស្សីត្រូវកាត់ជាពីរដើម្បីបង្កើតស្រុកថ្មីមួយគឺ ស្រុករុក្ខគិរី។
ចាប់ពីពេលនោះរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នខេត្តបាត់ដំបងមានស្រុកចំនួន១៣ ឃុំចំនួន៩៦ និងភូមិចំនួន ៧៤១មានផ្ទៃដី ១ ១៦២ ២០០ហិកតា មានប្រជាជន១៩១-៣១៧គ្រួសារ មនុស្សរាយ៩៨៨-៥១០នាក់ ។
ប្រភព៖ អត្ថបទរបស់ការិយាល័យច្រកចេញចូលតែមួយក្រុងបាត់ដំបង (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119 ស្រាវជ្រាវដោយលោក នង ច័ន្ទថន និងរក្សាសិទ្ធិដោយ កាសែតឯករាជ្យជាតិ
ប្រវត្តិរឿង នៃខេត្តបាត់ដំបង
Reviewed by សារព័ត៌មាន ឯករាជ្យជាតិ
on
6:00:00 AM
Rating:
Reviewed by សារព័ត៌មាន ឯករាជ្យជាតិ
on
6:00:00 AM
Rating:











