ផ្សាយថ្ងៃទី ១៩ កញ្ញា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ក្រុមហ៊ូទី (Houthis) កំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពសង្គ្រាមជាមួយសម្ព័ន្ធភាពដែលដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយសារក្រុមឧទ្ទាមនេះបានវាយប្រហារលើនាវាពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងសមុទ្រក្រហម ដែលជំរុញឱ្យមានការឆ្លើយតបផ្នែកយោធាពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីការពារពាណិជ្ជកម្ម និងការធ្វើនាវាចរណ៍អន្តរជាតិ។
មូលហេតុចម្បងនៃជម្លោះ៖ អ័ក្សនៃភាពធន់ (Axis of Resistance)៖ ក្រុមហ៊ូធី (Houthis) ទទួលបានការគាំទ្រពីប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ ពួកគេប្រកាសខ្លួនឯងថាជាផ្នែកមួយនៃសម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំងនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក អ៊ីស្រាអែល និងបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច។ ពាក្យស្លោកផ្លូវការរបស់ពួកគេបានបដិសេធយ៉ាងច្បាស់លាស់នូវឥទ្ធិពលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល។
ការវាយប្រហារលើនាវាដឹកជញ្ជូននៅសមុទ្រក្រហម៖ ក្រុមហ៊ូធីបានចាប់ផ្តើមបាញ់បង្ហោះយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (drones) និងមីស៊ីលទៅលើនាវាដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់សមុទ្រក្រហម។ ពួកគេបានបញ្ជាក់ថា ការវាយប្រហារទាំងនេះគឺជាការសងសឹកចំពោះយុទ្ធនាការយោធារបស់អ៊ីស្រាអែលនៅក្នុងតំបន់ហ្គាហ្សា។
ការគំរាមកំហែងដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក៖ សម្ព័ន្ធភាពដែលដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិកបានលើកឡើងថា ការវាយប្រហាររបស់ក្រុមហ៊ូធីបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតជនស៊ីវិល បង្កការខូចខាតដល់នាវា និងបង្កការខាតបង់ទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារដោយសារការរំខានដល់ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។ ជម្លោះក្នុងតំបន់កាន់តែទូលំទូលាយ៖ យោងតាមការរាយការណ៍របស់ CNN ជម្លោះនៅប្រទេសយេម៉ែនបានពង្រីកទៅជាសមរភូមិទីពីរ ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងភាពតានតឹងកាន់តែទូលំទូលាយរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
ផលប៉ះពាល់ជាយុទ្ធសាស្ត្រ និងក្នុងតំបន់៖ ការគ្រប់គ្រងលើចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់ៗ (Chokepoints)៖ ក្រុមហ៊ូធីបានរុលចូលកាន់កាប់តំបន់ឆ្នេរ និងកោះសំខាន់ៗនៅជិតច្រកសមុទ្រ Bab al-Mandeb ដែលជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់តភ្ជាប់សមុទ្រក្រហមទៅកាន់ព្រែកជីកស៊ុយអេ (Suez Canal)។ ស្ថាប័ន Deutsche Welle កត់សម្គាល់ថា សកម្មភាពដែនសមុទ្រទាំងនេះក៏បង្កជាសម្ពាធយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខដល់ប្រទេសជិតខាងដូចជាប្រទេសអេហ្ស៊ីបផងដែរ។ ភាពមិនស្ថិតស្ថេរដែលកំពុងកើនឡើង៖ យោងតាមកាសែត The Guardian ការប្រយុទ្ធគ្នានាពេលថ្មីៗនេះបានបំពានលើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ពីមុនៗ ដោយទាញមហាអំណាចក្នុងតំបន់ និងកងកម្លាំងជើងទឹកអន្តរជាតិឱ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវដ្តនៃការប្រឈមមុខដាក់គ្នាដ៏ជ្រៅ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៤ មក ក្រុមឧទ្ទាម Houthi បានប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងសម្ព័ន្ធភាពដឹកនាំដោយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែលគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលយេម៉ែនដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។ ជម្លោះនេះបានស្ងប់ស្ងាត់ទៅវិញក្រោមបទឈប់បាញ់ដែលសម្របសម្រួលដោយអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងឆ្នាំ ២០២២។ ក្រោយមក ក្រុមដែលទទួលបានការគាំទ្រពីអ៊ីរ៉ង់មួយនេះ បានបើកការវាយប្រហារលើនាវាចរណ៍នៅសមុទ្រក្រហម ដើម្បីតវ៉ានឹងយុទ្ធនាការយោធារបស់អ៊ីស្រាអែលនៅតំបន់ហ្គាហ្សា ដែលសកម្មភាពនេះបានបង្កឱ្យមានការវាយប្រហារតបតពីយោធាអាមេរិក និងធ្វើឱ្យយេម៉ែនកាន់តែជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងជម្លោះតំបន់។ ការវាយប្រហាររបស់ក្រុម Houthi ទៅលើព្រលានយន្តហោះ Abha របស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៦ ពេលនេះកំពុងគំរាមកំហែងបង្កឱ្យសង្គ្រាមស៊ីវិលផ្ទុះឡើងវិញ។
មន្ត្រីអាមេរិកជួបជាមួយក្រុមឧទ្ទាម Houthi នៅប្រទេសអូម៉ង់
ថ្ងៃទី ១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៦
ក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ តំណាងក្រុម Houthi ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានសន្យាគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ដែលបានធ្វើឡើងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ដោយប្តេជ្ញាមិនវាយប្រហារនាវាអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ឬនាវាពាណិជ្ជកម្មណាមួយឡើយ លើកលែងតែនាវាដែលជារបស់ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតប៉ុណ្ណោះ (Reuters)។ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរាយការណ៍ពីការប៉ុនប៉ងវាយប្រហារនៅជិតទីក្រុង Mecca ខណៈភាពតានតឹងជាមួយក្រុម Houthi កំពុងកើនឡើង
ថ្ងៃទី ១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៦ ចំពេលដែលមានការប៉ះទង្គិចគ្នាកាន់តែខ្លាំងឡើងរវាងភាគីទាំងពីរ ព្រះរាជាណាចក្រអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបាននិយាយថា ខ្លួនបានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (drone) ដែលសង្ស័យថាជារបស់ក្រុម Houthi ហើយបានចាត់ទុកការវាយប្រហារលើទីក្រុង Mecca ថាជា «ខ្សែបន្ទាត់ក្រហម» (ដែនកំណត់ដែលមិនអាចរំលងបាន) ខណៈដែលក្រុមប្រដាប់អាវុធដែលគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់មួយនេះបានបដិសេធការទទួលខុសត្រូវចំពោះការវាយប្រហារនោះ (NPR)។ ការវាយប្រហារដោយយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (drone) លើបំពង់បង្ហូរប្រេងរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត
ថ្ងៃទី ១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៦
កាលពីថ្ងៃសុក្រ ក្រសួងថាមពលរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានបញ្ជាក់ពីការបិទជាបណ្ដោះអាសន្ននូវបំពង់បង្ហូរប្រេងពីទិសខាងកើតទៅទិសខាងលិច (East-West pipeline) របស់ប្រទេស បន្ទាប់ពីយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកដែលមកពីប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់បានវាយប្រហារស្ថានីយបូមប្រេងនៅក្បែរនោះ ប៉ុន្តែមិនទាន់ច្បាស់លាស់ទេថាតើការវាយប្រហារនោះបានធ្វើឱ្យខូចខាតដល់បំពង់បង្ហូរប្រេងដោយផ្ទាល់ឬយ៉ាងណា (CNN)។
មន្ត្រីអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដែលនិយាយក្នុងលក្ខខណ្ឌមិនបញ្ចេញឈ្មោះបានបង្ហាញថា វាអាចចំណាយពេលពី ៣ ទៅ ៥ សប្តាហ៍មុនពេលបំពង់បង្ហូរប្រេងនេះដំណើរការឡើងវិញ ទោះបីជារដ្ឋមន្ត្រីថាមពលអាមេរិក លោក Chris Wright បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ CNBC កាលពីថ្ងៃអង្គារថា លោកជឿជាក់ថាវានឹងដំណើរការឡើងវិញក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃក៏ដោយ (PBS; Reuters)។ ការបិទបំពង់បង្ហូរប្រេងនេះគំរាមកំហែងដល់ការនាំចេញប្រេងប្រហែល ៤ ភាគរយនៃការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងសកល ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងកើនឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក (NYT)។
ក្រុម Houthi បន្តការវាយប្រហារនៅទូទាំងប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត
ថ្ងៃទី ១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៦
កងកម្លាំង Houthi បានបាញ់បង្ហោះមីស៊ីលផ្លោង និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកជាច្រើនគ្រាប់ក្នុងការវាយប្រហារទៅលើមូលដ្ឋានទ័ពអាកាស King Khalid របស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត (Reuters)។ អ្នកនាំពាក្យយោធាអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតម្នាក់បានរាយការណ៍អំពីការវាយប្រហាររបស់ក្រុម Houthi ទៅលើទីក្រុង Jeddah, Yanbu និង Taif ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្ស ១៣ នាក់រងរបួស (NYT)។
ផ្ទៃរឿង
សង្គ្រាមស៊ីវិលនៅប្រទេសយេម៉ែនបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ២០១៤ នៅពេលដែលក្រុមឧទ្ទាម Houthi (ហូទី)—ដែលជាក្រុមឧទ្ទាមនិកាយ Shia (ស៊ីអ៊ីត) មានទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងមានប្រវត្តិបះបោរប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលនិកាយ Sunni (ស៊ុននី)—បានចូលកាន់កាប់ទីក្រុង Sanaa (សានអា) ដែលជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំជាងគេរបស់យេម៉ែន ដោយទាមទារឱ្យមានការបញ្ចុះតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី។ បន្ទាប់ពីការចរចាបានបរាជ័យ ក្រុមឧទ្ទាមបានចូលកាន់កាប់វិមានប្រធានាធិបតីនៅខែមករា ឆ្នាំ ២០១៥ ដែលបណ្តាលឱ្យប្រធានាធិបតី Abd Rabbu Mansour Hadi (អាបដ រ៉ាបប៊ូ ម៉ាន់សួរ ហាឌី) និងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកសម្រេចចិត្តលាលែងពីតំណែង។ ចាប់ពីខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៥ មក សម្ព័ន្ធភាពនៃបណ្តាប្រទេសឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់ដែលដឹកនាំដោយប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានបើកយុទ្ធនាការដាក់សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច និងការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសប្រឆាំងនឹងក្រុមឧទ្ទាម Houthi ដោយមានការគាំទ្រផ្នែកភស្តុភារ និងព័ត៌មានចារកម្មពីសហរដ្ឋអាមេរិក។
នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៥ បន្ទាប់ពីបានរត់គេចខ្លួនចេញពីទីក្រុង Sanaa លោក Hadi បានដកការសម្រេចចិត្តលាលែងពីតំណែងរបស់លោកវិញ ដែលធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាអន្តរកាលដែលគាំទ្រដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ (បង្កើតឡើងដើម្បីដឹកនាំប្រទេសពីទីក្រុងកំពង់ផែ Aden នៅភាគខាងត្បូង) កាន់តែមានភាពស្មុគស្មាញ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការវាយលុករបស់ក្រុម Houthi បានបង្ខំឱ្យលោក Hadi រត់គេចចេញពីទីក្រុង Aden ទៅភៀសខ្លួននៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ ទោះបីជាលោកបានព្យាយាមត្រឡប់ទៅកាន់ទីក្រុង Aden វិញនៅពេលក្រោយក្នុងឆ្នាំដដែលនោះក៏ដោយ ប៉ុន្តែទីបំផុតលោកបានបន្តដឹកនាំប្រទេសក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីដែលកំពុងភៀសខ្លួននៅក្រៅប្រទេស។

ការចូលរួមអន្តរាគមន៍របស់មហាអំណាចក្នុងតំបន់នៅក្នុងជម្លោះនៅយេម៉ែន រួមទាំងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងបណ្តាប្រទេសឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់ដែលដឹកនាំដោយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានទាញប្រទេសនេះឱ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងជម្លោះតំណាង (proxy war) ក្នុងតំបន់ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការបែងចែកនិកាយ Sunni និង Shia ដ៏ធំទូលាយ។ នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៥ ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានអនុវត្តការបិទផ្លូវសមុទ្រ ដើម្បីទប់ស្កាត់មិនឱ្យអ៊ីរ៉ង់ផ្គត់ផ្គង់អាវុធដល់ក្រុម Houthi។ ជាការឆ្លើយតប អ៊ីរ៉ង់បានបញ្ជូនកងនាវាចរទៅកាន់តំបន់នោះ ដែលបង្កើនហានិភ័យនៃការកើនឡើងជម្លោះយោធារវាងប្រទេសទាំងពីរ។ សកម្មភាពយោធានៅក្នុងដែនទឹករបស់យេម៉ែនក៏បានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ ដែលបានបន្តរឹបអូសអាវុធរបស់អ៊ីរ៉ង់ដែលដឹកជញ្ជូនទៅកាន់យេម៉ែន។ ការបិទផ្លូវសមុទ្រនេះគឺជាចំណុចសំខាន់នៃវិបត្តិមនុស្សធម៌ពេញមួយរយៈពេលនៃជម្លោះ។ ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអារ៉ាប់រួម (UAE) ក៏បានដឹកនាំយុទ្ធនាការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសយ៉ាងខ្លាំងក្លា និងឥតឈប់ឈរ ដោយសម្ព័ន្ធភាពរបស់ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងការសម្របសម្រួលកិច្ចចរចាសន្តិភាពរវាងក្រុមឧទ្ទាមហ៊ូទី (Houthi) និងរដ្ឋាភិបាលយេម៉ែនដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ បានជាប់គាំងនៅរដូវក្តៅឆ្នាំ ២០១៦។ នៅតំបន់ភាគខាងត្បូង និងភាគខាងកើតនៃប្រទេសនេះ ក្រុមអាល់កៃដាប្រចាំឧបទ្វីបអារ៉ាប់ (AQAP) ដែលកំពុងកើនឡើងឥទ្ធិពល បានគំរាមកំហែងដល់ការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាល ទោះបីជាឥទ្ធិពលរបស់ក្រុមនេះបានថយចុះនៅពេលក្រោយមកក៏ដោយ។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119

ផ្សាយថ្ងៃទី ១៨ កញ្ញា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ថ្មដែលគេយកទៅច្នៃធ្វើជាត្បូងលម្អ ឬគ្រឿងអលង្ការ គឺជាប្រភេទ រ៉ែថ្មធម្មជាតិ (Gemstones/Minerals) ដែលមានភាពរឹង ពណ៌ស្រស់ស្អាត ថ្លា និងកម្រ។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងលើពិភពលោក ថ្មត្បូងលម្អទាំងនោះត្រូវបានបែងចែកជាប្រភេទធំៗដូចខាងក្រោម៖
១. ប្រភេទត្បូងមានតម្លៃខ្ពស់ (Precious Stones)
* ត្បូងកណ្តៀង (Sapphire): មានពណ៌ខៀវ ផ្កាឈូក ឬលឿង ភាគច្រើនមាននៅខេត្តប៉ៃលិន។
* ត្បូងទទឹម (Ruby): មានពណ៌ក្រហមឆ្អៅ ជាប្រភេទរ៉ែដែលមានតម្លៃខ្លាំង។
* ត្បូងមរកត (Emerald): មានពណ៌បៃតងស្រស់ ថ្លា និងកម្រ។
* ពេជ្រ (Diamond): ថ្មធម្មជាតិដែលមានភាពរឹងជាងគេបំផុតលើលោក។
២. ប្រភេទត្បូងពាក់កណ្តាលមានតម្លៃ និងថ្មសំណាង (Semi-Precious Stones)
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
* គ្រីស្តាល់ ឬរ៉ែថ្មខៀវ (Quartz): ដូចជា [Rose Quartz] (ពណ៌ផ្កាឈូក) Amethyst (ពណ៌ស្វាយ) និង Citrine (ពណ៌លឿង)។
* ឡាពីស ឡាហ្សូលី (Lapis Lazuli): ថ្មធម្មជាតិពណ៌ខៀវចាស់មានក្បាច់មាស។
* ត្បូងកែវភ្នែកខ្លា (Tiger's Eye): ថ្មមានឆ្នូតពណ៌លឿងក្រមៅ ពេញនិយមធ្វើជាកងដៃ។
* ថ្មភក់ ឬត្បូងអាកាត (Agate): មានច្រើនពណ៌ និងមានស្នាមឆ្នូតៗស្រស់ស្អាត
៣. ប្រភេទថ្មកែវ និងថ្មឆ្លាក់លម្អ (Carving Stones)
* ត្បូង Jade (ផ្កាថ្ម/ត្បូងភក់): ពេញនិយមខ្លាំងក្នុងជំនឿហុងស៊ុយ ច្រើនយកមកធ្វើជាវត្ថុការពារខ្លួន ឬរូបចម្លាក់។
* ថ្មកែវពោធិ៍សាត់ (Pagodite): រ៉ែថ្មម្យ៉ាងដែលមាននៅខេត្តពោធិ៍សាត់ (ដូចជាថ្មកែវក្រមួន ថ្មយ៉ន ថ្មស្ពង់) និយមយកមកឆ្លាក់ជារូបព្រះពុទ្ធបដិមា ឬរូបសត្វសម្រាប់តាំងលម្អ។
ត្បូង Jade (ឬហៅថា គជ់ចិន) មិនមែនមានតែពណ៌បៃតងនោះទេ ហើយវាត្រូវបានបែងចែកជាពីរប្រភេទរ៉ែខុសគ្នា គឺ Jadeite (រឹងជាង និងមានតម្លៃខ្ពស់ជាង) និង Nephrite (ទន់ជាងបន្តិច ពេញនិយមឆ្លាក់រូប)។
## 🎨 ត្បូង Jade មានពណ៌អ្វីខ្លះ?
ពណ៌របស់ត្បូង Jade មានភាពសម្បូរបែបណាស់ ដោយសារការលាយឡំនៃសារធាតុរ៉ែធម្មជាតិ៖
* ពណ៌បៃតង (Green): ជាពណ៌ពេញនិយម និងមានតម្លៃបំផុត (ជាពិសេសពណ៌បៃតងស្រស់ឆ្អៅដូចមរកត ហៅថា Imperial Jade)។
* ពណ៌ស្វាយឡាវ៉ាន់ឌ័រ (Lavender): មានពណ៌ស្វាយស្រាលទៅដិត ជានិមិត្តរូបនៃភាពទន់ភ្លន់ និងទាក់ទាញខ្លាំង។
* ពណ៌ស (White): ពណ៌សថ្លាដូចខ្លាញ់ពពែ (Mutton fat jade) ពេញនិយមខ្លាំងក្នុងវប្បធម៌ចិនបុរាណ។
* ពណ៌ផ្សេងៗទៀត: មានដូចជា ពណ៌លឿង ពណ៌ទឹកក្រូច ពណ៌ក្រហម ពណ៌ត្នោត ពណ៌ប្រផេះ និងពណ៌ខ្មៅ។
## 🌍 ប្រភពដើមរបស់ត្បូង Jade
ត្បូង Jade ត្រូវបានរកឃើញនៅតាមបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនលើពិភពលោក ប៉ុន្តែប្រភពចម្បង និងល្បីល្បាញជាងគេរួមមាន៖ * ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា): ជា ប្រភពដ៏ធំនិងល្អបំផុតនៅលើលោក សម្រាប់ប្រភេទត្បូង Jadeite កម្រិតត្បូងអលង្ការ (Gem-grade)។
* ប្រទេសចិន: ជាប្រភពវប្បធម៌ដ៏យូរលង់ និងជាកន្លែងសម្បូរទៅដោយប្រភេទ Nephrite (ជាពិសេសនៅតំបន់ Xinjiang) សម្រាប់យកមកឆ្លាក់ជាវត្ថុសិល្បៈ ឬវត្ថុសិរិមង្គល។
* ប្រភពផ្សេងទៀត: ត្រូវបានរកឃើញនៅប្រទេសក្វាតេម៉ាឡា (Guatemala) ប្រទេសរុស្ស៊ី កាណាដា នូវែលសេឡង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិក។
ដើម្បីជួយឱ្យអ្នកអាចជ្រើសរើស និងពិនិត្យត្បូង Jade (គជ់ចិន) ដោយទំនុកចិត្ត យើងសូមចែករំលែកទាំង របៀបមើលត្បូងពិត/កាឡៃ និង អត្ថន័យពណ៌តាមជំនឿហុងស៊ុយ ដូចខាងក្រោម៖
## 🔍 របៀបពិនិត្យមើលត្បូង Jade ពិត ឬកាឡៃ (Type A, B, C)
ត្បូង Jade ក្នុងទីផ្សារត្រូវបានបែងចែកជា ៣ កម្រិត (Type A គឺពិតធម្មជាតិ, Type B គឺចាក់ជ័រលាងពណ៌, Type C គឺជ្រលក់ពណ៌)។ អ្នកអាចសាកល្បងពិនិត្យបឋមដោយវិធីទាំងនេះ៖
* ពិនិត្យសីតុណ្ហភាព (ស្ទាបមើល): ត្បូង Jade ពិតមានលក្ខណៈ ត្រជាក់ខ្លាំង នៅពេលស្ទាប ឬដាក់លើស្បែក ហើយវាមិនងាយឡើងកម្តៅតាមសីតុណ្ហភាពដៃរបស់យើងភ្លាមៗនោះទេ។
* ស្តាប់សំឡេង (បោកទង្គិច): ប្រសិនបើអ្នកមានកងដៃ ឬដុំត្បូងពីរដុំ ចូលយកវាមកទង្គិចគ្នាថ្នមៗ។ ត្បូងពិត (Type A) នឹងបញ្ចេញសំឡេង ឆ្មារ ស្រួយ និងរោទ៍វែង ចំណែកត្បូងកាឡៃ ឬចាក់ជ័រ នឹងឮសំឡេង ធ្ងន់ៗ កប់ៗ (មិនរោទ៍)។
* ពិនិត្យមើលផ្ទៃខាងក្នុង (ឆ្លុះភ្លើង): ប្រើកែវពង្រីក ឬភ្លើងពិលឆ្លុះមើល។ ត្បូងពិតតែងមាន ស្នាមឆ្នូតសរសៃអំបោះតូចៗ ឬវាយនភាពស្រអាប់ពីធម្មជាតិ នៅខាងក្នុង។ ប្រសិនបើវាថ្លាដូចកែវ គ្មានស្នាមសោះ ឬមានពពុះខ្យល់តូចៗ វាអាចជាកែវ ឬជ័រផ្លាស្ទិក។
* តេស្តភាពរឹង (ឆ្កូតមើល): ត្បូង Jade មានភាពរឹងមាំខ្លាំង។ បើអ្នកយកកាំបិត ឬដែកស្រួចមកឆ្កូតថ្នមៗលើផ្ទៃរបស់វា វានឹងមិនបន្សល់ទុកស្នាមឆ្កូតឡើយ (លើកលែងតែត្បូងកាឡៃ ឬត្បូងម៉ាកាស៊ីតទន់ៗ)។
## 🔮 អត្ថន័យនៃពណ៌ត្បូង Jade តាមជំនឿហុងស៊ុយ
នៅក្នុងវប្បធម៌ចិន និងហុងស៊ុយ ពណ៌នីមួយៗរបស់ត្បូង Jade នាំមកនូវថាមពលខុសៗគ្នា៖

* 🟢 ពណ៌បៃតង (Green Jade): ជាពណ៌បុរាណ និងមានឥទ្ធិពលបំផុត។ វាជានិមិត្តរូបនៃ សេចក្តីសុខសាន្ត ភាពរីកចម្រើន និងលាភសំណាង។ វាជួយសម្រួលអារម្មណ៍ បន្សាបថាមពលអវិជ្ជមាន និងទាក់ទាញទ្រព្យសម្បត្តិ។
* 🟣 ពណ៌ស្វាយឡាវ៉ាន់ឌ័រ (Lavender Jade): តំណាងឱ្យ ការព្យាបាលខាងផ្លូវចិត្ត និងសន្តិភាពខាងវិញ្ញាណ។ វាជួយឱ្យអារម្មណ៍ស្ងប់ កាត់បន្ថយស្ត្រេស និងនាំមកនូវភាពចុះសម្រុងក្នុងទំនាក់ទំនង។
* ⚪ ពណ៌ស (White Jade): ជានិមិត្តរូបនៃ ភាពបរិសុទ្ធ ភាពស្មោះត្រង់ និងការផ្តោតអារម្មណ៍។ វាជួយតម្រង់ទិសដៅជីវិត កាត់បន្ថយការគិតរាយមាយ និងជួយឱ្យការសម្រេចចិត្តបានត្រឹមត្រូវ។
* 🟡 ពណ៌លឿង/ទឹកក្រូច (Yellow/Orange Jade): នាំមកនូវ ថាមពលវិជ្ជមាន ភាពរីករាយ និងភាពជឿជាក់។ វាជួយជំរុញទឹកចិត្ត ការបង្កើតថ្មី និងសាកសមបំផុតសម្រាប់អ្នកធ្វើអាជីវកម្ម។
* ⚫ ពណ៌ខ្មៅ (Black Jade): ជានិមិត្តរូបនៃ ការការពារដ៏ខ្លាំងក្លា។ គេជឿថាវាជាខែលការពារម្ចាស់ពីការប៉ុនប៉ងអាក្រក់ វិញ្ញាណមិនល្អ និងថាមពលអវិជ្ជមានទាំងឡាយ។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119

ផ្សាយថ្ងៃទី ១៧ កញ្ញា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ប្រាសាទដែលមានស្ថាបត្យកម្ម ៧ ជាន់ គឺ ប្រាសាទកោះកេរ (ហៅម្យ៉ាងទៀតថា ប្រាសាទធំ) ដែលមានរាងជា ពីរ៉ាមីត កសាងឡើងក្នុងសតវត្សរ៍ទី១០ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤។ សាងសង់ឡើងមាន ៧ ថ្នាក់ ឬ ៧ ជាន់ ចែកជាលំដាប់ថ្នាក់។ កម្ពស់និងទំហំ៖ មានកម្ពស់សរុบប្រមាណ ៣៥ ទៅ ៣៦ ម៉ែត្រ។កាំជណ្តើរ៖ មានកាំជណ្តើរធំមួយឡើងទៅលើដែលមានប្រមាណ ៥៥ កាំ។ទំហំថ្នាក់នីមួយៗ៖ តាមថ្នាក់នីមួយៗមានកម្ពស់ប្រហែល ៥ ម៉ែត្រ និងមានផ្ទៃរាបស្មើប្រមាណ ២ ម៉ែត្ររវាងចន្លោះថ្នាក់នីមួយៗ។
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
អត្ថន័យនិងបច្ចេកទេសរចនាបថ៖ ជាសំណង់ស្ថាបត្យកម្មបែប ប្រាសាទភ្នំ ឧទ្ទិសថ្វាយតាមលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា។ រូបរាងពិសេស៖ ត្រូវបានគេហៅប្រៀបធៀបថាជា «ពីរ៉ាមីតនៃទ្វីបអាស៊ី» ដោយសារកម្រិតថ្នាក់ជាបន្តបន្ទាប់ពីក្រោមឡើងលើ។ រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកេរ៖ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ៖ ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិស្រយ៉ង់ជើង ឃុំស្រយ៉ង់ ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ។ ចម្ងាយផ្លូវ៖មានចម្ងាយប្រមាណ ១២០ គីឡូម៉ែត្រ ភាគឦសានពីទីរួមខេត្តសៀមរាប។មានចម្ងាយប្រមាណ ៦០ គីឡូម៉ែត្រ ពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។មានចម្ងាយប្រមាណ ៤៦០ គីឡូម៉ែត្រ ពីរាជធានីភ្នំពេញ។ ទំហំផ្ទៃដី៖ គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីការពារប្រមាណ ៨,០០០ ហិកតា (ឬ ៨១ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ) ដែលមានបណ្តុំប្រាសាទបុរាណតូចធំជាង ១៨០ ប្រាសាទ លាក់ខ្លួននៅក្នុងព្រៃស្រោង។

២. ប្រវត្តិសាស្ត្រការកសាង៖ ត្រូវបានកសាងឡើងក្នុង សតវត្សរ៍ទី១០ (ចន្លោះឆ្នាំ ៩២១ ដល់ ៩៤៤ នៃគ្រិស្តសករាជ) ដោយ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤។ អតីតរាជធានី៖ កោះកេរ ធ្លាប់ជា រាជធានីបណ្តោះអាសន្ន នៃអាណាចក្រខ្មែរ រយៈពេលប្រមាណ ២៣ ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ បានផ្លាស់ប្តូររាជធានីពីក្រុងយសោធរបុរៈ (តំបន់អង្គរ) មកកាន់ទីនេះ មុនពេលរាជធានីត្រូវបានផ្លាស់ទៅតំបន់អង្គរវិញក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទហស៌វរ្ម័នទី២។ ឈ្មោះបុរាណ៖ នៅក្នុងសិលាចារឹក ប្រាសាទនេះមានឈ្មោះដើមថា «ឆោកគគីរ» (ផ្ទៃដីគោកគគីរ) ឬហៅថា «លិង្គបុរៈ» (ទីក្រុងនៃលិង្គ) ព្រោះសម្បូរទៅដោយការគោរពបូជាព្រះសិវលិង្គទំហំធំៗ។ សាសនា៖ ឧទ្ទិសថ្វាយដល់អាទិទេព ត្រីភូវនេស្វរៈ (ព្រះសិវៈ) យោងតាមលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា។ មោទនភាពជាតិ៖ រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកេរ ត្រូវបានអង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) សម្រេចដាក់បញ្ចូលជា សម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ពិភពលោក កាលពីថ្ងៃទី១៧ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119

ផ្សាយថ្ងៃទី ១៦ កញ្ញា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ថ្ម Quartz គឺជាវត្ថុធាតុដើមរ៉ែធម្មជាតិ ឬរ៉ែវិស្វកម្ម ដែលមានតម្លៃសម្រាប់ភាពធន់ពិសេស ការថែទាំទាប និងការរចនាដែលអាចបត់បែនបាន។ ភាពធន់ និងកម្លាំង ភាពរឹង៖ Quartz គឺជារ៉ែមួយក្នុងចំណោមរ៉ែដែលរឹងបំផុតនៅលើផែនដី ដែលមានចំណាត់ថ្នាក់ប្រហែល 7 នៅលើមាត្រដ្ឋាន Mohs។
ធន់នឹងការខូចខាត៖ វាទប់ទល់នឹងការកោស ស្នាមប្រេះ និងបន្ទះសៀគ្វីពីការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ។ ប្រើប្រាស់បានយូរ៖ វាផ្តល់នូវដំណើរការដែលអាចទុកចិត្តបានសម្រាប់ផ្ទៃផ្ទះដែលមានចរាចរណ៍ខ្ពស់ដូចជាតុបញ្ជរ។ ការថែទាំទាប និងអនាម័យផ្ទៃមិនមានរន្ធញើស៖ វាមិនស្រូបយកសារធាតុរាវដូចជាកាហ្វេ ស្រា ឬប្រេងទេ ដែលការពារស្នាមប្រឡាក់ជ្រៅ។ មិនត្រូវការការផ្សាភ្ជាប់ទេ៖ មិនដូចថ្មក្រានីត ឬថ្មម៉ាបទេ ថ្ម Quartz វិស្វកម្មមិនត្រូវការការផ្សាភ្ជាប់គីមីទេ។ ភាពធន់នឹងបាក់តេរី៖ ផ្ទៃក្រាស់ និងគ្មានចន្លោះរបស់វាបញ្ឈប់ការលូតលាស់ផ្សិត និងបាក់តេរី ដែលធ្វើឱ្យវាមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់សម្រាប់ការរៀបចំម្ហូបអាហារ។ សោភ័ណភាព និងភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា រូបរាងឯកសណ្ឋាន៖ បន្ទះវិស្វកម្មផ្តល់នូវលំនាំ និងពណ៌ដែលស៊ីសង្វាក់គ្នាដោយគ្មានកំហុសធម្មជាតិ។ ជម្រើសដ៏ធំទូលាយ៖ វាមានពណ៌ និងរចនាប័ទ្មជាច្រើន ធ្វើត្រាប់តាមថ្មម៉ាបធម្មជាតិ ឬផ្តល់នូវពណ៌ទំនើបរឹងមាំ។
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
ថ្មខ្វាត (Quartz) គឺជាទម្រង់រ៉ែធម្មជាតិមួយប្រភេទដែលមានអត្ថប្រយោជន៍ និងការនាំយកទៅច្នៃប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ អាស្រ័យលើកម្រិតគុណភាព និងភាពស្អាតនៃសាច់ថ្មរបស់វា៖
១. ការច្នៃជាគ្រឿងអលង្ការ និងវត្ថុតាំងលម្អ (សម្រាប់សាច់ថ្មស្អាត)
* គ្រឿងអលង្ការ៖ គេយកទៅកាត់ និងខាត់ឱ្យរលោងធ្វើជាបន្តោងខ្សែក ខ្សែដៃ ចិញ្ចៀន ឬខ្សែករាប់គ្រាប់។
* វត្ថុសិល្បៈ៖ គេឆ្លាក់ជាជារូបចម្លាក់ផ្សេងៗ ដូចជា រូបព្រះពុទ្ធ រូបសត្វនាំលាភសំណាង ឬដុំសិលាសម្រាប់ដាក់តាំងលម្អក្នុងផ្ទះ ឬការិយាល័យ។ ២. ផ្នែកជំនឿ និងហុងស៊ុយ (Crystal Healing)
* ថាមពល និងហុងស៊ុយ៖ មនុស្សជាច្រើនជឿថា ថ្មខ្វាតពណ៌សល្អក់ (Milky Quartz) ជួយសម្រាលភាពតានតឹង នាំមកនូវសេចក្តីសុខសាន្ត និងជួយបន្សុទ្ធថាមពលមិនល្អនៅក្នុងផ្ទះ។
٣. ការប្រើប្រាស់ក្នុងឧស្សាហកម្ម និងសំណង់ (សម្រាប់សាច់ថ្មទូទៅ)
* ក្បឿង និងតុថ្ម (Quartz Countertops)៖ គេកិនវាឱ្យម៉ដ្ឋ រួចលាយជាមួយជ័រ (Resin) ដើម្បីធ្វើជាក្តារតុផ្ទះបាយ ឬការ៉ូកម្រាល ដែលមានភាពរឹងមាំខ្លាំង ធន់នឹងការឆ្កូត និងមានសម្រស់ស្អាត។
* គ្រឿងសំណង់៖ ថ្មខ្វាតដែលមិនសូវស្អាត ត្រូវបានគេកិនធ្វើជាខ្សាច់ខ្វាត (Quartz sand) សម្រាប់លាយធ្វើកញ្ចក់ គ្រឿងកូនក្រឡាម ឬប្រើក្នុងតម្រងចម្រោះទឹក។

៤. ផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា (សម្រាប់ខ្វាតដែលមានគុណភាពខ្ពស់ និងថ្លា)
* គ្រឿងអេឡិចត្រូនិច៖ ដោយសារថ្មខ្វាតមានលក្ខណៈពិសេសអាចបង្កើតចរន្តអគ្គិសនីពេលមានសម្ពាធ (Piezoelectric) គេយកវាទៅធ្វើជាគ្រឿងបង្គុំក្នុងនាឡិកាដៃ (Quartz watches) ដើម្បីដើរឱ្យចំពេលល្អ កុំព្យូទ័រ និងទូរសព្ទដៃ។
ថ្ម Quartz បង្កើតបានជាត្បូងមានតម្លៃជាច្រើនដ៏ពេញនិយម ពីព្រោះវារឹងមាំ ជារឿងធម្មតា និងមានពណ៌ជាច្រើន។ ត្បូងថ្ម Quartz ដ៏ពេញនិយម៖ អាមេទីស៖ ថ្មពណ៌ស្វាយ ឬពណ៌ស្វាយ ដែលត្រូវបានលាបពណ៌ដោយជាតិដែក និងវិទ្យុសកម្មធម្មជាតិ។ ស៊ីទ្រីន៖ ថ្មពណ៌លឿងទៅពណ៌ទឹកក្រូច ដែលត្រូវបានកំដៅដោយមធ្យោបាយធម្មជាតិ ឬសិប្បនិម្មិត។ ថ្ម Rose Quartz៖ ថ្មពណ៌ផ្កាឈូកដែលត្រូវបានលាបពណ៌ដោយសរសៃមីក្រូទស្សន៍ ឬទីតានីញ៉ូម។ ថ្ម Smoky Quartz៖ ថ្មពណ៌ត្នោត ឬពណ៌ប្រផេះដែលត្រូវបានលាបពណ៌ដោយវិទ្យុសកម្មធម្មជាតិ។ គ្រីស្តាល់ថ្ម៖ ទម្រង់រ៉ែថ្មខៀវសុទ្ធ ថ្លា និងថ្លា។ ខាលសេដូនី៖ ក្រុមមីក្រូគ្រីស្តាល់ ដែលរួមមាន អាហ្គេត ជេស្ពើ និងអូនីក។ លក្ខណៈសម្បត្តិសំខាន់ៗ៖ សមាសធាតុ៖ ធ្វើពីស៊ីលីកុនឌីអុកស៊ីត (SiO₂)។ ភាពរឹង៖ វាស់បាន 7 លើ 10 លើមាត្រដ្ឋាន Mohs។ ភាពបរិបូរណ៍៖ វាគឺជាសារធាតុរ៉ែទូទៅបំផុតទីពីរនៅក្នុងសំបកផែនដី។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119

ផ្សាយថ្ងៃទី ១៥ កញ្ញា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ស្នាព្រះហស្ថដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៤ គឺការប្តូររាជធានី និងការកសាងស្ថាបត្យកម្មដ៏អស្ចារ្យនៅតំបន់ កោះកេរ (ហៅក្នុងសម័យបុរាណថា ឆោកគគ៌្យរ ឬ លិង្គបុរៈ)។ ការកសាងរាជធានីថ្មីការប្តូររាជធានី៖ នៅឆ្នាំ ៩២១ នៃ គ.ស ព្រះអង្គបានយាងចេញពីរាជធានីអង្គរ (យសោធរបុរៈ) ទៅបង្កើតរាជធានីថ្មីនៅតំបន់កោះកេរ និងបានគ្រងរាជ្យជាផ្លូវការនៅទីនោះពីឆ្នាំ ៩២៨ ដល់ ៩៤១ នៃគ.ស ការនាំយកវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិ៖ ព្រះអង្គបាននាំយក «កម្រតេង ជគតតរាជ» ដែលជាវត្ថុព្រលឹង និងជាតំណាងអំណាចព្រះមហាក្សត្រសម័យអង្គរ ទៅជាមួយផងដែរ។
ស្ថាបត្យកម្ម និងប្រាសាទសំខាន់ៗប្រាសាទធំ (ប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់)៖ ជាប្រាសាទភ្នំដ៏ធំសម្បើមមានកម្ពស់ ៣៥ ម៉ែត្រ ដែលមានទម្រង់ជាពីរ៉ាមីត ចាត់ទុកជាស្នាដៃឯកក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គ។ ប្រាសាទនានា៖ ក្នុងតំបន់រាជធានីកោះកេរ មានប្រាសាទរាប់សិប (ប្រមាណ ៩៨ ប្រាសាទ) ដូចជា ប្រាសាទក្រហម ប្រាសាទលោក ប្រាសាទឈូក និងប្រាសាទដំរីស ដែលកសាងឡើងឧទ្ទិសថ្វាយព្រះឥសូរ (ព្រះសិវៈ) ក្នុងលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា។ សិល្បៈចម្លាក់៖ រជ្ជកាលនេះល្បីល្បាញខាងសិល្បៈចម្លាក់ទំហំធំស្កឹមស្កៃ មានជីវិតរស់រវើក ដូចជា រូបចម្លាក់សត្វ និងព្រះអាទិទេពផ្សេងៗ។
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
ស្ថាបត្យកម្មនៃប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់ ឬ មូលហេតុដែលព្រះអង្គយាងចេញពីក្រុងអង្គរ
១. ស្ថាបត្យកម្មនៃប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់ (ប្រាសាទធំ)ប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់ ជាស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្លែក និងលេចធ្លោបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ដោយមានលក្ខណៈដូចខាងក្រោម៖ទម្រង់ពីរ៉ាមីត៖ មានរាងជាជណ្តើរ ៧ ជាន់ ថ្នាក់ៗ ផ្ទៃបាតរាងការ៉េ (ប្រហែល ៦០ ម៉ែត្រការ៉េ) និងមានកម្ពស់ប្រមាណ ៣៥ ម៉ែត្រ។សម្ភារៈសំណង់៖ ជញ្ជាំង និងតួប្រាសាទទាំងមូលកសាងឡើងពី ថ្មភក់ ដ៏ធំៗ ដែលត្រូវបានកាត់ និងតម្រៀបគ្នាផ្ជិតយ៉ាងស្អាត ដោយមានស្នូលខាងក្នុងជាដី និងថ្មបាយក្រៀម។កំពូលប្រាសាទ៖ នៅលើកំពូលជាន់ទី ៧ ធ្លាប់មានតម្កល់ ព្រះសិវលិង្គដ៏ធំសម្បើមមួយ (ឈ្មោះថា កម្រតេង ជគត តរាជ ឬ ត្រីភូវនេស្វរៈ) ដែលមានកម្ពស់ប្រហែល ៤.៥ ម៉ែត្រ និងទម្ងន់រាប់តោន ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នបានបាក់បែកបាត់បង់អស់ហើយ។ ទិសដៅ៖ ប្រាសាទនេះបែរមុខទៅទិសខាងលិច ខុសពីប្រាសាទភាគច្រើនក្នុងសម័យអង្គរដែលបែរទៅទិសខាងកើត។
២. មូលហេតុដែលព្រះអង្គយាងចេញពីរាជធានីអង្គរការចាកចេញរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៤ ទៅកាន់តំបន់កោះកេរ (ឆោកគគ៌្យរ) គឺដោយសារមូលហេតុចម្បងៗពីរ៖ទំនាស់រាជបល្ល័ង្ក (នយោបាយ)៖ ព្រះអង្គជាមា (ពូ) របស់ព្រះមហាក្សត្រមុនៗ (ព្រះបាទហស៌វរ្ម័នទី ១ និងព្រះបាទឥសានវរ្ម័នទី ២)។ នៅពេលមានការដណ្តើមអំណាចគ្នានៅរាជធានីអង្គរ ព្រះអង្គបានសម្រេចចិត្តយាងចេញទៅបង្កើតអំណាចផ្ទាល់ខ្លួននៅភាគខាងជើង។កត្តាភូមិសាស្ត្រ និងសេដ្ឋកិច្ច៖ តំបន់កោះកេរនៅពេលនោះ ជាតំបន់ខ្ពង់រាបសម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិ ព្រៃឈើ និងប្រភពទឹក (បារាយណ៍រហាល) ដែលអំណោយផលដល់ការធ្វើកសិកម្ម និងការសាងសង់មហានគរថ្មីដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយអង្គរ។

ក្រុមប្រាសាទកោះកេរ (រួមទាំងប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់ផងដែរ) មានទីតាំងភូមិសាស្ត្រស្ថិតនៅ៖ ភូមិស្រយ៉ង់ខាងជើង (ឬភូមិកោះកេរ្តិ៍) ឃុំស្រយ៉ង់ ស្រុក៖ ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ រមណីយដ្ឋានបុរាណវិទ្យានេះ មានចម្ងាយប្រមាណ ៦០ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ និងប្រហែល ១២០ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តសៀមរាប។ បច្ចុប្បន្ន តំបន់នេះត្រូវបានដាក់បញ្ចូលជា បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ពិភពលោក របស់អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) រួចរាល់ហើយ។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119