ផ្សាយថ្ងៃទី ១៨ កក្កដា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ការសញ្ជ័យរបស់បារាំងនៃវៀតណាម 1 (1858-1885) គឺជាស៊េរីនៃបេសកកម្មយោធាដែលបានទម្លាក់ អាណាចក្របារាំងទីពីរ ក្រោយមក សាធារណរដ្ឋទីបីរបស់បារាំង ប្រឆាំងនឹងចក្រភពវៀតណាម ដាយណាម នៅពាក់កណ្តាលចុងសតវត្សទី 19 ។ លទ្ធផលចុងក្រោយរបស់វាគឺជ័យជំនះសម្រាប់បារាំង ខណៈដែលពួកគេបានកម្ចាត់វៀតណាម និងសម្ព័ន្ធមិត្តចិនរបស់ពួកគេនៅឆ្នាំ 1885 ការបញ្ចូលវៀតណាម ឡាវ និងកម្ពុជា ហើយទីបំផុតបានបង្កើតច្បាប់បារាំងលើទឹកដីធាតុផ្សំនៃ ឥណ្ឌូចិនរបស់បារាំង លើ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក នៅឆ្នាំ 1887 ។
បេសកកម្ម​បារាំង-អេស្បាញ​រួម​ត្រូវ​បាន​ផ្តួច​ផ្តើម​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៨៥៨ ដោយ​ការ​លុកលុយ Tourane (សម័យ​បច្ចុប្បន្ន ដាណាង ) ក្នុង​ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ ១៨៥៨ និង ​ក្រុង សៃហ្គន ប្រាំ​ខែ​ក្រោយ​មក។ យុទ្ធនាការរយៈពេល 4 ឆ្នាំ នេះបាននាំឱ្យអធិរាជ Tu Duc ចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាមួយនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ 1862 ដោយផ្តល់អធិបតេយ្យភាពបារាំងលើខេត្តចំនួនបីនៅភាគខាងត្បូង។ បារាំង​បាន​បញ្ចូល​ខេត្ត​ភាគ​និរតី​ទាំង​បី​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៨៦៧ ដើម្បី​បង្កើត​ជា ​កូសាំងស៊ីន ។ ដោយបានបង្រួបបង្រួមអំណាចរបស់ពួកគេនៅកូសាំងស៊ីន ពួកគេបានសញ្ជ័យវៀតណាមដែលនៅសល់តាមរយៈយុទ្ធនាការជាបន្តបន្ទាប់នៅ តុងកឹង រវាងឆ្នាំ 1873 និង 1886 ។ មហិច្ឆតារបស់បារាំងក្នុងការដណ្តើមកាន់កាប់តុងកឹងត្រូវបានប្រឆាំងដោយ រាជវង្ស ឈីង ដែលជាតំបន់ជាផ្នែកមួយនៃឥទ្ធិពលរបស់ចិន។
នៅទីបំផុតបារាំងបានបណ្ដេញកងទ័ពចិនភាគច្រើនចេញពីប្រទេសវៀតណាម ប៉ុន្តែក្រុមដែលនៅសេសសល់នៅក្នុងខេត្តមួយចំនួនរបស់វៀតណាមបានបន្តទប់ទល់នឹងការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំងលើតុងកឹង។ រដ្ឋាភិបាលបារាំងបានបញ្ជូន Fournier ទៅកាន់ទីក្រុង ធានជីន ដើម្បីចរចា កិច្ចព្រមព្រៀង ធានជីន យោងទៅតាមប្រទេសចិនបានទទួលស្គាល់អាជ្ញាធរបារាំងលើ អណ្ណាម និងតុងកឹង ដោយបោះបង់ចោលការទាមទាររបស់ខ្លួនចំពោះអធិបតេយ្យភាពលើវៀតណាម។ នៅថ្ងៃទី 6 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1884 សន្ធិសញ្ញា វ៉េ ត្រូវបានចុះហត្ថលេខា ដោយបែងចែកប្រទេសវៀតណាមជាបីតំបន់គឺ តុងកឹង អាណ្ណាម និងកូសាំងស៊ីន ដែលស្ថិតក្រោមរបបបីផ្សេងគ្នា។ កូសាំងស៊ីន ជាអាណានិគមរបស់បារាំង ចំណែកតុងកឹង និងអណ្ណាម ជាអាណាព្យាបាល ហើយតុលាការង្វៀន ត្រូវបានដាក់ឱ្យស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំង។
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
ប្រទេសបារាំង បានដំឡើងទីតាំងសាសនា និងពាណិជ្ជកម្មរួចហើយនៅជុំវិញឆ្នេរសមុទ្រភាគអាគ្នេយ៍ដែលរីកដុះដាល (ជារឿយៗហៅថា កូសាំងស៊ីន ) នៃឥណ្ឌូចិនក្នុងកំឡុងសតវត្សទី 17 និង 18 ដែលនៅពេលនោះទីក្រុងកំពង់ផែឆ្នេរសមុទ្រទាំងនោះស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ រាជវង្សង្វៀន ដែលជារាជវង្សវៀតណាមដែលកាន់អំណាច។ មានប្រភពមកពីទីក្រុង វ៉េ ។ អ្នកទស្សនាដែលគួរអោយកត់សំគាល់រួមមាន Pierre Poivre (1741) ។ បារាំងបានបណ្តាក់ទុននៅ ដៃវៀត ដោយគាំទ្របក្សពួករបស់ ង្វៀន អាញ់ ប្រឆាំងនឹងការបះបោរ ថាយសុន ក្នុងអំឡុង សង្គ្រាមស៊ីវិលវៀតណាម (១៧៨៩-១៨០២)។ ស្តេចបារាំង ល្វីស XVI បានចុះហត្ថលេខាជាមួយ Nguyen Anh សន្ធិសញ្ញា Versailles ក្នុងឆ្នាំ 1787 បានយល់ព្រមប្រគល់ឱ្យពួកអ្នកស្មោះត្រង់ ង្វៀន ចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយបារាំង។ ទោះបីជាសន្ធិសញ្ញានេះមិនត្រូវបានផ្តល់សច្ចាប័នក៏ដោយ ក៏ទាហានស៊ីឈ្នួល និងនាយទាហានបារាំងរាប់ពាន់នាក់បានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅខាងលោក Nguyen Anh ហើយបានធ្វើយុទ្ធនាការប្រឆាំងនឹងជនជាតិ តាយសឺន។ នៅពេលដែល Anh វាយចាញ់ តាយសឺន ហើយត្រូវបានឡើងគ្រងរាជ្យជាអធិរាជ Gia Long (r. 1802–1819) នៃ ព្រះរាជាណាចក្រវៀតណាម បង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ 1802 ជនជាតិបារាំងប្រហែល 400 នាក់បានបម្រើរាជាធិបតេយ្យថ្មីជាមន្ត្រីតុលាការ និងជាទីប្រឹក្សារបស់ Gia Long ដែលមានភាពអត់ឱនចំពោះសាសនាទាំងអស់។ រួមទាំងសាសនាកាតូលិក។ អ្នកស្នងតំណែងរបស់ Gia Long – Minh Mạng (r. 1820–1841) គឺជាអ្នកគ្រប់គ្រងដែលមានគំនិតអភិរក្សនិយម ខុងជឺ និងឯកោ។ គាត់បានលុបចោលទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយ ប្រទេសបារាំង នៅឆ្នាំ 1826 ។ ចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 1833 បន្ទាប់ពី ការបះបោរ Lê Văn Khôi មេដឹកនាំវៀតណាមបានកំណត់គោលដៅជាចម្បងទៅលើគ្រិស្តបរិស័ទកាតូលិកសម្រាប់ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញសាសនាដោយដាក់ស្លាកពួកគេថា tà đạo (អ្នកខុសឆ្គង) ចេញនូវ dụ cấm đạo Gia tô ( សេចក្តីប្រកាសស្តីពីការរឹតបន្តឹងសាសនាកាតូលិក) និង។ សកម្មភាពអ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនា។ ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើអ្នកកាន់សាសនាកាតូលិក និងការប្រហារជីវិតរបស់ប៊ីស្សពបារាំងបានបង្កើតលេសសម្រាប់ការអន្តរាគមន៍ពីប្រទេសបារាំង ប៉ុន្តែរបបរាជានិយមបារាំងថ្មីក្រោមរជ្ជកាលរបស់ Louis Philippe I (r. 1830–1848) មិនបានផ្តោតលើការការពារអ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនារបស់ពួកគេនៅឆ្ងាយបូព៌ានោះទេ។ .
នៅចុងឆ្នាំ 1840 ប្រធានក្រុមបារាំង Favin Lévêque បានមកដល់ទីក្រុង ដាណាងហើយបានស្នើសុំឱ្យដោះលែងសង្ឃប្រាំនាក់ដែលជាប់គុក។ ព្រះចៅអធិរាជថ្មី ថាវ ទ្រិ (១៨៤១–១៨៤៧) បានដោះលែងអ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនា ដើម្បីបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងមិត្តភាពរបស់គាត់ចំពោះប្រទេសបារាំង។ ប៉ុន្តែស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ បួនឆ្នាំក្រោយមក នៅពេលដែលប៊ីស្សពបារាំង Dominique Lefèbvre ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងថ្កោលទោសប្រហារជីវិតដោយអាជ្ញាធរវៀតណាមនៅឆ្នាំ 1845 ដែលជំរុញឱ្យ François Guizot បញ្ជូន Jean-Baptiste Cécille និងទទួលបានការដោះលែង Lefèbvre ។ នៅឆ្នាំ 1847 Lefèbvre ត្រូវបានចាប់ខ្លួនម្តងទៀត ដូច្នេះ Cécille បានបញ្ជូនប្រធានក្រុម Lapierre និងនាវាចម្បាំងពីរគ្រឿងទៅកាន់ទីក្រុង ដាណាង ។ ទោះបីជាលោក Lefèbvre ត្រូវបានដោះលែងមុនពេលស្ថានការណ៍កើនឡើងក៏ដោយ ក៏ Lapierre មិនដឹងអំពីព័ត៌មាននេះ បានបើកការបាញ់ប្រហារ និងបំផ្លាញនាវាវៀតណាមចំនួនប្រាំនៅ ឈូងសមុទ្រ ដាណាង ។ ដោយមានការខឹងសម្បារចំពោះការវាយប្រហាររបស់បារាំង លោក Thiệu Trị បានបញ្ជាឱ្យកម្ទេចឯកសារអឺរ៉ុបទាំងអស់ បញ្ចប់ពាណិជ្ជកម្ម និងលក្ខខណ្ឌជាមួយបារាំង ហើយដាក់អ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាបរទេសទាំងអស់ឱ្យជាប់គុក និងប្រហារជីវិត។ គាត់បានស្លាប់នៅខែសីហា ឆ្នាំ 1847 ហើយត្រូវបានស្នងរាជ្យបន្តដោយកូនប្រុសរបស់គាត់គឺអធិរាជ Tự Đức (r. 1848-1883) ។ ដោយដឹងអំពីការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលរបស់លោកខាងលិចនៅអាស៊ី លោក Tự Đức បានប្រកាសឡើងវិញនូវគោលនយោបាយ បិទប្រទេស ឯកោ ដោយស្វាគមន៍ទាំងស្ថានទូតបារាំង អង់គ្លេស អាមេរិក និងអេស្ប៉ាញ បង្កើនការហាមឃាត់ពាណិជ្ជកម្ម និងការបន្ត ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញកាតូលិករបស់ Tự Đức ។ នៅប្រទេសបារាំង បដិវត្តន៍ ថ្មីបានផ្ដួលរំលំលោក Louis Philippe នៅឆ្នាំ 1848 ។ Louis Napoleon បានក្លាយជាប្រធានាធិបតី បន្ទាប់មកជាអធិរាជបារាំង។ ដើម្បីធ្វើអន្តរាគមន៍នៅវៀតណាម និងពង្រីកអាណាចក្របារាំង នៅថ្ងៃទី 22 ខែមេសា ឆ្នាំ 1857 ណាប៉ូឡេអុងទី 3 បានបង្កើតគណកម្មាធិការ de la Cochinchine ដោយមាន អាណាតូល បារ៉ុន ប្រេនីយ៉ឺ ដឺ រេណាវឌីយ៉ែរ ជាប្រធាន ដោយមានគោលបំណងវាយយកវៀតណាម និងចាប់យកស្តេចវៀតណាម ដោយប្រើការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញរបស់ តុង Đức ។ នៃពួកកាតូលិក និងសន្ធិសញ្ញាដែលមិនបានធ្វើនៅឆ្នាំ 1787 ជាលេសសម្រាប់ ការសញ្ជ័យ។ សកម្មភាព​នេះ​ក៏​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ផែនការ​របស់​បារាំង​ដែល​បាន​អនុវត្ត​ក្នុង​ការ​ប្រកួតប្រជែង​ជាមួយ​នឹង​ឥទ្ធិពល​ដែល​កំពុង​កើនឡើង​របស់​អង់គ្លេស​នៅ ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ។ ក្នុងឆ្នាំដដែល Tự Đức បានប្រហារជីវិតបូជាចារ្យអេស្ប៉ាញ Dominican ពីរនាក់។ បារាំង​និង​អេ​ស្ប៉ា​ញ​បាន​ប្រកាស​សង្គ្រាម ហើយ​បើក​ការ​ឈ្លានពាន​របស់​វៀតណាម ។
នៅថ្ងៃទី 1 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 1858 កងនាវាបារាំង-អេស្បាញនៃនាវាចម្បាំងចំនួន 14 គ្រឿង និងកងទ័ពបេសកកម្មចំនួន 3,000 ដឹកនាំដោយឧត្តមសេនីយ៍ Charles Rigault de Genouilly បានបើកការវាយប្រហារលើទីតាំងរបស់វៀតណាមនៅ ទីក្រុង ដាណាង ។ គាត់ជឿថាពួកគេនឹងយកឈ្នះទីក្រុង ដាណាង ហើយបន្ទាប់មក វ៉េ បង្ខំជនជាតិវៀតណាមឱ្យចុះចាញ់ក្នុងសង្រ្គាមដ៏ឆាប់រហ័ស និងសម្រេចចិត្ត។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា ការ​រីក​ចម្រើន​របស់​បារាំង-អេស្បាញ​ត្រូវ​បាន​បញ្ឈប់​ដោយ​កលល្បិច​ការពារ​របស់​មេទ័ព​វៀតណាម Nguyen Tri Phuong ។ បន្ទាប់ពីការប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លារយៈពេលប្រាំខែមក កងកម្លាំងបារាំង-អេស្បាញនៅតែជាប់គាំងនៅលើឆ្នេរដែលគ្មានមនុស្សរស់នៅនៃទីក្រុង ដាណាង ដោយមិនអាចសម្រេចបាននូវរបកគំហើញមួយ។
វៀតណាមខាងត្បូង (១៨៥៩-១៨៦២)
De Genouilly បានសម្រេចចិត្តបោះបង់ចោលទីក្រុង ដាណាង ដើម្បីជិះទូកទៅភាគខាងត្បូងទៅកាន់ ខេត្ត សៃហ្គន និងខេត្ត ទន្លេមេគង្គ ក្រោមដ៏រុងរឿង ដែលជាកន្ត្រកស្រូវរបស់វៀតណាម។ គាត់បានប្រមូលផ្តុំកងទ័ពចំនួន 2,000 នាក់ និងនាវាចម្បាំងចំនួន 14 គ្រឿង ហើយបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុង សៃហ្គន បានបំផ្លាញបន្ទាយ និងកាំភ្លើងតាមឆ្នេរសមុទ្រជាច្រើនរបស់វៀតណាមនៅ Vung Tau ដោយបានទៅដល់ទីក្រុងនៅថ្ងៃទី 17 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1859 ។ កងទ័ពបារាំងបានដណ្តើមយកទីប្រជុំជននៃទីក្រុងសៃហ្គន និងស្បៀងអាហារ ការផ្គត់ផ្គង់ និងគ្រាប់រំសេវដោយងាយស្រួល បន្ទាប់ពីមានការប្រយុទ្ធគ្នាពីរថ្ងៃ។ សៀម​សម្រេច​ចិត្ត​មិន​ជួយ​វៀតណាម។ ទន្ទឹមនឹងនោះ នៅភាគខាងជើង ប៊ីស្សពកាតូលិកម្នាក់ឈ្មោះ ថា វ៉ាន់ភឿង បានប្រកាសខ្លួនជាព្រះអង្គម្ចាស់ ឡេ បានបះបោរប្រឆាំងនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់ង្វៀន ហើយបានសុំបារាំងឱ្យជួយការបះបោររបស់គាត់។

កងទ័ពបារាំងបានបង្វែរកម្លាំងភាគច្រើនរបស់ខ្លួនពីវៀតណាមនៅឆ្នាំ 1860 ទៅកាន់ប្រទេសចិនប្រឆាំងនឹងកងទ័ពឈីងដ៏ធំ បន្សល់ទុកតែទាហានបារាំងចំនួន 800 នាក់ និងជនជាតិអេស្ប៉ាញ 100 នាក់ប្រឈមមុខនឹងជនជាតិវៀតណាម 10,000 នាក់ដែលដឹកនាំដោយ ង្វៀន ទ្រីភឿង ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វៀតណាមដែលស្ទាក់ស្ទើរមិនបានធ្វើសកម្មភាពប្រឆាំងនឹងការឡោមព័ទ្ធនោះទេ។ លើសពីកងកម្លាំងបារាំង-អេស្បាញ។ នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1861 ទាហានបារាំងថ្មីចំនួន 3,500 នាក់ និងនាវាចម្បាំង 70 គ្រឿងដែលដឹកនាំដោយឧត្តមសេនីយ៍ de Vassoigne បានមកដល់ ហើយបានទម្លុះខ្សែបន្ទាត់វៀតណាម ហើយដណ្តើមបានបន្ទាយ Ky Hoa ដែលមានចម្ងាយប្រាំមួយគីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុង Saigon ។ បន្ទាប់មក កងទ័ពបារាំងបានដណ្តើមយកទីក្រុង Bien Hoa, My Tho, និង Dinh Tuong។ ប្រឈមមុខនឹងការឈ្លានពានរបស់បារាំង និងការបះបោរផ្ទៃក្នុង Tự Đức បានជ្រើសរើសប្រគល់ខេត្តភាគខាងត្បូងចំនួនបីទៅប្រទេសបារាំង ដើម្បីដោះស្រាយជាមួយនឹងការបះបោរដែលស្របគ្នា។ នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ 1862 សន្ធិសញ្ញា សៃហ្គន ត្រូវបានចុះហត្ថលេខា ជាលទ្ធផល វៀតណាមបានបាត់បង់ខេត្តអ្នកមានចំនួនបីគឺ Gia Dinh, My Tho, Bien Hoa និងកោះ Poulo Condore ហើយអនុញ្ញាតឱ្យមានសេរីភាពខាងសាសនា រួមជាមួយនឹងសំណងសង្រ្គាមចំនួន 4 លានប៉េសូម៉ិកស៊ិកទៅឱ្យប្រទេសបារាំង។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119

ផ្សាយថ្ងៃទី ១៧ កក្កដា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ស្រុកកំពង់លែង គឺជាស្រុកមួយស្ថិតនៅក្នុង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរលង់តាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ និងជាតំបន់សម្បូរទៅដោយសក្តានុពលវប្បធម៌ បុរាណដ្ឋាន និងរឿងព្រេងនិទានល្បីៗរបស់ខ្មែរ។ទីតាំងភូមិសាស្ត្រនេះ លាតសន្ធឹងតាមបណ្តោយបឹងទន្លេសាប និងត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា «ឃ្លាំងវប្បធម៌» ដ៏សំខាន់មួយ។
ដំណាក់កាលប្រវត្តិសាស្ត្រសំខាន់ៗសម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ (ស្ថានីយសំរោងសែន)៖ ស្រុកកំពង់លែងមាន ស្ថានីយបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រសំរោងសែន ដែលមានអាយុកាលជាង ១,៧០០ ឆ្នាំ មុនគ្រិស្តសករាជ។ ទីនេះជាកន្លែងរកឃើញឧបករណ៍ធ្វើពីថ្ម ឆ្អឹងសត្វ និងគ្រឿងដីដុតបុរាណ ដែលបញ្ជាក់ពីវត្តមានមនុស្សរស់នៅតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ។សម័យអាណាចក្រភ្នំ និងចេនឡា៖ ក្នុងទឹកដីស្រុកកំពង់លែង មានសំណង់ប្រាសាទបុរាណជាច្រើន ដូចជា ប្រាសាទសក្ល (ឬប្រាសាទប្រុស) ស្ថិតក្នុងឃុំច្រណូក និងប្រាសាទបុរាណផ្សេងៗទៀតដែលសាងសង់ឡើងអំពីឥដ្ឋ។
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
សម័យប្រវត្តិសាស្ត្រតេជោមាស៖ តាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លះបានបង្ហាញថា ឈ្មោះ «កំពង់លែង» មានការទាក់ទងនឹងប្រវត្តិលោក តេជោមាស ដែលជាស្តេចត្រាញ់ដ៏ល្បីល្បាញប្រចាំខេត្តកំពង់ស្វាយ។ លោកបានសម្រេច មិនយកពន្ធដារ (លើកលែងពន្ធ) ពីប្រជារាស្ត្រក្រីក្រនៅក្នុងតំបន់នោះ ដែលបានជួយសហការបង្ក្រាបសត្រូវ។ ពាក្យថា «លែង» ឬ «លើកលែង» នេះហើយដែលសង្ស័យថាបានក្លាយមកជាឈ្មោះ «កំពង់លែង» រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ការផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធរដ្ឋបាល៖ កាលពីសម័យមុន តំបន់នេះធ្លាប់ជាខេត្តមួយ ប៉ុន្តែក្រោយមកក្នុងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលសម័យទំនើប វាត្រូវបានរៀបចំទៅជា ស្រុកកំពង់លែង វិញ។
ទំនាក់ទំនងនឹងរឿងព្រេងអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរស្រុកកំពង់លែង គឺជាទីតាំងនៃរមណីយដ្ឋានធម្មជាតិ និងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ល្បីល្បាញ គឺ ភ្នំនាងកង្រី។ ភ្នំនេះជាប់ទាក់ទងយ៉ាងជ្រាលជ្រៅទៅនឹងរឿងព្រេងខ្មែរដ៏ល្បី គឺ «រឿងភ្នំនាងកង្រី» ឬ «រឿងដប់ពីរភ្នំ» ដែលជារឿងរ៉ាវស្នេហាកំសត់រវាងព្រះរថ និងនាងកង្រី។ បច្ចុប្បន្ន ភ្នំនេះបានក្លាយជាអត្តសញ្ញាណ និងជានិមិត្តរូបវប្បធម៌ដ៏សំខាន់របស់ខេត្តកំពង់ឆ្នាំងទាំងមូល។៖ ស្ថានភាពរដ្ឋបាលបច្ចុប្បន្នបច្ចុប្បន្ននេះ ស្រុកកំពង់លែង ត្រូវបានបែងចែកចេញជា ៩ ឃុំ រួមមាន៖ឃុំកំពង់ហាវឃុំច្រណូកឃុំដារឃុំច្រណាស់ឃុំពោធិ៍ឃុំប្រឡាយមាសឃុំសំរោងសែនឃុំស្វាយរំពារឃុំត្រងឹលប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងស្រុកនេះ ភាគច្រើនប្រកបមុខរបរផ្នែកកសិកម្ម ធ្វើស្រែចម្ការ និងនេសាទត្រី ដោយសារភូមិសាស្ត្រអំណោយផលជាប់នឹងប្រព័ន្ធទឹកនៃបឹងទន្លេសាប។ ស្រុកកំពង់លែង គឺជាស្រុក១ ក្នុងចំណោមស្រុកទាំង៦ និងក្រុង១ របស់ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង រួមមាន៖ ស្រុកបរិបូរណ៍ ស្រុកជលគិរី ស្រុករលាប្អៀរ ស្រុកកំពង់ត្រឡាច ស្រុកសាមគ្គីមានជ័យ ស្រុកទឹកផុស និងក្រុងកំពង់ឆ្នាំង។ ស្រុកកំពង់លែងមាន៩ឃុំ ដូចជា៖ ឃុំកំពង់ហាវ ឃុំច្រណូក ឃុំស្វាយរំពារ ឃុំដារ ឃុំពោធិ៍ ឃុំត្រងិល ឃុំសំរោងសែន ឃុំប្រឡាយមាស និងឃុំផ្លូវទូក។
#ប្រវត្តិខ្លះៗទាក់ទងនឹងកំពង់លែង
យោងតាមឯកសារមហាបុរសខ្មែរ ត្រង់ប្រវត្តិតេជោមាស តេជោយ៉ត ជំទាវស្រែន្យ ដូចការរៀបរាប់ដោយត្រួសៗ ខាងក្រោមនេះ។ បន្ទាប់បង្ក្រាបស្តេចសំរែបានជោគជ័យ អ្នកជំទាវទេវីនារីសោភ័ណ"ស្រែន្យ" បានទៅជួបស្វាមី ឧកញ៉ាតេជោបុរារាជមាស សុំឱ្យស្វាមីកោះអញ្ជើញចៅមឿង ខេត្តកំពង់ហៅ និងក្រមការខេត្តនេះ ដែលមានគុណបំណាច់ក្នុងការជួយធ្វើឧបាយកលបង្ក្រាបស្តេចសម្រែបាន ព្រមទាំងញាតិសាលោហិតក្រមការទាំងនោះ មកឱ្យរួចពន្ធរាជធានី៣ឆ្នាំ និងសូមឱ្យប្រែឈ្មោះខេត្តនោះ មកជា “ខេត្តកំពង់លែង”។ ហេតុនេះហើយបានជាជាប់ហៅខេត្តកំពង់លែង រៀងមក ព្រោះឧកញ៉ាតេជោ លើកលែងឱ្យរួចពន្ធ ៣ឆ្នាំនោះ។
ឯកសារចារទុកទៀតថា បន្ទាប់ពីលើកលែងបណ្តារាស្ត្រឱ្យរួចពន្ធមក ឧកញ៉ាតេជោ បុរារាជ បានចាត់ឱ្យក្រុមជាងសាងរូបសំណាករបស់លោក១ រូបអ្នកឧកញ៉ារាមរាជ តេជោយ៉ត១ រូបអ្នកជំទាវ មហាទេវីនារីសោភ័ណ ស្រែន្យ១ តម្កល់ទុកនៅភ្នំទូកមាស (ក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង)។ ដោយឡែករូបសំណាក តេជោមាស ក៏ក្លាយជាអ្នកតាក្រហម.ក មានប្ញទ្ធិបារមីស័ក្តិសិទ្ធណាស់។

ឆ្លងតាមរយៈបទសម្ភាសន៍ និងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ យើងអាចសរុបបានថា ធម្មតាការតំណាលតៗគ្នា មិនសូវពិតទេ តែងតែមានលើកដាក់បញ្ចេញបញ្ចូល តាមពាក្យសម្តីថ្វីមាត់របស់អ្នកនិយាយ ប៉ុន្តែអ្វីដែលចារឹកទុកក្នុងសិលាចារឹក គម្ពីរស្លឹករឹត ក្រាំងសាវតារ គឺជារឿងពិត។ ជាពិសេស ប្រវត្តិតេជោមាស តេជោយ៉ត អ្នកសិក្សាឱ្យតម្លៃខ្លាំងណាស់ សូម្បីរាជរដ្ឋាភិបាលក៏គោរពបូជាដល់វីរបុរសខ្មែរ ទាំង២ នេះដែរ។ ជាក់ស្តែង រាជរដ្ឋាភិបាលបានចាត់ឱ្យសាង រូបសំណាកលោកទាំង២ តម្កល់ទុកនៅមុខវត្តឧណ្ណាលោម រាជធានីភ្នំពេញ។
ហេតុនេះ គួរតែបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋនៅស្រុក «កំពង់លែង» ងាកមកជឿជាក់ ទៅតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រវិញ គឺមកពីតេជោមាស ដែលធ្លាប់ជាស្តេចត្រាញ់ នៅក្នុងខេត្តកំពង់ស្វាយ មិនឱ្យយកពន្ធដារពីបណ្តាប្រជារាស្ត្រដ៏ក្រីក្រខ្សត់ ដែលជួយសហការបង្ក្រាបស្តេចសម្រែបាន ទើបលោកឱ្យហៅឈ្មោះស្រុកនេះថា «កំពង់លែង» យ៉ាងនេះទៅ៕ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119

ផ្សាយថ្ងៃទី ១៦ កក្កដា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
រឿងរាមាយណៈ គឺជារឿងទេវកថាមហាឥន្ទ្រីយ៍ដ៏អស្ចារ្យបំផុតមួយរបស់ឥណ្ឌា ដែលនិពន្ធឡើងដោយឥសីវាល្មិកិ។ សាច់រឿងផ្តោតលើដំណើរជីវិតរបស់ ព្រះរាម (តំណាងឱ្យព្រះវិស្ណុដែលយាងមកចាប់ជាតិជាមនុស្ស) ក្នុងការបំផ្លាញអសុរា និងលើកតម្កើងសេចក្តីល្អ។ ក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរ រឿងនេះត្រូវបានកែច្នៃហៅថា រឿងរាមកេរ្តិ៍។ ខាងក្រោមនេះជាសេចក្តីសង្ខេបពីចំណុចសំខាន់ៗនៃរឿង៖ តួអង្គស្នូលព្រះរាម៖ ព្រះរាជបុត្រច្បងនៃនគរអយុធ្យា មានភាពអង់អាចក្លាហាន និងប្រកបដោយធម៌។ នាងសិតា៖ ព្រះមហេសីរបស់ព្រះរាម ជាស្ត្រីដែលមានភាពស្មោះត្រង់ និងល្អឯក។ ព្រះលក្ម្សណ៍៖ ប្អូនប្រុសបង្កើតរបស់ព្រះរាម ដែលតែងតែរួមដំណើរ និងការពារព្រះរាមគ្រប់ពេលវេលា។ ក្រុងរាពណ៍៖ ស្តេចយក្សនៅនគរលង្កា មានឫទ្ធានុភាពខ្លាំងក្លា ជាតួអង្គអវិជ្ជមានក្នុងរឿង។ ហនុមាន៖ មេទ័ពស្វាស រិទ្ធិកម្លាំងខ្លាំងក្លា មានភក្ដីភាពស្មោះត្រង់ចំពោះព្រះរាម។ សាច់រឿងសង្ខេប១។
ការនិរទេសខ្លួន៖ មុននឹងឡើងសោយរាជ្យស្នងព្រះបិតា ព្រះបាទទសរថ ព្រះរាមត្រូវបានព្រះនាងកៃកេយី (មាតាចុង) ទាមទារឱ្យលើកបល្ល័ង្កឱ្យកូនរបស់ខ្លួន ហើយបំបរបង់ព្រះរាមឱ្យចូលព្រៃរយៈពេល ១៤ ឆ្នាំ។ ព្រះរាម នាងសិតា និងព្រះលក្ម្សណ៍ ក៏យាងចូលព្រៃដោយសុខចិត្ត។ ២. ការលួចនាងសិតា៖ ពេលនៅក្នុងព្រៃ ក្រុងរាពណ៍ បានប្រើល្បិចប្លន់យកនាងសិតា ទៅកាន់នគរលង្កា។ ៣. ការច្បាំងដណ្តើមនាងសិតា៖ ព្រះរាម និងព្រះលក្ម្សណ៍ បានចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយស្តេចស្វា ដោយមានមេទ័ព ហនុមាន ជួយជ្រោមជ្រែង។
ពួកគេបានសាងស្ពានឆ្លងទៅនគរលង្កា ហើយធ្វើសង្គ្រាមយ៉ាងសាហាវរហូតសម្លាប់ក្រុងរាពណ៍បាន។ ៤. ការជួបជុំ៖ ព្រះរាមបានជួបជុំជាមួយនាងសិតាវិញ ហើយយាងត្រឡប់ទៅសោយរាជ្យនៅនគរអយុធ្យាប្រកបដោយសេចក្តីសុខ។ អត្ថន័យ និងតម្លៃអប់រំទេវកថានេះឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពី៖ ជ័យជម្នះនៃ សេចក្តីល្អ ឈ្នះលើ អំពើអាក្រក់។ តម្លៃនៃ សច្ចធម៌ (ការរក្សាសេចក្តីសន្យា)។ភាពស្មោះត្រង់ក្នុង គូស្វាមីភរិយា និង ភក្ដីភាព។ សាច់រឿងដើមរបស់ឥណ្ឌាមានកម្រាស់ដល់ទៅ ២៤.០០០ កាព្យ ដោយចែកចេញជា ៧ កាន្ទ។ សម្រាប់ទម្រង់សិល្បៈនៅកម្ពុជា រឿងនេះត្រូវបានលើកយកមកសម្តែងជា របាំព្រះរាជទ្រព្យ (របាំរាមកេរ្តិ៍) ដែលមានតម្លៃលេចធ្លោរខាងក្បាច់រាំ និងគំនូរ។
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
១. តួអង្គសំខាន់ៗ ក្នុងកាន្ទទី១ និងកាន្ទទី២ មានព្រះបាទទសរថ ព្រះទេពមុនី ព្រះសិដ្ឋមុនី ព្រះនាងកៅសល្យា ព្រះនាងកៃកេយី ព្រះនាងសុមិត្រា ព្រះរាម ព្រះលក្ម្សណ៍ ព្រះភិរុត ព្រះសុត្រុត ឥសីវិស្វាមិត្រ ព្រះនាងតារកា ព្រះបាទជនក នាងសិតា ឥសីវាល្មិកិ និងក្រុមខរ ។
២. អត្ថបទដកស្រងក្នុងកាន្ទទី១ និងទី២ និយាយអំពី ៖
ក្នុងកានទី១ និយាយអំពី ប្រវត្តិព្រះរាម ព្រះលក្ម្សណ៍ និយាយពីកំណើតរបស់ព្រះបងប្អូនព្រះរាម ការលើកធ្នូ និងការរៀបអភិសេធរបស់ព្រះរាមនិងនាងសិតា ។ ក្នុងកានទី២ និយាយអំពី និទេសរបស់ព្រះរាមនិងនាងសិតា ព្រមទាំងព្រះលក្ម្សណ៍ចេញពីនគររព្វយុធ្យា ចេញទៅភ្នំចិត្រកូសំណាក់ក្នុងអាស្រម ឥសីវាល្មិកិ ។ កាន្ទនេះក៏បាននិយាយ អំពីយឲទុក្ខបុកម្នេញរបស់ក្រុងខរ ចំពោះពួកឥសី ព្រមទាំងនិយាយអំពីការចាកចេញពីភ្នំចិត្រកូដរបស់ក្សត្រ ទទាំងបីមានក្នុងព្រៃជិតស្ថានព្រំដែនក្រុងខរ ។ ៣.ប្រៀបធៀបអត្ថបទដកស្រង់ក្នុងកាន្ទទី១ និងទី២ ទៅនឹងអត្ថបទដកស្រង់ក្នុងរឿង រាមកេរិ័្តខ្សែទី១ ខ្សែទី២។
រឿងរាមាយណៈ
អ្នកនិពន្ធ និងការកំណត់តែង
_អ្នកនិពន្ធឈ្មោះវាល្មិកិ
_និពន្ធនៅសតវត្សទី៣ មុនគ.ស​ _តែងជាភាសាបាសីសំស្រ្កឹត
_សរសេរជាពាក្យកាព្យឆន្ទមានចំនួន៧កាន្ទ
រឿរាមកេរ្តិ័
_គ្មានអ្នកនិពន្ធច្បាស់លាស់
_ គ្មានកាលកំណត់តែង
_តែងជាភាសាខ្មែរ
_សរសេរជាពាក្យកាព្យមាន ៨០ខ្សែ (ប៉ុន្តែឃើញមានតែខ្សែ១-១០​, ៧៥​-៨០)
តួអង្គ
រាមា ព្រះអង្គ
ព្រះលក្ម្សណៈ ព្រះលក្ម្សណៈ
ព្រះភរតៈ ព្រះភិរុត
ឥសីវិស្វាមិត្រ ឥសីវិស្វាមិត្រ
ព្រះនាងនៃកេយី ព្រះនាងកោសកល្យា
ព្រះនាងកៅសល្យា ព្រះនាងសមុទ្រ
ព្រះសុត្រុឃ្នះ ព្រះសុត្រុត
ព្រះជនក ព្រះជនក
ព្រះនាងសីតា​ ព្រះនាងសីតា​
ក្រុងខរ ក្រុងខរ
យក្ខិនីតារកា កាននាសូរ
ដំណើររឿង

រឿងរាមាយណៈ ចាប់រៀបរាប់តាំងរឿងរាមកេរិ័អ្នកនិពន្ធ ពុំបានប្រាប់តែពីបុព្វប្រវត្តិរបស់ព្រះរាជវង្សានុវង្ស ពីសាវតាប្រវត្តិនៃព្រះរាមឡើយ ។ ព្រះរាមរហូតដល់ព្រះរាមប្រសូត្រធំដឹង យើងមើលឆ្ងាយបន្តិចទើបដឹងថា ក្តីនៅជាមួយឥ​សីវិស្វាមិត្រ បង្ក្រាបព្រះរាម ព្រះលក្ម្សណ៍ ព្រះភិរុត នាងយក្ខិនីតារកា ។ ព្រះសុត្រុត ជាបុត្រនរណា...។ រឿងចាប់ភ្លាមនិយាយពី ព្រះរាមធំដឹងក្តី​ហើយត្រូវទៅជួយបង្ក្រាប យក្សកាកនាសូរដែលមកបំផ្លាញហោមពិធីរបស់ ឥសីពិស្វាមិត្រ ។
៤.តួអង្គព្រះរាមក្នុងរឿង រាមកេរិ័្ត ខុសពីព្រះរាមក្នុងរឿងរាមាយណៈដូចទៅ
តួអង្គព្រះរាមក្នុងរឿងមារាយណៈ ជាតួអង្គអច្ឆរិយៈប្រកបដោយរិមលភាព ប្រាកចាកនូវអំពើបាប មន្ទិលនានា ហើយជាតំណាងអាទិទេពវិស្ណុអវតារ ចុះមកសង្គ្រោះលោកឲ្យផុតពីការរាតត្បាតចង្រៃនៃពួករាក្សសៈ ដែលជាយក្ស អាក្រក់មានទោសទណ្ឌកម្ម ត្រូវរែប្រហារចោលដោយធ្នូសរព្រហ្មាស្ត្រ ​។ ចំណែកតួអង្គ​ព្រះរាមក្នុងរឿងរាមកេរិ៍វិញ ជាតួអង្គដែលមានលក្ខណៈជា មនុស្ស ។ សកម្មភាពរបស់ព្រះរាម ស្របទៅតាមមនុស្សនិយម ដោយពុំបានទ្រទ្រង់លើតម្កើងតួអង្គនេះជាអាទិទេពដេលគ្មានខុសឆ្គង់នោះឡើយ ។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119

ផ្សាយថ្ងៃទី ១៥ កក្កដា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ភ្នំតៃ (Taishan) ក្នុងខេត្តសានតុង គឺជាភ្នំពិសិដ្ឋបំផុតក្នុងចំណោមភ្នំធំៗទាំងប្រាំរបស់ប្រទេសចិន។ ទេវកថារបស់វាលាយបញ្ចូលគ្នានូវរឿងព្រេងនៃការបង្កើតបុរាណជាមួយនឹងប្រពៃណីតាវនិយម ដោយផ្តោតលើភ្នំនេះជាសសរស្តម្ភលោហធាតុដែលភ្ជាប់ស្ថានសួគ៌ និងផែនដី ដែននៃពិភពក្រោមដី និងជាកន្លែងចុងក្រោយសម្រាប់ការគោរពបូជាអធិរាជ។
១. ក្បាលនៃការបង្កើត នៅក្នុងរឿងព្រេងចិន ភ្នំនេះមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយ Pangu ដែលជាយក្សដែលបានបំបែកស្ថានសួគ៌ និងផែនដី។ យោងតាមទេវកថា នៅពេលដែល Pangu ស្លាប់ ក្បាលរបស់គាត់បានធ្លាក់ទៅទិសខាងកើត ហើយបានប្រែក្លាយទៅជាភ្នំតៃ។ ដោយសារតែរឿងនេះ វាត្រូវបានគេគោរពបូជាថាជា "ក្បាលនៃភ្នំទាំងប្រាំ" និងជាប្រភពនៃជីវិត និងការកើតជាថ្មី។
២. អ្នកគ្រប់គ្រងពិភពក្រោមដី ដោយសារតែវត្តមានដ៏ខ្ពស់ និងគួរឱ្យខ្លាចរបស់វានៅទិសខាងកើត (ទិសដៅដែលទាក់ទងនឹងព្រះអាទិត្យរះ និងព្រលឹង) សាសនាចិនបុរាណបានចាត់ទុកភ្នំតៃជាច្រកទ្វារទៅកាន់ជីវិតបន្ទាប់បន្សំ។ គេជឿថាវិញ្ញាណក្ខន្ធនៃអ្នកស្លាប់បានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅទីនេះ។ ដុងយីវ ដាឌី (ព្រះដ៏អស្ចារ្យនៃភ្នំតៃ): ក្នុងនាមជាព្រះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតនៃភ្នំ ទ្រង់គ្រប់គ្រងអាយុជីវិត ឋានៈ និងវាសនារបស់មនុស្សទាំងអស់ ដោយគ្រប់គ្រងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពលើប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលនៃពិភពក្រោមដី។
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
៣. ព្រះនាងនៃពពកពណ៌ខៀវ ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ប៊ីសៀ យានជុន នាងគឺជាកូនស្រីរបស់អធិរាជត្បូងពេជ្រ (អ្នកគ្រប់គ្រងកំពូលនៃឋានសួគ៌) ហើយមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយភ្នំតៃ។ នាងគឺជាព្រះដ៏គួរឱ្យគោរពយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសក្នុងចំណោមស្ត្រី ដែលធ្វើធម្មយាត្រាទៅកាន់ប្រាសាទរបស់នាងនៅលើកំពូលភ្នំ។ នាងត្រូវបានអធិស្ឋានសម្រាប់ការសម្រាលកូន សុខភាព ការការពារ និងការព្យាបាលជំងឺភ្នែក។
៤. ការបូជារបស់អធិរាជ 'ហ្វេង និងសាន' ដោយសារតែវាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកន្លែងដែលនៅជិតឋានសួគ៌បំផុតនៅលើផែនដី ភ្នំតៃគឺជាគោលដៅដ៏សំខាន់សម្រាប់អធិរាជចិនដើម្បីធ្វើឱ្យការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកគេស្របច្បាប់។ ជណ្តើរជាង ៧០០០ នាំទៅដល់កំពូលភ្នំ ជាកន្លែងដែលអធិរាជ ៧២ អង្គ រួមទាំងឈីនស៊ីហួង បានធ្វើពិធីហ្វេង (បូជាដល់ឋានសួគ៌) និងសាន (បូជាដល់ផែនដី) ដ៏ពិសិដ្ឋ។
៥. អមតៈភាព និងជំនឿរបស់ប្រជាជន ភ្នំនេះពោរពេញទៅដោយរឿងព្រេងនិទានអំពីពួកអមតៈសាសនាតាវ និងពួកឥសី ដែលរស់នៅក្នុងរូងភ្នំទាំងនោះ ដើម្បីសម្រេចបានការត្រាស់ដឹង។ ប្រពៃណីរបស់ប្រជាជនក៏អះអាងថា ការឡើងភ្នំផ្តល់ឱ្យអ្នកធ្វើធម្មយាត្រានូវជីវិតដ៏យូរអង្វែង និងមានសុខភាពល្អ។
អតីតជម្រករបស់ឥសីរបស់សានដុង ឥឡូវនេះផ្តល់ជូននូវប្រាសាទ និងថ្ងៃរះដ៏អស្ចារ្យ — ពីសៀវភៅរបស់យើង “ទន្លេជ្រៅ ភ្នំខ្ពស់”
ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសារៈសំខាន់ខាងវប្បធម៌
អ្នកនឹងដើរតាមគន្លងរបស់អធិរាជ ៧២អង្គ ដូច្នេះសូមប្រុងប្រយ័ត្នដើម្បីស្វែងយល់ពីសារៈសំខាន់ខាងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃដំណើររបស់អ្នក។
នៅទីនេះ ក្នុងឆ្នាំ ២១៩ មុនគ.ស ដែលអធិរាជ ឈីន ស៊ីហួង បានធ្វើពិធីកំពូលដើម្បីជម្រាបដល់ព្រះ (ក្នុងករណីដែលពួកគេមិនបានឃើញ) ថាទ្រង់ជាអ្នកគ្រប់គ្រងដំបូងគេដែលបានបង្រួបបង្រួមប្រទេសចិន។ ហើយនៅទីនេះ រាប់រយឆ្នាំមុន ដែលកូនប្រុសដ៏ល្បីល្បាញបំផុតរបស់ខេត្តសានតុង គឺ ខុងជឺ បានឡើងដល់កំពូល ហើយបានប្រកាសថា៖ «ឡើងភ្នំថាយសាន ហើយពិភពលោកទាំងមូលមើលទៅតូច»។ ទស្សនៈនេះ — ក្នុងន័យទាំងពីរនៃពាក្យនេះ — កើតចេញពីការពិតដែលថាភ្នំថាយសាន (泰山) គឺជាភ្នំដ៏ពិសិដ្ឋបំផុតនៃភ្នំពិសិដ្ឋទាំងប្រាំ។ ទិសខាងកើតគឺជាទិសដ៏ពិសិដ្ឋបំផុត ពីព្រោះព្រះអាទិត្យ និងព្រះច័ន្ទរះនៅទិសខាងកើត (តំណាងឱ្យវដ្តនៃជីវិតធម្មជាតិ៖ កំណើត ស្លាប់ បន្តជាថ្មី)។ ភ្នំនេះក៏ត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយភូមិសាស្ត្រទាបៗផងដែរ ដូច្នេះវាងាយនឹងនាំមកនូវអារម្មណ៍អស្ចារ្យចំពោះមនុស្សគ្រប់គ្នា ចាប់ពីអ្នកធ្វើដំណើរតាមកាបូបស្ពាយសម័យទំនើប រហូតដល់អង្គការយូណេស្កូ ដែលបានបន្ថែមវាទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ 1987។ នៅសម័យបុរាណ មួយពាន់ឆ្នាំមុនគ្រិស្តសាសនាចាប់ផ្តើម ព្រះចៅអធិរាជ កវី អ្នកប្រាជ្ញ មន្ត្រី និងឥស្សរជនសំខាន់ៗផ្សេងទៀតបានចាប់ផ្តើមមកទស្សនាតំបន់ Taishan ដើម្បីថ្វាយយញ្ញបូជា សួរអំពីអត្ថន័យនៃជីវិត ធ្វើការសម្រេចចិត្តសំខាន់ៗ និងទស្សនវិជ្ជា។ អ្នកខ្លះស្នាក់នៅយូរជាងអ្នកដទៃ ក្លាយជាឥសី ញែកខ្លួននៅក្នុងរូងភ្នំ និងរូងភ្នំ Taishan ដើម្បីរងទុក្ខវេទនាលើបញ្ហាជ្រៅៗអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ ឬច្រើនឆ្នាំ មុនពេលលេចចេញមក ដោយល្អបំផុតគឺបានរកឃើញផ្លូវ (Dao)។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សព្វថ្ងៃនេះ កំពូលភ្នំនេះគ្រាន់តែស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីគោលដៅរបស់មនុស្សភាគច្រើនសម្រាប់កិត្តិនាមរបស់វា ដោយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរយ៉ាងហោចណាស់ 6 លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ (ទោះបីជាពេលខ្លះវាអាចមានអារម្មណ៍ថាវាមាន 6 លាននាក់ក្នុងមួយថ្ងៃក៏ដោយ)។
នៅជើងភ្នំ Taishan គឺជាវត្ត Daimiao (岱庙) ហើយនៅផ្នែកខាងលើគឺជាវត្ត Bixia (碧霞祠) ដែលជាស្មុគស្មាញដ៏ធំទូលាយ និងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាង ដែលបង្កើតឡើងក្នុងរាជវង្ស Ming (1368 – 1644)។ ជាមួយនឹងសាលធំចំនួនប្រាំ ទីធ្លាពីរ និងក្បឿងសំរិទ្ធចំនួន 360 (តំណាងឱ្យ 365 ថ្ងៃនៃឆ្នាំ) ទីសក្ការៈបូជានេះគោរពដល់ទេពធីតាដែលរូបសំណាកសំរិទ្ធអាចរកឃើញនៅខាងក្នុង។
វត្តចាស់ៗមានការរំខានថ្មីៗ៖ មនុស្សមួយចំនួនចូលចិត្តបោះកាក់មួយ ឬច្រើនកាក់ទៅលើធុង ឬកណ្តឹងសម្រាប់សំណាងល្អ (ភាគច្រើនខកខាន ដោយសារតែចម្ងាយ)។ ក៏មានជម្រើសក្នុងការទិញសោរ ឱ្យវាឆ្លាក់ដោយឈ្មោះ ឬពរជ័យ ហើយបន្ថែមវាទៅក្នុងរបងដែលគ្របដណ្ដប់ដោយពួកវា។
ទោះបីជាអ្នកមិនចូលចិត្តដើរលេងជុំវិញវត្តចាស់ៗក៏ដោយ ផ្លូវទៅកាន់កំពូលត្រូវបានតុបតែងដោយបន្ទះថ្មដែលចារឹកដោយសិលាចារឹកដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ក៏ដូចជាថ្មសំខាន់ៗជាច្រើន។ "សំណល់ភូគព្ភសាស្ត្រ" ទាំងនេះភាគច្រើនត្រូវបានហ៊ុមព័ទ្ធដោយរបង ជាមួយនឹងសញ្ញាព្រមានអ្នកទស្សនាឱ្យនៅឱ្យឆ្ងាយ។
ការឡើងភ្នំ Taishan
សូម្បីតែដំណើរមួយពាន់ម៉ាយក៏ចាប់ផ្តើមដោយជំហានតែមួយដែរ។ ក្នុងករណី Taishan វាមានប្រហែល 7,000 ជំហាន ឬប្រហែលជាតិចជាងនេះ។ ជម្រាលខ្លះចោតជាងជម្រាលផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែវានឹងចំណាយពេលយ៉ាងតិចបីម៉ោង (និងរហូតដល់ប្រាំពីរម៉ោង) ដើម្បីធ្វើដំណើរពីច្រកទ្វារក្រហម (红门) នៅចំណុចចាប់ផ្តើមផ្លូវទៅកាន់ច្រកទ្វារឋានសួគ៌ខាងត្បូង (南天门)។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ច្រកទ្វារឋានសួគ៌នេះមិនមែនជាកំពូលភ្នំទេ — នៅតែមានការដើរដ៏លំបាកមួយម៉ោងទៀតដើម្បីទៅដល់ប្រាសាទ Jade Emperor (玉皇庙) នៅកំពូលភ្នំ ជាកន្លែងដែលអ្នកឡើងភ្នំអាចមើលថ្ងៃរះបាន។
ម្យ៉ាងវិញទៀត ភ្នំពិសិដ្ឋភាគច្រើនមិនមានជណ្តើរបេតុង របាំងការពារ និងចំណតសម្រាកទេ ដែលជាមូលហេតុដែលអ្នកមិនចាំបាច់ភ័យខ្លាចដោយគំនិតនៃការឡើងលើផ្លូវខ្ពស់នេះ។ អ្នកប្រហែលជានឹងឃើញក្មេងៗ និងយាយកំពុងដើរនៅពីមុខអ្នក។ មនុស្សមួយចំនួនជិះឡានក្រុងទៅច្រកទ្វារឋានសួគ៌កណ្តាល (中天门) បន្ទាប់មកជិះរថយន្តខ្សែកាបទៅកាន់កំពូលភ្នំ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សូមសួរខ្លួនឯងថា តើខុងជឺនឹងធ្វើអ្វី? លោកនឹងដើរ។
ការកំណត់ពេលវេលាឡើងភ្នំរបស់អ្នកអាចមានភាពស្មុគស្មាញបន្តិច។ មនុស្សមួយចំនួនចាប់ផ្តើមយឺត ប្រហែលម៉ោង ៩ ឬ ១០ យប់ ដើម្បីទៅដល់កំពូលភ្នំទាន់ពេលវេលាសម្រាប់ពេលព្រឹកព្រលឹម។ នេះគឺជាយុទ្ធសាស្ត្រខ្លាំងមួយដែលមិនផ្តល់រង្វាន់ដល់អ្នកទេសចរបានល្អនោះទេ។ មិនត្រឹមតែអ្នកនឹងប្រថុយនឹងការដើរលើជំហានរាប់ពាន់នៅក្នុងទីងងឹត (លុះត្រាតែអ្នកយកចង្កៀងមុខ ឬពិលមកជាមួយ) អ្នកនឹងខកខានទិដ្ឋភាពទាំងអស់នៅតាមផ្លូវ រួមទាំងប្រាសាទ (ដែលនឹងត្រូវបិទ) ហើយសីតុណ្ហភាពនឹងត្រជាក់ជាង... ហើយវាកាន់តែត្រជាក់ខ្លាំងនៅលើកំពូល។

ជម្រើសមួយទៀតគឺចាប់ផ្តើមលឿនជាងមុន ហើយបោះតង់ ឬគេងនៅសណ្ឋាគារមួយនៅលើកំពូលភ្នំ មុនពេលភ្ញាក់ពីដំណេកជាមួយនឹងព្រះអាទិត្យ។ បញ្ហាគឺសណ្ឋាគារ ដែលអាចមានលក្ខណៈសាមញ្ញ និងពេលខ្លះឈ្លើយ ជាពិសេសជាមួយនឹងតម្លៃ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកដែលមានជំនាញក្នុងការចរចា ត្រូវបានគេដឹងថាទទួលបានតម្លៃទាបពាក់កណ្តាល។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គ្មានពេលណាមួយនៅថ្ងៃណាមួយនៃឆ្នាំដែលអ្នកមិនចាំបាច់ចែករំលែកបទពិសោធន៍ជាមួយហ្វូងមនុស្សច្រើននោះទេ។ ការសញ្ជឹងគិតតែម្នាក់ឯងតាមបែបខុងជឺ ក្នុងពេលព្រឹកព្រលឹមដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយ គឺពិតជាដូចសតវត្សរ៍មុនៗអញ្ចឹង។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ដំបងថតរូប Selfie និងហ្វូងមនុស្សកំពុងពេញនិយម ហើយពួកគេតែងតែចង់រក្សាភាពទាន់សម័យបែបនេះ។ នោះជាតម្លៃដែលអ្នកត្រូវចំណាយសម្រាប់ភាពងាយស្រួលឡើងដល់រថយន្តខ្សែកាប ជណ្ដើរថ្ម និងការឈប់សម្រាកអាហារសម្រន់នៅតាមផ្លូវទៅកាន់កន្លែងដ៏ស្រស់ស្អាតបំផុតមួយនៅក្នុងប្រទេសចិន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ តែងតែមានអ្វីដែលត្រូវនិយាយអំពីការឡើងភ្នំណាមួយ — សូម្បីតែ (ឬជាពិសេស) ភ្នំដែលអ្នកអាចឡើងបានក្នុងរយៈពេលតិចជាងមួយថ្ងៃក៏ដោយ។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119

ផ្សាយថ្ងៃទី ១៤ កក្កដា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី 2 ប្រទេសអូទ្រីសខ្វះភាពជាអ្នកដឹកនាំជាតិឯករាជ្យ ដោយសារវាត្រូវបានបញ្ចូលដោយណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់ (Anschluss) ក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ 1938។ ប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយអូទ្រីសចាប់ពីសម័យកាលនេះត្រូវបានកំណត់ដោយរបបអូស្ត្រូហ្វាស៊ីសមុន ការធ្វើសមាហរណកម្មមេដឹកនាំរបស់ខ្លួនទៅក្នុង Reich ទីបី និងការស្ដារឡើងវិញភ្លាមៗក្រោយសង្គ្រាមនៃសាធារណរដ្ឋ។ ឥស្សរជន និងចលនានយោបាយសំខាន់ៗក្នុងសម័យកាលនេះរួមមាន៖ 1. ភាពជាអ្នកដឹកនាំអន្តរសង្គ្រាមអូស្ត្រូហ្វាស៊ីស (1932–1938) មុនពេល Anschluss ប្រទេសអូទ្រីសឯករាជ្យត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយរណសិរ្សមាតុភូមិ ដែលដំណើរការរបបផ្តាច់ការស្តាំនិយម ដើម្បីទប់ស្កាត់ទាំងឆ្វេងនិយមខ្លាំង និងគណបក្សណាស៊ីអូទ្រីសដែលកំពុងរីកចម្រើន។
២. សម័យកាលនៃការបញ្ចូលរបស់ណាស៊ី (១៩៣៨-១៩៤៥) បន្ទាប់ពីការឈ្លានពានឆ្នាំ ១៩៣៨ អូទ្រីសត្រូវបានស្រូបចូលទៅក្នុងចក្រភពអាល្លឺម៉ង់ដ៏ធំ។ ទឹកដីត្រូវបានបែងចែកជា Reichsgaue (ស្រុករដ្ឋបាល) ក្រោមអភិបាលណាស៊ីដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយហ៊ីត្លែរ។
៣. ភាពជាអ្នកដឹកនាំបណ្ដោះអាសន្នក្រោយសង្គ្រាមដំបូង (១៩៤៥) នៅពេលដែលសង្គ្រាមបានបញ្ចប់នៅអឺរ៉ុប មហាអំណាចសម្ព័ន្ធមិត្ត ដែលបានប្រកាសថាអូទ្រីសជាជនរងគ្រោះដំបូងនៃការឈ្លានពានរបស់ណាស៊ីនៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសទីក្រុងមូស្គូឆ្នាំ ១៩៤៣ បានសម្របសម្រួលការបង្កើតឡើងវិញនូវរដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋឯករាជ្យមួយ។
ឃើត ស៊ូសនីក (Kurt Schuschnigg)
លោក Kurt Alois Josef Johann von Schuschnigg (អាល្លឺម៉ង់៖ [ˈkʊʁt ˈʃʊʃnɪk]; ថ្ងៃទី 14 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 1897 – ថ្ងៃទី 18 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 1977) គឺជាអ្នកនយោបាយអូទ្រីសម្នាក់ ដែលជាអធិការបតីនៃរដ្ឋសហព័ន្ធអូទ្រីស ចាប់ពីការធ្វើឃាតអ្នកកាន់តំណែងមុនរបស់គាត់គឺ Engelbert Dollfuss ក្នុងឆ្នាំ 1934 រហូតដល់ Anschluss ឆ្នាំ 1938 ជាមួយណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់។ ទោះបីជា Schuschnigg ចាត់ទុកអូទ្រីសជា "រដ្ឋអាល្លឺម៉ង់" ហើយអូទ្រីសជាជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ក៏ដោយ គាត់ប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងចំពោះគោលដៅរបស់ Adolf Hitler ក្នុងការស្រូបយកអូទ្រីសចូលទៅក្នុង Third Reich ហើយចង់ឱ្យវានៅតែឯករាជ្យ។
នៅពេលដែលកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ Schuschnigg ដើម្បីរក្សាឯករាជ្យភាពអូទ្រីសបានបរាជ័យ គាត់បានលាលែងពីតំណែង។ បន្ទាប់ពី Anschluss គាត់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ឃុំខ្លួនតែម្នាក់ឯង ហើយនៅទីបំផុតត្រូវបានឃុំខ្លួននៅក្នុងជំរំប្រមូលផ្តុំផ្សេងៗ។ គាត់ត្រូវបានរំដោះនៅឆ្នាំ 1945 ដោយកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិកដែលកំពុងឈានទៅមុខ ហើយបានចំណាយពេលភាគច្រើននៃជីវិតរបស់គាត់នៅក្នុងវិស័យសិក្សានៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ Schuschnigg ទទួលបានសញ្ជាតិអាមេរិកនៅឆ្នាំ 1956។
ជីវិតដំបូង
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
Schuschnigg កើតនៅ Reiff am Gartsee (ឥឡូវ Riva del Garda) ក្នុងទឹកដី Tyrolean នៃប្រទេសអូទ្រីស-ហុងគ្រី (ឥឡូវនៅ Trentino ប្រទេសអ៊ីតាលី) ជាកូនប្រុសរបស់ Anna Josefa Amalia (Wopfner) និងឧត្តមសេនីយ៍អូទ្រីស Artur von Schuschnigg ដែលជាសមាជិកនៃគ្រួសារមន្ត្រីអូទ្រីសដែលមានដើមកំណើតស្លូវេនី Carinthian។ ការសរសេរឈ្មោះគ្រួសារស្លូវេនីគឺ Šušnik។
លោកបានទទួលការសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យ Stella Matutina Jesuit ក្នុង Feldkirch, Vorarlberg។ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី 1 លោកត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅរណសិរ្សអ៊ីតាលី ហើយត្រូវបានឃុំខ្លួនរហូតដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 1919។ បន្ទាប់មក លោកបានសិក្សាផ្នែកច្បាប់នៅសាកលវិទ្យាល័យ Freiburg និងសាកលវិទ្យាល័យ Innsbruck ជាកន្លែងដែលលោកបានក្លាយជាសមាជិកនៃសមាគមកាតូលិក A.V. Austria។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សានៅឆ្នាំ 1922 លោកបានប្រកបវិជ្ជាជីវៈជាមេធាវីនៅ Innsbruck។
លោក Schuschnigg បានចូលរួមជាមួយគណបក្សសង្គមនិយមគ្រីស្ទានស្តាំនិយមជាលើកដំបូង ហើយនៅឆ្នាំ 1927 ត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យចូលរួមក្នុងគណបក្ស Nationalrat ដែលពេលនោះជាអនុប្រធានសភាវ័យក្មេងបំផុត។ ដោយមានការសង្ស័យអំពីអង្គការ Heimwehr យោធា លោកបានបង្កើតកងកម្លាំង Ostmärkische Sturmscharen កាតូលិកនៅឆ្នាំ 1930។
Schuschnigg, 1923
នៅថ្ងៃទី 29 ខែមករា ឆ្នាំ 1932 អធិការបតីសង្គមនិយមគ្រីស្ទាន លោក Karl Buresch បានតែងតាំងលោក Schuschnigg ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ ដែលជាតំណែងដែលលោកបានរក្សាទុកនៅក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់អ្នកស្នងតំណែងរបស់លោក Buresch គឺលោក Engelbert Dollfuss ហើយលោកក៏បានបម្រើការជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំចាប់ពីថ្ងៃទី 24 ខែឧសភា ឆ្នាំ 1933 ផងដែរ។ ក្នុងនាមជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ លោកបានពិភាក្សាដោយបើកចំហអំពីការលុបបំបាត់ប្រព័ន្ធសភា និងបានស្ដារឡើងវិញនូវទោសប្រហារជីវិត។ នៅខែមីនា ឆ្នាំ 1933 លោក និងអធិការបតី Dollfuss បានឆ្លៀតឱកាសរំលាយសភាក្រុមប្រឹក្សាជាតិ។ បន្ទាប់ពីការបះបោរខែកុម្ភៈរបស់សង្គមនិយមឆ្នាំ 1934 លោកបានប្រហារជីវិតពួកឧទ្ទាមចំនួនប្រាំបីនាក់ភ្លាមៗ ដែលធ្វើឱ្យលោកទទួលបានកេរ្តិ៍ឈ្មោះជា "ឃាតករកម្មករ"។ ការប្រហារជីវិតទាំងនេះត្រូវបានគេហៅថាជាទង្វើសងសឹកនៃការសម្លាប់តាមផ្លូវតុលាការ។ ក្រោយមក Schuschnigg ផ្ទាល់បានហៅបញ្ជារបស់គាត់ថាជា "faux pas"។
នៅថ្ងៃទី 1 ខែឧសភា ឆ្នាំ 1934 Dollfuss បានបង្កើតរដ្ឋសហព័ន្ធផ្តាច់ការអូទ្រីស។ បន្ទាប់ពី Dollfuss ត្រូវបានធ្វើឃាតដោយពួកណាស៊ី Otto Planetta ក្នុងអំឡុងពេលរដ្ឋប្រហារខែកក្កដា Schuschnigg ត្រូវបានតែងតាំងជាអធិការបតីអូទ្រីសនៅថ្ងៃទី 29 ខែកក្កដា។ ដូច Dollfuss ដែរ Schuschnigg បានគ្រប់គ្រងភាគច្រើនដោយក្រឹត្យ។ ទោះបីជាការគ្រប់គ្រងរបស់គាត់មានភាពស្រាលជាង Dollfuss ក៏ដោយ គោលនយោបាយរបស់គាត់មិនខុសគ្នាច្រើនពីគោលនយោបាយរបស់អ្នកកាន់តំណែងមុនរបស់គាត់ទេ។ គាត់ត្រូវគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចរបស់រដ្ឋដែលជិតក្ស័យធន និងរក្សាច្បាប់ និងសណ្តាប់ធ្នាប់នៅក្នុងប្រទេសមួយដែលត្រូវបានហាមឃាត់ដោយលក្ខខណ្ឌនៃសន្ធិសញ្ញា Saint-Germain ឆ្នាំ 1919 ក្នុងការរក្សាកងទ័ពលើសពី 30,000 នាក់។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ គាត់ក៏ត្រូវទប់ទល់នឹងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនៅក្នុងប្រទេសអូទ្រីស ដែលជំពាក់ភក្ដីភាពរបស់ពួកគេមិនមែនចំពោះរដ្ឋទេ ប៉ុន្តែចំពោះគណបក្សនយោបាយគូប្រជែងផ្សេងៗ។ លោកក៏ត្រូវគិតគូរពីកម្លាំងកាន់តែខ្លាំងឡើងរបស់ពួកណាស៊ីអូទ្រីស ដែលបានគាំទ្រមហិច្ឆតារបស់ អាដុល ហ៊ីត្លែរ ក្នុងការស្រូបយកអូទ្រីសចូលទៅក្នុងណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់។ កង្វល់នយោបាយដ៏សំខាន់របស់លោកគឺការថែរក្សាឯករាជ្យភាពរបស់ប្រទេសអូទ្រីសនៅក្នុងព្រំដែនដែលដាក់លើវាដោយលក្ខខណ្ឌនៃសន្ធិសញ្ញា Saint-Germain ដែលនៅទីបំផុតបានបរាជ័យ។ លោក John Gunther បានសរសេរនៅឆ្នាំ 1936 អំពីលោក Schuschnigg ថា៖ «វាមិនច្រើនពេកទេក្នុងការនិយាយថាគាត់ជាអ្នកទោសរបស់ជនជាតិអ៊ីតាលីឥឡូវនេះ [ដូចដែលគាត់ធ្លាប់ជាក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី 1] — ប្រសិនបើជនជាតិអាល្លឺម៉ង់មិនចាប់គាត់នៅសប្តាហ៍ក្រោយ»។ គោលនយោបាយរបស់គាត់ក្នុងការទប់ទល់នឹងការគំរាមកំហែងរបស់អាល្លឺម៉ង់ដោយការចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយប្រទេសជិតខាងភាគខាងត្បូង និងខាងកើតរបស់ប្រទេសអូទ្រីស — ព្រះរាជាណាចក្រអ៊ីតាលីក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ហ្វាស៊ីសនិយមរបស់ Benito Mussolini និងព្រះរាជាណាចក្រហុងគ្រី — ត្រូវបានវិនាសទៅរកការបរាជ័យបន្ទាប់ពីលោក Mussolini បានស្វែងរកការគាំទ្រពីហ៊ីត្លែរនៅក្នុងសង្គ្រាមអ៊ីតាលី-អេត្យូពីលើកទីពីរ ហើយបានចាកចេញពីប្រទេសអូទ្រីសក្រោមសម្ពាធកាន់តែខ្លាំងឡើងនៃរបបរាជាណាចក្រទីបីដែលបានបំពាក់អាវុធឡើងវិញយ៉ាងច្រើន។ លោក Schuschnigg បានអនុម័តគោលនយោបាយបន្ធូរបន្ថយចំពោះហ៊ីត្លែរ ហើយបានហៅប្រទេសអូទ្រីសថាជា «រដ្ឋអាល្លឺម៉ង់កាន់តែប្រសើរ» ប៉ុន្តែបានតស៊ូដើម្បីរក្សាឯករាជ្យភាពរបស់ប្រទេសអូទ្រីស។ នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ 1936 គាត់បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងអូទ្រីស-អាល្លឺម៉ង់ ដែលក្នុងចំណោមសម្បទានផ្សេងទៀត បានអនុញ្ញាតឱ្យមានការដោះលែងអ្នកបះបោរខែកក្កដា Putsch ដែលជាប់ពន្ធនាគារ និងការដាក់បញ្ចូលបុរសទំនាក់ទំនងណាស៊ី Edmund Glaise-Horstenau និង Guido Schmidt នៅក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីអូទ្រីស។ គណបក្សណាស៊ីនៅតែត្រូវបានហាមឃាត់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពួកណាស៊ីអូទ្រីសទទួលបានជ័យជម្នះ ហើយទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនថែមទៀត។ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគំរាមកំហែងរបស់ហ៊ីត្លែរក្នុងការប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលគ្រប់គ្រងលើនយោបាយអូទ្រីស លោក Schuschnigg បានប្រកាសជាសាធារណៈនៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ 1938 ថា៖
គ្មានសំណួរណាមួយអំពីការទទួលយកតំណាងណាស៊ីនៅក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីអូទ្រីសនោះទេ។ ជម្រៅដ៏ជ្រៅបំផុតបំបែកអូទ្រីសចេញពីណាស៊ីនិយម យើងបដិសេធឯកសណ្ឋាន និងមជ្ឈិមនិយម។ សាសនាកាតូលិកត្រូវបានចាក់ឫសនៅក្នុងដីរបស់យើង ហើយយើងស្គាល់តែព្រះមួយអង្គប៉ុណ្ណោះ៖ ហើយនោះមិនមែនជារដ្ឋ ឬប្រជាជាតិ ឬអ្វីដែលពិបាកយល់នោះទេ គឺពូជសាសន៍។
ពាក្យចចាមអារ៉ាមទាក់ទងនឹងការចូលរួមរបស់គាត់នៅក្នុងការកើនឡើងនៃកិត្តិនាមរបស់គ្រួសារ Von Trapp ក៏បានលេចចេញមកផងដែរ។ មានពាក្យចចាមអារ៉ាមថា ពេលឮគ្រួសារ Von Trapp ច្រៀងតាមវិទ្យុ គាត់បានអញ្ជើញពួកគេឱ្យទៅសម្តែងនៅទីក្រុងវីយែន ដែលបានជួយពួកគេយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការឡើងល្បីល្បាញរបស់ពួកគេ។
នៅថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៣៨ លោក Schuschnigg បានជួបជាមួយលោក Hitler នៅក្នុងលំនៅដ្ឋាន Berghof របស់គាត់ ក្នុងគោលបំណងធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងកាន់តែអាក្រក់ទៅៗរវាងប្រទេសទាំងពីរមានភាពរលូន។ លោក Schuschnigg មានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ដោយលោក Hitler បានបង្ហាញលោកនូវសំណុំនៃការទាមទារមួយចំនួន ដែលទាំងលក្ខណៈ និងលក្ខខណ្ឌ ស្មើនឹងឱសានវាទ ដែលទាមទារឱ្យមានការប្រគល់អំណាចទៅឱ្យពួកណាស៊ីអូទ្រីស។ លក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចព្រមព្រៀង ដែលបានបង្ហាញដល់លោក Schuschnigg ដើម្បីសុំការយល់ព្រមជាបន្ទាន់ បានចែងអំពីការតែងតាំងអ្នកគាំទ្រណាស៊ី Arthur Seyss-Inquart ជារដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខ ដែលគ្រប់គ្រងប៉ូលីស។ អ្នកជំនាញគាំទ្រណាស៊ីម្នាក់ទៀត គឺលោកវេជ្ជបណ្ឌិត Hans Fischböck ត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីរៀបចំសម្រាប់សហភាពសេដ្ឋកិច្ចរវាងអាល្លឺម៉ង់ និងអូទ្រីស។ មន្ត្រីមួយរយនាក់នឹងត្រូវផ្លាស់ប្តូរគ្នារវាងកងទ័ពអូទ្រីស និងអាល្លឺម៉ង់។ ពួកណាស៊ីដែលជាប់ឃុំឃាំងទាំងអស់នឹងត្រូវលើកលែងទោស និងដាក់ឱ្យនៅដដែល។ ជាថ្នូរវិញ លោក Hitler នឹងបញ្ជាក់ជាសាធារណៈអំពីសន្ធិសញ្ញាខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៣៦ និងអធិបតេយ្យភាពជាតិរបស់ប្រទេសអូទ្រីស។ «លោក Fuhrer បានប្រើអំពើហិង្សា និងគំរាមកំហែង ហើយលោក Schuschnigg ត្រូវបានបង្ហាញជាមួយនឹងការទាមទារដ៏ទូលំទូលាយ...» យោងតាមអនុស្សាវរីយ៍របស់លោក Schuschnigg គាត់ត្រូវបានបង្ខំឱ្យចុះហត្ថលេខាលើ «កិច្ចព្រមព្រៀង» មុនពេលចាកចេញពី Berchtesgaden។
ប្រធានាធិបតី លោក Wilhelm Miklas មានការស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការគាំទ្រកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ប៉ុន្តែនៅទីបំផុតបានធ្វើដូច្នេះ។ បន្ទាប់មកគាត់ លោក Schuschnigg និងសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីសំខាន់ៗមួយចំនួនបានពិចារណាជម្រើសមួយចំនួន៖
១. អធិការបតីលាលែងពីតំណែង ហើយប្រធានាធិបតីអំពាវនាវឱ្យអធិការបតីថ្មីបង្កើតគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដែលនឹងមិនមានកាតព្វកិច្ចចំពោះការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ Berchtesgaden ឡើយ។
២. កិច្ចព្រមព្រៀង Berchtesgaden ត្រូវបានអនុវត្តក្រោមអធិការបតីដែលទើបតែងតាំងថ្មី។
៣. កិច្ចព្រមព្រៀងត្រូវបានអនុវត្ត ហើយអធិការបតីនៅតែកាន់តំណែងរបស់គាត់។
ក្នុងករណីនេះ ពួកគេបានសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសជម្រើសទីបី។
នៅថ្ងៃបន្ទាប់ ថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ លោក Schuschnigg បានរៀបចំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់គាត់ឡើងវិញលើមូលដ្ឋានទូលំទូលាយ និងរួមបញ្ចូលតំណាងនៃគណបក្សនយោបាយទាំងអស់ពីមុន និងបច្ចុប្បន្ន។ ហ៊ីត្លែរបានតែងតាំង Gauleiter ថ្មីម្នាក់សម្រាប់ប្រទេសអូទ្រីសភ្លាមៗ ដែលជាមន្រ្តីកងទ័ពណាស៊ីអូទ្រីស ដែលទើបតែត្រូវបានដោះលែងពីពន្ធនាគារស្របតាមលក្ខខណ្ឌនៃការលើកលែងទោសទូទៅដែលមានចែងក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀង Berchtesgaden។
នៅថ្ងៃទី 20 ខែកុម្ភៈ ហ៊ីត្លែរបានថ្លែងសុន្ទរកថាមួយនៅចំពោះមុខ Reichstag ដែលត្រូវបានផ្សាយផ្ទាល់ ហើយជាលើកដំបូងក៏ត្រូវបានបញ្ជូនបន្តដោយបណ្តាញវិទ្យុអូទ្រីសផងដែរ។ ឃ្លាសំខាន់មួយនៅក្នុងសុន្ទរកថានោះគឺ៖ "Reich អាល្លឺម៉ង់លែងមានឆន្ទៈក្នុងការអត់ឱនចំពោះការបង្ក្រាបជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ដប់លាននាក់ឆ្លងកាត់ព្រំដែនរបស់ខ្លួនទៀតហើយ"។
នៅប្រទេសអូទ្រីស សុន្ទរកថានេះត្រូវបានជួបប្រទះនឹងការព្រួយបារម្ភ និងដោយបាតុកម្មដោយសមាជិកគាំទ្រ និងប្រឆាំងណាស៊ី។ នៅល្ងាចថ្ងៃទី 24 ខែកុម្ភៈ សភាសហព័ន្ធអូទ្រីស (Bundestag អូទ្រីស)៖333 ត្រូវបានកោះហៅឱ្យចូលសម័យប្រជុំ។ នៅក្នុងសុន្ទរកថារបស់គាត់ទៅកាន់សភា លោក Schuschnigg បានសំដៅទៅលើកិច្ចព្រមព្រៀងខែកក្កដា ឆ្នាំ 1936 ជាមួយអាល្លឺម៉ង់ ហើយបាននិយាយថា "អូទ្រីសនឹងទៅឆ្ងាយរហូតមកដល់ពេលនេះ ហើយមិនទៅណាទៀតទេ"។ គាត់បានបញ្ចប់សុន្ទរកថារបស់គាត់ជាមួយនឹងការអំពាវនាវដ៏រំជួលចិត្តចំពោះស្នេហាជាតិអូទ្រីស៖ "ក្រហម-ស-ក្រហម (ពណ៌នៃទង់ជាតិអូទ្រីស) រហូតដល់យើងស្លាប់!" សុន្ទរកថានេះត្រូវបានទទួលដោយការមិនពេញចិត្តពីពួកណាស៊ីអូទ្រីស ហើយពួកគេបានចាប់ផ្តើមប្រមូលផ្តុំអ្នកគាំទ្ររបស់ពួកគេ។ ចំណងជើងនៅក្នុងកាសែត The Times of London គឺ "សុន្ទរកថារបស់ Schuschnigg - ពួកណាស៊ីត្រូវបានរំខាន"។ ឃ្លា "រហូតមកដល់ពេលនេះ និងគ្មានទៀតទេ" ត្រូវបានរកឃើញថា "រំខាន" ដោយសារព័ត៌មានអាល្លឺម៉ង់។
ដើម្បីដោះស្រាយភាពមិនប្រាកដប្រជាខាងនយោបាយនៅក្នុងប្រទេស និងដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលហ៊ីត្លែរ និងពិភពលោកទាំងមូលថា ប្រជាជនអូទ្រីសចង់នៅតែជាអូទ្រីស និងឯករាជ្យពីរបបរាជានិយមទីបី លោក Schuschnigg ដោយមានការយល់ព្រមពេញលេញពីប្រធានាធិបតី និងមេដឹកនាំនយោបាយផ្សេងទៀត បានសម្រេចចិត្តប្រកាសធ្វើប្រជាមតិនៅថ្ងៃទី 13 ខែមីនា។ ប៉ុន្តែពាក្យនៃប្រជាមតិដែលត្រូវឆ្លើយតបដោយ "បាទ/ចាស" ឬ "ទេ" បានប្រែក្លាយទៅជាចម្រូងចម្រាស។ វាសរសេរថា៖ "តើអ្នកគាំទ្រប្រទេសអូទ្រីសសេរី អាល្លឺម៉ង់ ឯករាជ្យ និងសង្គម គ្រីស្ទាន និងរួបរួម សម្រាប់សន្តិភាព និងការងារ សម្រាប់សមភាពរបស់អ្នកទាំងអស់ដែលអះអាងខ្លួនឯងសម្រាប់ប្រជាជន និងមាតុភូមិទេ?"
មានបញ្ហាមួយទៀតដែលទាក់ទាញកំហឹងរបស់ពួកសង្គមនិយមជាតិ។ ទោះបីជាសមាជិកនៃគណបក្សរបស់លោក Schuschnigg (រណសិរ្សមាតុភូមិ) អាចបោះឆ្នោតបានគ្រប់វ័យក៏ដោយ ក៏ជនជាតិអូទ្រីសដទៃទៀតទាំងអស់ដែលមានអាយុក្រោម 24 ឆ្នាំត្រូវបានដកចេញក្រោមប្រការមួយដែលមានឥទ្ធិពលនោះនៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញអូទ្រីស។ នេះនឹងរារាំងអ្នកគាំទ្រណាស៊ីភាគច្រើននៅក្នុងប្រទេសអូទ្រីសមិនឱ្យចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតនោះទេ ដោយសារចលនានេះខ្លាំងបំផុតក្នុងចំណោមយុវជន។
ដោយដឹងថាគាត់ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលំបាក លោក Schuschnigg បានជួបពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំនៃគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសង្គម ហើយបានយល់ព្រមធ្វើឱ្យគណបក្ស និងសហជីពរបស់ពួកគេស្របច្បាប់ជាថ្នូរនឹងការគាំទ្ររបស់ពួកគេចំពោះប្រជាមតិ។

ប្រតិកម្មរបស់អាល្លឺម៉ង់ចំពោះការប្រកាសនេះគឺរហ័សរហួន។ ដំបូងឡើយ ហ៊ីត្លែរបានទទូចឱ្យលុបចោលការបោះឆ្នោតប្រជាមតិ។ នៅពេលដែល Schuschnigg យល់ព្រមលុបចោលវាដោយស្ទាក់ស្ទើរ ហ៊ីត្លែរបានទាមទារឱ្យគាត់លាលែងពីតំណែង ហើយទទូចឱ្យតែងតាំង Seyss-Inquart ជាជាអ្នកស្នងតំណែងរបស់គាត់។ ការទាមទារនេះប្រធានាធិបតី Miklas ស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការគាំទ្រ ប៉ុន្តែនៅទីបំផុត ក្រោមការគំរាមកំហែងនៃអន្តរាគមន៍ប្រដាប់អាវុធភ្លាមៗ វាក៏ត្រូវបានគាំទ្រផងដែរ។ Schuschnigg បានលាលែងពីតំណែងនៅថ្ងៃទី 11 ខែមីនា ហើយ Seyss-Inquart ត្រូវបានតែងតាំងជាអធិការបតី ប៉ុន្តែវាមិនមានភាពខុសគ្នាទេ។ កងទ័ពអាល្លឺម៉ង់បានហូរចូលប្រទេសអូទ្រីស ហើយត្រូវបានស្វាគមន៍គ្រប់ទីកន្លែងដោយហ្វូងមនុស្សដែលមានអំណរ និងរីករាយ។ នៅព្រឹកបន្ទាប់ពីការឈ្លានពាន អ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មានរបស់ London Daily Mail បានសួរអធិការបតីថ្មី Seyss-Inquart ថាតើព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឱ្យរំភើបទាំងនេះកើតឡើងយ៉ាងដូចម្តេច គាត់បានទទួលចម្លើយដូចខាងក្រោម៖ "ការបោះឆ្នោតប្រជាមតិដែលត្រូវបានគ្រោងទុកសម្រាប់ថ្ងៃស្អែកគឺជាការរំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀងដែលលោកវេជ្ជបណ្ឌិត Schuschnigg បានធ្វើជាមួយហ៊ីត្លែរនៅ Berchtesgaden ដែលគាត់បានសន្យាថានឹងផ្តល់សេរីភាពនយោបាយដល់ពួកសង្គមនិយមជាតិនៅក្នុងប្រទេសអូទ្រីស"។ នៅថ្ងៃទី 12 ខែមីនា ឆ្នាំ 1938 Schuschnigg ត្រូវបានឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះ។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119

ផ្សាយថ្ងៃទី ១៣ កក្កដា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ភូមិបាក់ព្រា គឺជាភូមិចុងកាត់មាត់ញកដ៏ល្បីល្បាញមួយ ស្ថិតក្នុងឃុំព្រៃចាស់ ស្រុកឯកភ្នំ ខេត្តបាត់ដំបង។ ភូមិនេះត្រូវបានគេស្គាល់ទូទាំងប្រទេស តាមរយៈអត្ថន័យដ៏កម្សត់នៃបទចម្រៀង «កូនស្រីអ្នកនេសាទ» បកស្រាយដោយអ្នកស្រី រស់ សេរីសុទ្ធា និងបច្ចុប្បន្នកំពុងត្រូវបានអភិវឌ្ឍន៍ដើម្បីក្លាយជាតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិដ៏មានសក្តានុពល។
ខាងក្រោមនេះជាចំណុចសំខាន់ៗអំពីប្រវត្តិ និងសក្តានុពលភូមិបាក់ព្រា៖ ប្រវត្តិ និងទីតាំងភូមិសាស្ត្រទីតាំង៖ មានចម្ងាយជាង ៣៥ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តបាត់ដំបង ការធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីនោះត្រូវជិះទូក ឬកាណូតកាត់តាមដងស្ទឹង ដោយចំណាយពេលប្រមាណ ៣ ម៉ោង។
បរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ កាលពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម ភូមិនេះជាទីតាំងដែលសំបូរទៅដោយព្រៃរនាម និងការនេសាទ។ អត្តសញ្ញាណសិល្បៈ៖ ត្រូវបានមហាជនទូទៅស្គាល់ និងនឹកឃើញជានិច្ចតាមរយៈទំនុកច្រៀងដែលរៀបរាប់ពីជីវិតតស៊ូរបស់កូនអ្នកនេសាទ ក៏ដូចជាទេសភាពស្រងេះស្រងោចនៅតាមផ្លូវទឹកឆ្ពោះទៅកាន់ពាមទន្លេសាប។
រឿងកូនស្រីអ្នកនេសាទ
ទំនុកច្រៀង និងបទភ្លេងដោយ៖ កវីម្ចាស់ស្ទឹងសង្កែ គង់ ប៊ុនឈឿន
សម្រួលតន្រ្តីដោយ៖ លោក ម៊ែ ប៊ុន
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
ច្រៀងដោយ៖ រាជនីព្រលឹងស្ទឹងខៀវ រស់ សេរីសុទ្ធា
ការយល់ខុស៖ បទនេះត្រូវបានគេយល់ចំណងជើងខុសថា «ឱ!ភូមិបាក់ព្រា» ដោយយកតាមក្បាលនៃទំនុកច្រៀង។
ប្រវត្តិបទចម្រៀង៖ ភូមិបាក់ព្រា គឺជាភូមិមួយនៅក្នុងឃុំកោះជីវាំង ស្រុកឯកភ្នំ ខែត្របាត់ដំបង ។ ជាភូមិចុងកាត់មាត់ញក ស្ថិតនៅលើផ្លូវទឹកទៅកាន់ពាមទន្លេសាប ប្រកបដោយទេសភាពស្រងេះស្រងោចខ្លោចផ្សារពន់ប្រមាណ ។ កាលពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម មានទូកដរខ្លះបានដឹកអ្នកដំណើរតាំងពីភូមិព្រែកហ្លួង រហូតទៅដល់ភូមិបាក់ព្រានេះទៀតផង ដល់ក្រោយមកទើបមានទូកបំពាក់ម៉ាស៊ីន ឬកាណូតចុះឡើងរហូតដល់ព្រែកទាល់ទន្លេសាប ។
កាលនៅរៀនពីក្មេង លោក គង្គ ប៊ុនឈឿន បានទៅលេងភ្លេងក្នុងពិធីបុណ្យផ្កានៅភូមិ បាក់ព្រា ហើយលោកបានជាប់ចិត្តនឹងបុប្ផាមួយទងដែលជាកូនស្រីអ្នកនេសាទនៅតំបន់នោះទើបលោកចាប់ផ្ដើមកត់ត្រាទុកក្នុងបេះដូងនូវបទចម្រៀងមួយ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់បេះដូងស្រគត់ស្រគំនៃក្រមុំស្រុកទន្លេ ដែលរស់នៅឃ្លាតឆ្ងាយពីអរិយធម៌នៃអ្នកដីគោក ។
កាលណោះ Melodie របស់បទ “កូនស្រីអ្នកនេសាទ” លោកគង្គ ប៊ុនឈឿន គ្រាន់តែបានកត់ត្រាទុកក្នុងសៀវភៅកំណត់ហេតុរបស់លោកប៉ុណ្ណោះ ។ លុះមកដល់ឆ្នាំ១៩៧៤ ទើបលោក រៀបចំតាក់តែងទំនុកច្រៀងឡើងវិញ ហើយបានថតផ្សាយនៅពេលនោះ ។ បទនេះ បានធ្វើឲ្យភ្ញាក់ ផ្អើលដល់បងប្អូនប្រជាជនដែលរស់នៅតាមតំបន់នោះជាខ្លាំង មិនតែប៉ុណ្ណោះ វាក៏ក្លាយទៅជានិមិត្តរូប នៃខ្សែជីវិតពិតៗរបស់កុលាបដងស្ទឹងបាក់ព្រា ដែលលោកបានពណ៌នានៅក្នុងរឿងប្រលោមលោកមួយទៀតឈ្មោះកូនស្រីអ្នកនេសាទ ។
អ្នកស្រី រស់ សេរីសុទ្ធា ដែលអ្នកផងតែងតែប្រសិទ្ធនាមថា “ព្រលឹងស្ទឹងខៀវ”បាននិយាយ ប្រាប់លោក គង្គ ប៊ុនឈឿន នៅពេលថតបទនេះចប់ថា អ្នកស្រីច្រៀងបទនេះដោយចិត្តរំភើបញាប់ញ័រ ពន់ពេកណាស់ ដោយសារអតីតកាលរបស់អ្នកស្រីធ្លាប់រស់នៅតំបន់នោះ និងធ្លាប់មានបេះដូងប្រេះឆា ដូចជាបុប្ផាបាក់ព្រានោះដែរ ។
នេះជាបទមួយ ដែលលោកគង្គ ប៊ុនឈឿន បានពណ៌នាប្លែកពីគ្នា គឺបរិយាយពីស្នេហា ព្រាត់ប្រាស់នៅលើភូមិស្ថានមួយដែលមើលទៅឃើញលំហទឹកល្ហាចល្ហឹម… ប្រៀបបីដូចជាទន្លេទឹក ភ្នែករបស់នារី ដែលមានបេះដូងបរិសុទ្ធចំពោះសង្សារ តែគ្មានអ្នកណាមើលឃើញនូវសេចក្ដី ស្មោះត្រង់របស់នាង…។
ទំនុកច្រៀង

១-ឱ!ភូមិបាក់ព្រានាពេលសូរិយារៀបលិច រលកព្រិចៗរំលិចពណ៌ព្រំសុវណ្ណ
ពពករសាត់កាត់មេឃនាពេលសាយ័ណ្ហ ឯនាយផ្គរលាន់លាន់ឮសែនឆ្ងាយស្រណោះ។
២-ភូមិអ្នកនេសាទអណ្តែតលើផ្ទៃជលសា ជំនោរសីហាកត់ត្រារឿងដើមទាំងអស់
កាលបងនិងអូនសាងក្បូនស្នេហាយ៉ាងស្មោះ ឥឡូវរូបប្រុសបោះបង់ចោលអូនឯកា។
R-ធ្វើម្តេចរូបអូនជាកូនស្រីអ្នកនេសាទ ជាផ្កាមិនស្អាតប្រឡាក់ជាប់ក្លិនមច្ឆា
បងស្គាល់ជាតិហើយបោះផ្កាចោលក្នុងជលសា នេះហើយវាសនាបុប្ជានៅភូមិបាក់ព្រា។
៤-បាក់ព្រាព្រែកត្រប់បង្កប់រឿងស្នេហ៍អ្នកក្រ ដូចព្រាហ្មកេសរត្រូវប្តីយកទៅប្រហារ
ចាប់តាំងពីប្រាំងរហូតដល់ខែវស្សា ក៏ប្រុសស្នេហា មិនឃើញយាត្រាវិលវិញ៕ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119