ផ្សាយថ្ងៃទី ២១ តុលា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
នៅក្នុងព្រឹត្តិបត្រព័ត៌មានថ្ងៃនេះ៖ ព្រឹត្តិការណ៍កុបកម្មដោយហិង្សា និងការលួចប្លន់ បានក្លាយជាចំណងជើងព័ត៌មានដ៏លេចធ្លោ ប៉ុន្តែភាពវឹកវរដែលកំពុងគ្របដណ្ដប់លើប្រទេសនេះ និងតំបន់ជុំវិញនោះ គឺជាសញ្ញាបង្ហាញពីកំហឹងរបស់សាធារណជនដែលចាក់ឫសជ្រៅជាងនេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាប្រចាំថ្ងៃនានា។
ចុងសប្តាហ៍របស់អ្នកប្រហែលជាល្អប្រសើរជាងចុងសប្តាហ៍របស់លោក Emmanuel Macron។ កាលពីថ្ងៃសុក្រ មួយថ្ងៃមុនពេលមានការតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំនៅទូទាំងប្រទេសបារាំង លោក Macron បានទៅចូលរួមការប្រគំតន្ត្រីរបស់តារាចម្រៀង Céline Dion នៅទីក្រុងប៉ារីស ជាមួយភរិយារបស់លោក គឺលោកស្រី Brigitte។ សកម្មភាពនេះបានធ្វើឱ្យមានការប្រៀបធៀបរូបលោកទៅនឹងស្តេច Louis ទី១៦ និងព្រះមហាក្សត្រី Marie Antoinette។ លុះដល់ល្ងាចថ្ងៃអាទិត្យ លោកត្រូវបានបង្ខំឱ្យថ្លែងសុន្ទរកថាផ្សាយតាមទូរទស្សន៍ ដោយថ្កោលទោសចំពោះ «អំពើហិង្សាដ៏សាហាវឃោរឃៅ» និងអំពើកុបកម្មដែលបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងទីក្រុងនានារបស់បារាំងក្នុងអំឡុងចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅនេះ។
ក្រុមអ្នកបង្កកុបកម្ម ដែលបានដុតរនាំងបណ្តោះអាសន្នធ្វើពីកង់នៅទីក្រុងប៉ារីស បំផ្លាញប៉មនៃសាលាក្រុង Limoges និងដុតការិយាល័យទេសចរណ៍នៅទីក្រុង Lyon ត្រូវបានកាសែត La Tribune Dimanche ចុះផ្សាយនៅលើទំព័រមុខថាជា «ភាពវឹកវរ» (LE CHAOS) ចំណែកឯកាសែត Le Parisien Dimanche វិញ បានពណ៌នាថាជា «ទិដ្ឋភាពនៃការបះបោរ» (SCENES D’INSURRECTION)។ គិតត្រឹមថ្ងៃអាទិត្យ ការតវ៉ាក៏បានកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញ ព័រទុយហ្គាល់ និងអ៊ីតាលីផងដែរ។
ព្រឹត្តិបត្រព័ត៌មានថ្ងៃនេះ នឹងពន្យល់អំពីអ្វីដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសបារាំងក្នុងអំឡុងចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅ និងមូលហេតុដែលវិបត្តិមួយនេះគំរាមកំហែងដល់រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Macron។ ជាដំបូង សូមមើលចំណងជើងព័ត៌មានសំខាន់ៗប្រចាំចុងសប្តាហ៍នេះ។ សង្ខេបព័ត៌មានចុងសប្តាហ៍
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
វ៉ាទីកង់ | សម្តេចប៉ាប (Pope Leo) បានមានបន្ទូលទៅកាន់ហ្វូងមនុស្សដែលប្រមូលផ្តុំគ្នានៅទីលាន St Peter កាលពីថ្ងៃអាទិត្យថា ទ្រង់នឹង «បន្តសកម្មភាពឡើងវិញជាបណ្តើរៗ»។ នេះគឺជាការបង្ហាញព្រះកាយជាលើកដំបូងរបស់ទ្រង់ចំពោះមុខសាសនិកជន បន្ទាប់ពីបានឆ្លងកាត់ការវះកាត់ដុំសាច់មហារីកចេញពីសួត។
ព័ត៌មានចក្រភពអង់គ្លេស | បុគ្គលល្បីឈ្មោះម្នាក់កំពុងព្យាយាមស្នើសុំដីកាបញ្ឈប់ជាអចិន្ត្រៃយ៍ប្រឆាំងនឹងសារព័ត៌មាន The Guardian និង ITN ដើម្បីរារាំងពួកគេមិនឱ្យចុះផ្សាយព័ត៌មានលម្អិតអំពីការចោទប្រកាន់ធ្ងន់ធ្ងរដែលបានធ្វើឡើងប្រឆាំងនឹងរូបគាត់។
នយោបាយសហរដ្ឋអាមេរិក | លោក Donald Trump បានបណ្តេញអ្នកនាំពាក្យថ្មីរបស់លោក គឺអ្នកស្រី Katie Zacharia ចេញពីតំណែងកាលពីល្ងាចថ្ងៃសុក្រ បន្ទាប់ពីអ្នកស្រីកាន់តំណែងនេះបានត្រឹមតែ ៥ ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ខណៈដែលអ្នកស្រីកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាជាច្រើន។ អ្នកវិភាគដែលមាននិន្នាការអភិរក្សនិយមរូបនេះ បានក្លាយជាអ្នកកាន់តំណែងនេះក្នុងរយៈពេលខ្លីបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិក។
កំណែទម្រង់ | អភិបាលក្រុង Reform UK ម្នាក់កំពុងស្ថិតនៅក្រោមការស៊ើបអង្កេតរបស់ប៉ូលីស ពីបទចោទប្រកាន់ថាបានបង្ហាញរូបភាព "អាក្រាតកាយ និងរូបភាពអាសអាភាស" របស់ខ្លួនឯងទៅកាន់បុគ្គលិកស្រីម្នាក់។ Luke Campbell អតីតជើងឯកប្រដាល់អូឡាំពិក ត្រូវបានគេយល់ថាត្រូវបានប៉ូលីស Humberside សួរចម្លើយដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។
ថាមពល | ការអភិវឌ្ឍមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យ AI ដ៏ធំមួយ ដែលត្រូវបានស្វាគមន៍ដោយរដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេស បានទទួលការបរាជ័យថ្មីមួយ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុន Microsoft បានដកខ្លួនចេញពីគម្រោងនេះ ដោយសារតែការព្រួយបារម្ភអំពីការផ្គត់ផ្គង់ថាមពល។
ស៊ីជម្រៅ៖ 'មនុស្សជំនាន់ Z ពិតជាកំពុងប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិចម្រុះនៃបញ្ហាផ្សេងៗគ្នា'
នៅព្រលឹមថ្ងៃអាទិត្យ កម្មករសម្អាតបានចាប់ផ្តើមប្រមូលកាកសំណល់ និងបំណែកផ្សេងៗចេញពីតាមដងផ្លូវក្នុងទីក្រុងប៉ារីស រួមមាន បំណែកកញ្ចក់ពីទូកញ្ចក់ហាងដែលបែកបាក់ ជម្រកសម្រាប់រង់ចាំឡានក្រុងដែលត្រូវបានវាយកម្ទេច និងរថយន្តដែលត្រូវភ្លើងឆេះ។ ក្លិនឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែកនៅតែបន្តមាននៅក្នុងស្ថានីយរថភ្លើងក្រោមដី (Métro) នៅតំបន់ Place de la République។ លោក Paolo Stuppia អ្នកសង្គមវិទ្យាម្នាក់នៅសាកលវិទ្យាល័យ Sciences Po ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស បានប្រាប់ខ្ញុំថា៖ «តំបន់ខ្លះនៃទីក្រុងប៉ារីស មើលទៅហាក់ដូចជាតំបន់ដែលត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញគ្មានសល់អ្វីឡើយ»។ មនុស្សប្រហែល ៨៥៥ នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅក្នុងទីក្រុងប៉ារីស ហើយសរុបចំនួន ២,៤០០ នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅទូទាំងប្រទេសបារាំង។ លោកស្រី Lamia El Aaraje អភិបាលរងទីក្រុងប៉ារីសមកពីគណបក្សសង្គមនិយម បានលើកឡើងថា រដ្ឋធានីមួយនេះបានជួបប្រទះនូវកម្រិតនៃអំពើហិង្សា «ដែលយើងមិនធ្លាប់ឃើញពីមុនមក»។
មានរូបភាពនៃការបំផ្លិចបំផ្លាញជាច្រើនដែលគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល (សូមមើលវិចិត្រសាលរូបភាពរបស់យើងនៅទីនេះ) រហូតដល់អាចធ្វើឱ្យគេភ្លេចថា តាមពិតទៅ ថ្ងៃសៅរ៍នោះភាគច្រើនគឺជាការតវ៉ាដោយសន្តិវិធី។ មនុស្សរាប់សែននាក់ ដែលក្នុងនោះមានសិស្សសាលា និងឪពុកម្តាយជាច្រើន បានចូលរួមក្នុងការដើរក្បួនតវ៉ានៅទូទាំងប្រទេស។ ប៉ុន្តែមានក្រុមអ្នកតវ៉ាមួយក្រុមតូចជាងនេះ ដែលភាគច្រើនពាក់ម៉ាសបិទមុខ បានវាយកម្ទេចសម្ភារសាធារណៈតាមដងផ្លូវ ព្រមទាំងដុតរថយន្ត និងកន្លែងរង់ចាំឡានក្រុង។ ក្រុមទីបីមួយទៀតបានឆ្លៀតឱកាសនោះចូលលួចទំនិញពីហាងនានា។ អ្នកស្រី Angelique Chrisafis អ្នកយកព័ត៌មានប្រចាំទីក្រុងប៉ារីសរបស់កាសែត The Guardian បានប្រាប់ខ្ញុំថា៖ «ខ្ញុំបានឃើញក្មេងជំទង់មួយក្រុមរត់គេចខ្លួនដោយកាន់ប្រអប់ស្បែកជើង សម្លៀកបំពាក់ និងទឹកអប់»។
វាគឺជាក្រុមទីពីរនេះហើយ ដែលបានក្លាយជាចំណុចសំខាន់នៅក្នុងព័ត៌មាននានា។ នៅរសៀលថ្ងៃសៅរ៍ មនុស្សមួយក្រុមបានដុតសាលាក្រុង Limoges (ដែលប៉មរបស់អគារនេះបានបាក់ស្រុតចុះយ៉ាងខ្លាំងនៅល្ងាចថ្ងៃដដែល) ហើយបានសម្រុកចូលទៅក្នុងសាលាក្រុង Marseille ផងដែរ។ អ្នកស្រី Chrisafis បាននិយាយថា៖ «វាមិនមែនមានន័យថា អ្នកតវ៉ាដោយសន្តិវិធីស្រាប់តែប្រែទៅជាប្រើអំពើហិង្សានោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាហាក់ដូចជារដ្ឋាភិបាលមិនអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍បាន ហើយប៉ូលិសក៏ត្រូវបានគេចាប់ឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលដោយមិនបានត្រៀមខ្លួនទុកជាមុន»។
ក្រុមអ្នកតវ៉ាដោយសន្តិវិធី៖ «អនាគតរបស់យើងកំពុងត្រូវបានគេលួចយកទៅ» នៅពេលដែលមានមនុស្សមួយចំនួនតូចបំពានច្បាប់ក្នុងអំឡុងពេលនៃការតវ៉ាដែលតាមពិតទៅមានលក្ខណៈសន្តិវិធីនោះ គេតែងតែមានទំនោរថ្កោលទោសសកម្មភាពទាំងនោះថាជា «អំពើឧក្រិដ្ឋសុទ្ធសាធ» (ដូចពាក្យសម្តីរបស់លោក David Cameron ក្នុងអំឡុងពេលមានកុបកម្មនៅទីក្រុងឡុងដ៍ក្នុងឆ្នាំ ២០១១) ហើយបដិសេធគំនិតដែលថា សកម្មភាពទាំងនោះគឺជាទម្រង់នៃការប្រឆាំងនឹងអាជ្ញាធរ។ លោក Stuppia បាននិយាយថា៖ «ប្រសិនបើអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដំណើរការល្អប្រសើរនៅក្នុងប្រទេសបារាំង នោះយុវជនទាំងនោះក៏នឹងមិនទៅបំផ្លិចបំផ្លាញហាងទំនិញនានាដែរ»។
សកម្មភាពឧក្រិដ្ឋទាំងនេះ ក៏អាចក្លាយជាមធ្យោបាយមួយដើម្បីធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ក្រុមអ្នកតវ៉ាដោយសន្តិវិធីផងដែរ។ លោកស្រី Chrisafis បានលើកឡើងថា៖ «មនុស្សមួយចំនួនក្នុងចំណោមនោះ កំពុងមានការខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះពួកគេជឿជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលនឹងផ្តោតការនិយាយទៅលើរឿងការដុតរបាំងរារាំងផ្លូវ ជាជាងការទទួលស្គាល់ការពិតដែលថា មានមនុស្សយ៉ាងច្រើនកុះករបានចេញមកចូលរួមតវ៉ា»។ ក្រុមសិស្សនិស្សិតនៅប្រទេសបារាំងបានធ្វើការតវ៉ាប្រឆាំងនឹងប្រព័ន្ធអប់រំតាំងពីខែកញ្ញាមក ដោយទាមទារឱ្យមានការជួសជុលអគារសិក្សាដែលចាស់ទ្រុឌទ្រោម ការកាត់បន្ថយចំនួនសិស្សក្នុងថ្នាក់រៀន និងការធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធចូលរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យ ដែលត្រូវបានគេស្អប់ខ្ពើមយ៉ាងខ្លាំង។ វិស័យអប់រំគឺជាប្រធានបទដ៏រសើបមួយនៅក្នុងប្រទេសបារាំង ដែលជាកន្លែងដែលសញ្ញាបត្រសិក្សាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់បំផុតក្នុងការកំណត់ឱកាសការងារ។ ប៉ុន្តែក្តីបារម្ភរបស់ពួកគេគឺមានវិសាលភាពធំជាងនេះទៅទៀត។ ដូចដែល Greta Thunberg បានលើកឡើងថ្មីៗនេះថា «អនាគតរបស់យើងកំពុងត្រូវបានគេលួចយកទៅ» ដែលនេះគឺជាអារម្មណ៍មួយដែលយុវជនជាច្រើននៅទូទាំងទ្វីបអឺរ៉ុបកំពុងជួបប្រទះដូចគ្នា។
ការតវ៉ារបស់សិស្សនិស្សិតទាំងនេះ បានក្លាយជាចំណុចស្នូលនៃបញ្ហាជាច្រើនផ្សេងទៀត ចាប់ពីបញ្ហាថ្លៃចំណាយលើការរស់នៅ ការឡើងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ រហូតដល់ការកាត់បន្ថយសេវាសាធារណៈ។ ការតវ៉ាកាលពីថ្ងៃសៅរ៍បានទាក់ទាញក្រុមផ្សេងៗជាច្រើនឱ្យចូលរួម រួមទាំងសហជីព និងអ្នកគាំទ្រចលនា «អាវកាក់ពណ៌លឿង» (Gilets Jaunes) ផងដែរ។ លោក Stuppia បានប្រាប់ខ្ញុំថា៖ «យុវជនជំនាន់ក្រោយ (Gen-Z) កំពុងប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិរួមមួយដែលមានបញ្ហាស្មុគស្មាញជាច្រើន ចាប់ពីវិបត្តិអាកាសធាតុ ការងើបឡើងនៃក្រុមស្តាំនិយមជ្រុល រហូតដល់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)។ ហើយអ្នកអាចឃើញបញ្ហាទាំងនេះកំពុងកើតឡើងដូចគ្នានៅក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលី បែលហ្ស៊ិក ព័រទុយហ្គាល់ និងតាមរយៈការតវ៉ាដែលគេហៅថា «ការតវ៉ារបស់ក្រុមកន្លាត» (Cockroach protests) នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា។ យុវជនចង់ឃើញការផ្លាស់ប្តូរ»។ (អ្នកអាចអានបន្ថែមអំពីរបៀបដែលការតវ៉ាទាំងនេះបានរីករាលដាលទៅកាន់ប្រទេសដទៃទៀតនៅអឺរ៉ុប នៅក្នុងអត្ថបទនេះដែលសរសេរដោយលោក Sam Jones)។
ប៉ូលិស៖ «ទីក្រុងទាំងមូល... ដូចដែល Rokhaya Diallo អ្នកសរសេរអត្ថបទឱ្យកាសែត The Guardian បានលើកឡើងនៅក្នុងអត្ថបទមតិយោបល់ថ្មីៗនេះ សិស្សសាលានៅប្រទេសបារាំងត្រូវបាន «ចាត់ទុកដូចជាសត្រូវដែលត្រូវកម្ទេចចោល» ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ចុងក្រោយនេះ។ មេធាវីជនជាតិបារាំងបានឱ្យដឹងថា យុវវ័យមួយចំនួនបានរងរបួសធ្ងន់ធ្ងរ «ប្រៀបបាននឹងរបួសក្នុងសមរភូមិសង្គ្រាម» ដែលបង្កឡើងដោយប៉ូលិស។ ក្នុងនោះរួមមានក្មេងប្រុសអាយុ ១៤ ឆ្នាំម្នាក់ដែលបាក់ឆ្អឹងថ្គាម និងក្មេងអាយុ ១៥ ឆ្នាំម្នាក់ទៀតដែលត្រូវគ្រាប់បែកឆក់ (stun grenade) របស់ប៉ូលិសផ្ទុះចំដៃ បណ្តាលឱ្យដៃនោះដាច់ដាច់ចេញពីខ្លួន។ ចំនួននៃការចាប់ខ្លួនក៏មានកម្រិតខ្ពស់ហួសហេតុផងដែរ៖ យោងតាមក្រាហ្វិកមួយដែលរៀបចំដោយ Pierre Bataille អ្នកសង្គមវិទ្យានៅសាកលវិទ្យាល័យ Grenoble Alpes បានបង្ហាញថា ចំនួនមនុស្សដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ២ សប្តាហ៍នៃការតវ៉ារបស់សិស្ស គឺមានច្រើនជាងចំនួនសមាជិកក្រុម «អាវកាក់លឿង» (Gilets Jaunes) ដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនក្នុងរយៈពេលពេញមួយឆ្នាំទៅទៀត។
ចំណុចខ្វះខាតនៃការផ្តោតអារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងក្លាពេកទៅលើក្រុមសិស្សដែលតវ៉ានេះ បានលេចឡើងយ៉ាងច្បាស់នៅរសៀលថ្ងៃសៅរ៍។ អ្នកជំនាញផ្នែកចិត្តវិទ្យាហ្វូងមនុស្សបានបង្ហាញថា ការប្រើកម្លាំងប៉ូលិសយ៉ាងតឹងរ៉ឹងហួសហេតុ មិនត្រឹមតែមិនអាចរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់បានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអាចបង្កឱ្យមានអំពើហិង្សាកាន់តែខ្លាំងឡើងថែមទៀត។ នៅថ្ងៃសៅរ៍នោះ ខណៈពេលដែលប៉ូលិសបានបិទផ្លូវតវ៉ារវាងទីលាន Place de la République និង Place de la Concorde ដោយលើកហេតុផលថាមាន «ហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរនៃភាពវឹកវរសាធារណៈ» តំបន់ធំៗជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុងប៉ារីស ត្រូវបានទុកចោលដោយគ្មានកម្លាំងប៉ូលិសគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីទប់ស្កាត់ការលួចប្លន់នោះទេ។ យោងតាមលោកស្រី Marine Tondelier មេដឹកនាំគណបក្សបៃតង (Green party) របស់បារាំង បានលើកឡើងថា «ទីក្រុងទាំងមូលត្រូវបានទុកចោលឱ្យស្ថិតក្នុងកណ្តាប់ដៃរបស់ក្រុមអ្នកបង្កចលាចល ខណៈពេលដែលក្រុមអ្នកតវ៉ាដោយសន្តិវិធីបែរជាត្រូវរងអំពើហិង្សាទៅវិញ»។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក លោកស្រីបានទាមទារឱ្យលោក Laurent Nuñez រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃបារាំង លាលែងពីតំណែង ដោយចាត់ទុកការដឹកនាំរបស់លោកក្នុងអំឡុងចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅនេះថាជា «គ្រោះមហន្តរាយដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត»។
អ្នកនយោបាយ៖ «ភាពចលាចលក្នុងសង្គម កំពុងធ្វើឱ្យប្រទេសរបស់យើងញ័ររញ្ជួយ»
នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោកកាលពីយប់មិញ លោក ម៉ាក្រុង (Macron) បានបែងចែកឱ្យដាច់រវាងក្រុមអ្នកតវ៉ាដែលមាន «សំណើត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់» និង «ក្រុមអ្នកដែលបានបំផ្លិចបំផ្លាញ បំបែកបំបាក់ និងលួចប្លន់»។ លោកក៏បានរិះគន់ «ក្រុមជ្រុលនិយមខាងឆ្វេង ដែលមានឧក្រិដ្ឋជនជាច្រើនចូលរួមជាមួយ» (ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ខណៈដែលការស៊ើបអង្កេតកំពុងដំណើរការ គេមិនទាន់អាចបញ្ជាក់បានច្បាស់នៅឡើយទេថា តើអ្វីជាមូលហេតុពិតប្រាកដដែលជំរុញឱ្យក្រុមអ្នកបង្កចលាចលទាំងនោះធ្វើសកម្មភាពបែបនេះ)។ រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកកំពុងប្រឈមមុខនឹងសំណួរដ៏ស្មុគស្មាញ និងរ៉ាំរ៉ៃមួយចំនួន។ រដ្ឋាភិបាលមិនបានមើលឃើញទុកជាមុននូវទាំងការតវ៉ារបស់សិស្សនិស្សិត ដែលបានកើតឡើងទូទាំងប្រទេសបារាំងតាំងពីខែកញ្ញាមកម្ល៉េះ និងទាំងអំពើហិង្សាដែលបានផ្ទុះឡើងកាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅនេះ។ ដូចដែលអត្ថបទដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយនៅក្នុងទស្សនាវដ្តី *New Yorker* បានលើកឡើង លោក ម៉ាក្រុង ហាក់មានបទពិសោធន៍តិចតួចទាក់ទងនឹងប្រព័ន្ធអប់រំសាធារណៈ ហើយសូម្បីតែរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំរបស់លោកផ្ទាល់ ក៏បានទទួលស្គាល់ថា កូនៗទាំង ៥ នាក់របស់លោក ម៉ាក្រុង គឺមានខ្លះកំពុងសិក្សានៅក្នុងសាលាឯកជន។

ព្រឹត្តិការណ៍តវ៉ា និងចំណាត់ការរបស់ប៉ូលិស បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ម៉ាក្រុង ហាក់ដូចជាដាច់ឆ្ងាយពីប្រជាជនបារាំង ដែលក្នុងនោះមានមនុស្សជាច្រើនកំពុងខឹងសម្បារចំពោះតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងការចំណាយលើការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ ស្ថានភាពដ៏អាក្រក់នេះ—ដែលត្រូវបានលោក Guillaume Guérin អភិបាលក្រុង Limoges និងជាសមាជិកនៃគណបក្សអភិរក្សនិយម *Les Républicains* ហៅថាជា «បរាជ័យដ៏ធំធេងរបស់រដ្ឋ»—បានបិទបាំងរូបភាពនៃមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ដែលបានចេញមកតវ៉ាដោយសន្តិវិធី។ លើសពីនេះ វាក៏បានផ្តល់ឱកាសឱ្យក្រុមជ្រុលនិយមខាងស្តាំ (ដូចជាលោកស្រី Marine Le Pen ដែលបានថ្លែងសារតាមបណ្តាញសង្គម X មុនពេលលោក ម៉ាក្រុង ថ្លែងសារនោះ) អាចឆ្លៀតឱកាសវាយប្រហារបាន ដោយលោកស្រីបានហៅអំពើចលាចលទាំងនេះថាជា «ការគំរាមកំហែងដល់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ»។ នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយថ្មីៗនេះជាមួយកាសែត *Le Monde* លោក Grégory Doucet អភិបាលក្រុង Lyon បានថ្លែងក្នុងសម្លេងមួយដែលស្ងប់ស្ងាត់ជាងមុន ដោយលើកឡើងថា ចាំបាច់ត្រូវមាន «ដំណោះស្រាយនយោបាយជាក់ស្តែង» ចំពោះ «ភាពចលាចលក្នុងសង្គម ដែលកំពុងធ្វើឱ្យប្រទេសរបស់យើងញ័ររញ្ជួយ»។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119 ស្រាវជ្រាវដោយលោក នង ច័ន្ទថន និងរក្សាសិទ្ធិដោយ កាសែតឯករាជ្យជាតិ

ផ្សាយថ្ងៃទី ២០ តុលា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ស្ពានអូរតានង គឺជាស្ពានប្រវត្តិសាស្ត្រ និងជានិមិត្តរូបដ៏មានប្រជាប្រិយភាពមួយ ស្ថិតនៅក្នុងសង្កាត់កោះដាច់ ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ អតីតឃុំកោះដាច់ ស្រុកខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល។ ស្ពាននេះបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងជីវភាពរស់នៅ និងប្រវត្តិសាស្ត្រសិល្បៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅលើទឹកដីដុះកណ្តាលទន្លេមេគង្គមួយនេះ។ខាងក្រោមនេះជាប្រវត្តិ និងចំណុចសំខាន់ៗនៃស្ពានអូរតានង៖ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ៖ ស្ពាននេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងកាត់«អូរតានង» ដើម្បីតភ្ជាប់ផ្លូវលំពីភូមិនៃកោះដាច់ ទៅកាន់វត្តអម្ពរផល ភូមិចុងកោះ ក្នុងសង្កាត់កោះដាច់។
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
វាជាខ្សែចម្លង និងជាចំណងតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងភូមិនិងភូមិនៅលើកោះល្បីល្បាញខាងរបរត្បាញហូលគោមនេះ។ភាពល្បីល្បាញក្នុងវិស័យសិល្បៈ៖ ស្ពានអូរតានងត្រូវបានមហាជនស្គាល់ច្បាស់ និងល្បីល្បាញទូទាំងប្រទេសតាមរយៈបទចម្រៀងមរតកដើម «ចម្ប៉ាកោះដាច់» ដែលច្រៀងដំបូងដោយលោក ឌុច គឹមហាក់ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧១។ នៅក្នុងទំនុកច្រៀងត្រង់វគ្គបន្ទរ បទចម្រៀងនេះបានរៀបរាប់យ៉ាងផ្អែមល្ហែមថា៖ «ស្ពានអូរតានងជួយធ្វើសាក្សី រឿងខ្ញុំនិងស្រីអ្នកកុំបរិយាយ ជួយលាក់ឲ្យជិត កុំឲ្យខ្ចរខ្ចាយ...» ដែលធ្វើឱ្យស្ពាននេះក្លាយជាកន្លែងតំណាងឱ្យអនុស្សាវរីយ៍ស្នេហាបែបយុវវ័យដ៏រ៉ូមែនទិកនាសម័យនោះ។ការអភិវឌ្ឍ និងការស្ដារឡើងវិញ៖ កាលពីអតីតកាល (អំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០) ស្ពាននេះមានសភាពចាស់ទ្រុឌទ្រោម និងជួបប្រឈមនឹងការលិចទឹក ឬការខូចខាត។

ប៉ុន្តែនៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ អាជ្ញាធរសង្កាត់កោះដាច់ រួមជាមួយក្រុមកាងារ និងសប្បុរសជន បានរួមគ្នាឈូសឆាយ ស្ដារ និងលើកកម្ពស់ផ្លូវលំត្រង់ចំណុចអូរតានងនេះឡើងវិញ ឱ្យខ្ពស់ផុតពីទឹកជំនន់ ដើម្បីបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ការធ្វើដំណើរ និងការដឹកជញ្ជូនរបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ។តំបន់ទេសចរណ៍៖ បច្ចុប្បន្ន ក្រៅពីជាផ្លូវទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន ស្ពានអូរតានងក៏បានក្លាយជាកន្លែងទស្សនាទេសភាពដ៏ស្រស់ត្រកាលនាពេលព្រឹកព្រលឹម និងជារមណីយដ្ឋានលំហែកាយ បែបស្រុកស្រែសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរដែលទៅលេងកម្សាន្តនៅលើទឹកដីកោះដាច់ផងដែរ។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119 ស្រាវជ្រាវដោយលោក នង ច័ន្ទថន និងរក្សាសិទ្ធិដោយ កាសែតឯករាជ្យជាតិ

ផ្សាយថ្ងៃទី ១៩ តុលា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ស្ពានតាអោង (ឬតាអុង) គឺជាស្ពានបុរាណសម័យអង្គរដែលមានអាយុកាលជិត ៩០០ឆ្នាំ កសាងឡើងក្នុងរជ្ជកាលសម័យ [ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧]។ ប្រវត្តិ និងទីតាំងសំខាន់ៗអ្នកកសាង៖ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នៅចុងសតវត្សរ៍ទី១២ និងដើមសតវត្សរ៍ទី១៣។ ទីតាំង៖ ស្ថិតនៅលើខ្នងស្ទឹងជីក្រែង ក្នុងខេត្តសៀមរាប។ លក្ខណៈពិសេស៖ ជាស្ពានបុរាណវែងជាងគេទី៣ ក្នុងសម័យអង្គរ ដែលមានប្រវែងប្រមាណ ៧៧ម៉ែត្រ។ ស្ថាបត្យកម្ម៖ សង់ឡើងអំពីថ្មបាយក្រៀម លម្អដោយបង្កាន់ដៃនាគក្បាល៩ និងមានរូបព្រះពុទ្ធសមាធិនៅចំកណ្តាល។
ស្ពានតាអោងមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិកំបោរអ ឃំុខ្វាវ ស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀមរាប។ ស្ពានតាអោងមានអាយុកាលប្រហែលជាង៩០០ឆ្នាំហេីយ ដែលមនុស្សម្នាមិននឹកស្មានថាវាស្ពានបុរាណមួយ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាជាស្ពានដ៏ធំហេីយវែងជាងគេក្នុងចំណោមស្ពានទាំង២៣ ដែលស្ថិតតាមបណ្តោយមាគា៌ទៅកាន់ទីក្រុងព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ។ ស្ពានដែលបានស្ថាបនៅខ្សែខាងលេីនៃស្ទឹងជីក្រែង ដែលមានបណ្តោយ ៧៧ម៉ែត្រ និងទទឹង ១៣ម៉ែត្រនិងមានរន្ធតាដេវ (ប្រឡោះបង្ហូរទឹក) ចំនួន១៥ កំពស់៦ម៉ែត្រ ទទឹង២ម៉ែត្រ ដែលស្ថាបនាអំពីថ្មបាយក្រៀម។
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
នៅខាងលេីស្ពានសងខាងវាត្រូវបានអមដោយភ្នាក់ដៃនាគរាជដែលមានក្បាល៩ និងមានរូបសំណាកព្រះពុទ្ធគង់តាំងសមាធិធម៌ចំកណ្តាលនៃក្បាលនាគ។ ចំណុចចាប់ចិត្តដិតអារម្មណ៏តាមបណ្តោយផ្លូវបុរាណទៅកាន់ស្ពានបុរាណនេះ ចាប់ពីប្រាសាទបេងមាលាទៅទិសខាងកេីតអាចដល់ចំណុចភូមិចាន់ហៀរ ភូមិទ័ពជ័យ បុរាណដ្ឋាន ឡផលិតកុលាលភាជណ៏ និងស្ពានតូចៗជាច្រេីនទៀត បន្ទាប់ មកបន្តដំណេីរមួយស្របក់ទៀតទេីបដល់ភូមិកំបោរអ និងស្ពានចំណាស់នេះ។ ស្ពានតាអោងគឺជាស្ពានបុរាណវែងជាងគេក្នុងចំណោមស្ពានបុរាណចំនួន២៣លើដងផ្លូវបុរាណពីរាជធានីអង្គរទៅបាកាណ(បាកាណព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ)។ ស្ពាននេះមានប្រវែង៧០ម៉ែត្រ ទទឹង១៣ម៉ែត្រ និងមានរន្ធត្រដេវចំនួន១៤។ រន្ធត្រដេវនីមួយមានទទឹង២ម់ែត្រ និងមានកំពស់៦ម៉ែត្រ។ ស្ពាននេះធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀម លំអដោយបង្កាន់ដៃនាគក្បាលប្រាំបួន និងមានព្រះពុទ្ធសមាធិនៅចំកណ្តាលក្បាលនាគធ្វើអំពីថ្មភក់ចំពោះកាលបរិច្ឆេទនៃស្ពាននេះគេពុំដឹងច្បាស់ថាវាចាប់ផ្តើមកសាងនៅក្នុងរាជណាទេ គ្រាន់តែដឹងថាស្ពាននេះកសាងឡើងនៅក្នុងសម័យអង្គរ ប៉ុន្តែបើមើលទៅចម្លាក់បង្កាន់ដៃនាគកសាងឡើងនៅក្នុងរចនាបថបាយ័នឆ្នាំ១១៨១ ដល់ឆ្នាំ ១២២០នៃគ.ស។

ស្ពាននេះមានសភាពទ្រុឌទ្រោមយ៉ាងខ្លាំង ដែលបង្កឡើងពីកត្តាមនុស្ស និងកត្តាធម្មជាតិ។ ផ្នែកជាច្រើននៃស្ពានបុរាណនេះបានប្រះញែកចេញពីគ្នាជាខ្លាំងដោយនៅផ្នែកកណ្តាលតួស្ពានសង្ខាងថ្មមួយចំនួនត្រូវបានរលុះធ្លាក់ និងផ្នែកផ្សេងទៀតកំពុងប្រឈមនឹងការរលុះធ្លាក់ផងដែរ។ ក្រោយពីសិក្សាអំពីផែនទីហានិភ័យរួចនៅឆ្នាំ ២០១៧ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានលើកគម្រោងជួសជុលដំណាក់កាលទី១ ចំនួន ២ ចំណុចសំខាន់ៗ នៅជញ្ជាំងស្ពានផ្នែកខាងជើង ដែលបានរលុះធ្លាក់ និងមានការរហែកធំចេញក្រៅប្រឈមការធ្លាក់។ ដំណើរការនៃការជួសជុលនេះមានដូចជា ធ្វើសម្រង់ប្លង់ ការចុះបញ្ជីថ្ម ការជួសជុលថ្ម ការពង្រឹងជើងសសររលុះធ្លាក់ឡើងវិញ ការបង្ហាប់ដីជាដើម។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119 ស្រាវជ្រាវដោយលោក នង ច័ន្ទថន និងរក្សាសិទ្ធិដោយ កាសែតឯករាជ្យជាតិ

ផ្សាយថ្ងៃទី ១៨ តុលា ២០២៦

(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)


នាទីកំសាន្តថ្ងៃអាទិត្យ៖ លោកអ្នកនាងអាចទំនាក់ទំនង ផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតាមរយៈទូរស័ព្ទលេខ 099 63 93 67 និងសូមអរគុណដល់លោកអ្នកនាង ដែលបានចំណាយពេលវេលា តាមដាននិងទស្សនា វីដេអូរបស់យើងខ្ញុំ តាំងពីដើមរហូតដល់ចប់ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119 សូមអរគុណ.........

សិក្សាជាមួយ កាសែតឯករាជ្យជាតិ លោកអ្នកនឹងទទួលបានចំណេះដឹងជាច្រើន ឥតដែនកំណត់.....
យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ បើអស់លោកអ្នកនាង ចង់ជួយឧបត្ថម្ភការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ សូមផ្ញើតាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
កំសាន្តថ្ងៃ អាទិត្យ



យើងខ្ញុំ ចាងហ្វាងការផ្សាយសែតឯករាជ្យជាតិ សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់អស់លោកអ្នកនាង ដែលបានគាំទ្រ និងចូលចិត្តអានកាសែតឯករាជ្យជាតិ តាមរយៈបណ្តាញសង្គមរបស់យើងខ្ញុំ កាសែតឯករាជ្យជាតិ នឹងខំស្វែងរកព័ត៌មាន ចំណេះដឹងថ្មីៗ ជូនអស់លោកនាងដោយមិនគិតថ្លៃ ទំនាក់ទំនងទូរស័ព្ទលេខ 099 63 93 67

ការមិនពេញចិត្តរបស់ប្រតិភូអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំពោះ អុីស្រាអែល ក៏បណ្តាលឲ្យប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់ អាមេរិក ដែរ ឫយ៉ាងណា? តោះ! ចូលអាន.....

កាសែតឯករាជ្យជាតិ សូមជំរាបជូនលោកអ្នកនាងថា ពីរឆ្នាំកន្លងមកនេះ យើងបានផ្សាយតាមរយៈ Website: www.kaset-ekreachcheat.com គឺមិនដែលបានផលចំណូលពីការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដើម្បីទ្រទ្រង់គេហទំព័រនេះឡើយ ហេតុដូច្នេះចាប់ពីខែ វិច្ឆិកា តទៅ យើងនឹងផ្សាយតាមគេហទំព័រចាស់ www.erc-news.blogspot.com របស់យើងដដែលវិញ សូមអរគុណ