នៅសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ប្រទេសដែលសហភាពសូវៀតគ្រប់គ្រងនៅ អឺរ៉ុបខាងកើតមានចំនួន ៦ និងផ្សេងៗទៀត ........
សារព័ត៌មាន ឯករាជ្យជាតិ
6:00:00 AM
ផ្សាយថ្ងៃទី ០២ មិថុនា ២០២៦
(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
សហភាពសូវៀតបានដាក់បញ្ចូលរដ្ឋបាល់ទិកចំនួន ៣ ដោយផ្ទាល់ទៅក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួន (អេស្តូនី ឡាតវី និងលីទុយអានី) ហើយទទួលបានកម្រិតនៃការគ្រប់គ្រងនយោបាយផ្សេងៗគ្នាលើប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើតចំនួន ៦ (ប៉ូឡូញ ហុងគ្រី រ៉ូម៉ានី ប៊ុលហ្គារី ឆេកូស្លូវ៉ាគី និងអាល្លឺម៉ង់ខាងកើត)។ វាក៏មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើរដ្ឋកុម្មុយនិស្តសកល រួមទាំងកូរ៉េខាងជើង និងចិនផងដែរ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ វិស័យឥទ្ធិពលនេះបានពង្រីកទៅជា "ប្លុកខាងកើត" យ៉ាងទូលំទូលាយ ដែលមានរយៈពេលរហូតដល់សង្គ្រាមត្រជាក់។ រដ្ឋដែលបានបញ្ចូលដោយផ្ទាល់ មុន និងក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ សហភាពសូវៀតបានឈ្លានពាន និងស្រូបយកប្រទេសដូចខាងក្រោមចូលទៅក្នុងសហភាពសូវៀត ជាសាធារណរដ្ឋដែលមានធាតុផ្សំ៖ អេស្តូនី ឡាតវី លីទុយអានី រដ្ឋផ្កាយរណប បន្ទាប់ពីការបរាជ័យរបស់ណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់ សហភាពសូវៀតបានកាន់កាប់ និងដំឡើងរបបកុម្មុយនិស្តគាំទ្រសូវៀតនៅក្នុងប្រទេសចំនួន ៦ ខាងក្រោម ដោយនាំពួកគេឱ្យស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ទីក្រុងមូស្គូ៖ ប៉ូឡូញ ហុងគ្រី រ៉ូម៉ានី ប៊ុលហ្គារី ឆេកូស្លូវ៉ាគី អាល្លឺម៉ង់ខាងកើត (បង្កើតឡើងពីតំបន់កាន់កាប់របស់សូវៀត)
ចក្រភពសូវៀត
ពាក្យថា "ចក្រភពសូវៀត" សំដៅលើទឹកដីនៃពិភពលោកដែលសហភាពសូវៀតបានគ្រប់គ្រងទាំងផ្នែកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងយោធា។ បាតុភូតនេះ ជាពិសេសនៅក្នុងបរិបទនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសូវៀតដើម្បីពិពណ៌នាអំពីវិសាលភាពនៃអនុត្តរភាពរបស់សហភាពសូវៀតលើពិភពលោកទីពីរ។
ក្នុងន័យទូលំទូលាយ ពាក្យនេះសំដៅទៅលើគោលនយោបាយការបរទេសសូវៀតក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ ដែលត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈថាជាចក្រពត្តិនិយម៖ ប្រទេសដែលជាផ្នែកមួយនៃ "ចក្រភពសូវៀត" គឺជាប្រទេសឯករាជ្យដែលមានរដ្ឋាភិបាលដាច់ដោយឡែកដែលកំណត់គោលនយោបាយផ្ទាល់ខ្លួន ប៉ុន្តែគោលនយោបាយទាំងនោះត្រូវតែស្ថិតនៅក្នុងដែនកំណត់ជាក់លាក់ដែលសម្រេចដោយសហភាពសូវៀត។ ដែនកំណត់ទាំងនេះត្រូវបានអនុវត្តដោយការគំរាមកំហែងនៃការអន្តរាគមន៍ដោយកងកម្លាំងសូវៀត និងក្រោយមកកតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ា។ អន្តរាគមន៍យោធាសំខាន់ៗបានកើតឡើងនៅអាល្លឺម៉ង់ខាងកើតក្នុងឆ្នាំ 1953 ហុងគ្រីក្នុងឆ្នាំ 1956 ឆេកូស្លូវ៉ាគីក្នុងឆ្នាំ 1968 ប៉ូឡូញក្នុងឆ្នាំ 1980-81 និងអាហ្វហ្គានីស្ថានពីឆ្នាំ 1979 ដល់ឆ្នាំ 1989។ ប្រទេសនានានៅក្នុងប្លុកខាងកើតគឺជារដ្ឋផ្កាយរណបសូវៀត។
លក្ខណៈ
ទោះបីជាសហភាពសូវៀតមិនត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយព្រះចៅអធិរាជ ហើយបានប្រកាសខ្លួនឯងថាជាប្រទេសប្រឆាំងនឹងចក្រពត្តិនិយម និងជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រជាជនក៏ដោយ ក៏វាបានបង្ហាញពីនិន្នាការទូទៅចំពោះចក្រភពប្រវត្តិសាស្ត្រ។ គំនិតនៃ "ចក្រភពសូវៀត" ជារឿយៗសំដៅទៅលើទម្រង់នៃចក្រភព "បុរាណ" ឬ "អាណានិគម" ដោយកុម្មុយនិស្តគ្រាន់តែជំនួសមនោគមវិជ្ជាចក្រពត្តិធម្មតាដូចជាគ្រិស្តសាសនា ឬរាជាធិបតេយ្យ ជាជាងការបង្កើតរដ្ឋបដិវត្តន៍។ តាមការសិក្សា គំនិតនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថាកំពុងលេចចេញជារូបរាងជាមួយនឹងសៀវភៅឆ្នាំ 1957 របស់លោក Richard Pipes ដែលមានចំណងជើងថា The Formation of the Soviet Union: Communism and Nationalism, 1917–1923; វាត្រូវបានពង្រឹង រួមជាមួយនឹងទស្សនៈជាច្រើនទៀត នៅក្នុងការសិក្សាបន្ត។ :41 អ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនយល់ថា សហភាពសូវៀតគឺជាអង្គភាពកូនកាត់ដែលមានធាតុផ្សំទូទៅចំពោះទាំងចក្រភពពហុជាតិសាសន៍ និងរដ្ឋជាតិ។ សហភាពសូវៀតបានអនុវត្តអាណានិគមនិយមស្រដៀងគ្នាទៅនឹងមហាអំណាចចក្រពត្តិធម្មតា។
សូវៀតបានបន្តអាណានិគមនិយមផ្ទៃក្នុងនៅអាស៊ីកណ្តាល។ ឧទាហរណ៍ រដ្ឋបានផ្តល់អាទិភាពដល់ការផលិតគ្រាប់ធញ្ញជាតិលើសពីសត្វពាហនៈនៅក្នុងប្រទេសកៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន ដែលពេញចិត្តអ្នកតាំងលំនៅស្លាវីជាងជនជាតិដើមគៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន ដោយហេតុនេះធ្វើឱ្យវិសមភាពនៃសម័យអាណានិគមរបស់ស្តេចស៊ូរ៉ាតនៅតែបន្ត។ ពួកម៉ៅនិយមបានអះអាងថា សហភាពសូវៀតខ្លួនឯងបានក្លាយជាមហាអំណាចចក្រពត្តិនិយម ខណៈពេលដែលរក្សាបាននូវរូបរាងសង្គមនិយម ឬចក្រពត្តិនិយមសង្គម។ ខណៈពេលដែលពួកម៉ៅនិយមបានរិះគន់ចក្រពត្តិនិយមរបស់សហភាពសូវៀតក្រោយសម័យស្តាលីនពីទស្សនៈកុម្មុយនិស្តដ៏តឹងរ៉ឹង អ្នករិះគន់សង្គមនិយមកំណែទម្រង់នៃចក្រពត្តិនិយមសូវៀត ដូចជា Josip Broz Tito និង Milovan Djilas បានសំដៅទៅលើគោលនយោបាយការបរទេសរបស់សហភាពសូវៀតស្តាលីន ដូចជាការកាន់កាប់ និងការកេងប្រវ័ញ្ចសេដ្ឋកិច្ចនៅអឺរ៉ុបខាងកើត និងគោលនយោបាយឈ្លានពាន និងអរិភាពរបស់ខ្លួនចំពោះយូហ្គោស្លាវីថាជាចក្រពត្តិនិយមសូវៀត។ វិមាត្រមួយទៀតនៃចក្រពត្តិនិយមសូវៀតគឺចក្រពត្តិនិយមវប្បធម៌ សូវៀតូបនីយកម្មវប្បធម៌ និងការអប់រំដោយចំណាយលើប្រពៃណីក្នុងស្រុក។ Leonid Brezhnev បានបន្តគោលនយោបាយនៃ Russification វប្បធម៌ជាផ្នែកមួយនៃសង្គមនិយមអភិវឌ្ឍន៍ ដែលព្យាយាមអះអាងការគ្រប់គ្រងកណ្តាលបន្ថែមទៀត។ Seweryn Bialer បានអះអាងថា រដ្ឋសូវៀតមានជាតិនិយមអធិរាជ។
រលកនៃសហភាពសូវៀតដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់មួយបានកើតឡើងក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមស៊ីវិលរុស្ស៊ីនៅក្នុងដែនដីដែលត្រូវបានដណ្តើមយកដោយកងទ័ពក្រហម។ ក្រោយមក ដែនដីដែលកាន់កាប់ដោយសហភាពសូវៀត (SFSR) និងសហភាពសូវៀត (USSR) ត្រូវបានសហភាពសូវៀតឈ្លានពាន និងបានធ្វើសហភាពសូវៀតនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1920 បន្ទាប់ពីវាបានក្លាយជារដ្ឋផ្កាយរណបសូវៀត ហើយបន្ទាប់ពីចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី 2 សូវៀតបានកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសនៃប្លុកសូវៀត (អឺរ៉ុបខាងកើត និងអឺរ៉ុបកណ្តាល៖ ឆេកូស្លូវ៉ាគី អាល្លឺម៉ង់ខាងកើត ហុងគ្រី ប៉ូឡូញ រដ្ឋបាល់ទិក។ល។)។ ក្នុងន័យទូលំទូលាយ វារួមបញ្ចូលទាំងការបង្កើតដោយមិនស្ម័គ្រចិត្តនៃអាជ្ញាធររចនាប័ទ្មសូវៀត ការធ្វើត្រាប់តាមការបោះឆ្នោតដែលបានធ្វើឡើងក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកបុលសេវិក ជាមួយនឹងការដកបេក្ខជនប្រឆាំង ការធ្វើជាតូបនីយកម្មដីធ្លី និងទ្រព្យសម្បត្តិ ការគាបសង្កត់ប្រឆាំងនឹងតំណាងនៃ "សត្រូវវណ្ណៈ" (kulaks ឬ osadniks ជាឧទាហរណ៍)។ ការប្រហារជីវិតទ្រង់ទ្រាយធំ និងការចាប់ដាក់គុកនៅក្នុងជំរំការងារ Gulag និងការតាំងទីលំនៅនិរទេសជាញឹកញាប់អមជាមួយដំណើរការនោះ។ នេះជាធម្មតាត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយ និងបង្កើនល្បឿនដោយការឃោសនាដែលមានគោលបំណងបង្កើតរបៀបរស់នៅរួមនៅក្នុងរដ្ឋទាំងអស់នៅក្នុងដែនឥទ្ធិពលសូវៀត។ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យទំនើប សូវៀតភាវូបនីយកម្មសំដៅទៅលើការចម្លងគំរូនៃជីវិតសូវៀត (ការគោរពបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់មេដឹកនាំ មនោគមវិជ្ជាសមូហភាព ការចូលរួមជាកាតព្វកិច្ចក្នុងសកម្មភាពឃោសនា។ល។)។
ចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1930 ដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1950 យ៉ូសែប ស្តាលីន បានបញ្ជាឱ្យមានការផ្ទេរប្រជាជននៅក្នុងសហភាពសូវៀត ដោយនិរទេសមនុស្ស (ជាញឹកញាប់ជាសញ្ជាតិទាំងមូល) ទៅកាន់តំបន់ដាច់ស្រយាលដែលមានប្រជាជនតិចតួច ដោយកន្លែងរបស់ពួកគេភាគច្រើនត្រូវបានកាន់កាប់ដោយជនជាតិរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន។ គោលនយោបាយនេះបានបញ្ចប់ជាផ្លូវការនៅក្នុងសម័យ Khrushchev ដោយជនជាតិមួយចំនួនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យត្រឡប់មកវិញនៅឆ្នាំ 1957។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ Nikita Khrushchev និង Leonid Brezhnev បានបដិសេធសិទ្ធិនៃការវិលត្រឡប់សម្រាប់ជនជាតិតាតា Crimean ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់រុស្ស៊ី និងជនជាតិទួរគី Meskhetian ។ នៅឆ្នាំ 1991 សូវៀតជាន់ខ្ពស់នៃប្រទេសរុស្ស៊ីបានប្រកាសថាការនិរទេសដ៏ធំរបស់ស្តាលីននិយមជា "គោលនយោបាយនៃការបរិហារកេរ្តិ៍ និងអំពើប្រល័យពូជសាសន៍" ។
ទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងរុស្ស៊ី (សាធារណរដ្ឋលេចធ្លោនៅក្នុងសហភាពសូវៀត) និងប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើតទាំងនេះជួយពន្យល់ពីបំណងប្រាថ្នារបស់ពួកគេក្នុងការលុបបំបាត់សំណល់នៃវប្បធម៌សូវៀត។ ប្រទេសប៉ូឡូញ និងរដ្ឋបាល់ទិក គឺជាឧទាហរណ៍នៃការប៉ុនប៉ងរបស់សូវៀតក្នុងការកសាងវប្បធម៌ និងប្រព័ន្ធនយោបាយឯកសណ្ឋាន។ យោងតាមលោក Dag Noren រុស្ស៊ីកំពុងស្វែងរកការបង្កើត និងពង្រឹងតំបន់ទ្រនាប់រវាងខ្លួន និងអឺរ៉ុបខាងលិច ដើម្បីការពារខ្លួនពីការវាយប្រហារនាពេលអនាគតដែលអាចកើតមានពីបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបខាងលិចដែលមានអរិភាព។ សហភាពសូវៀតបានបាត់បង់មនុស្សប្រហែល 20 លាននាក់ក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ទោះបីជាប្រភពរបស់រុស្ស៊ីចង់បំប៉ោងតួលេខនោះបន្ថែមទៀតក៏ដោយ។[20] ដើម្បីទប់ស្កាត់ការកើតឡើងវិញនៃសង្គ្រាមដែលចំណាយច្រើនបែបនេះ មេដឹកនាំសូវៀតជឿថាពួកគេត្រូវការបង្កើតឋានានុក្រមនៃការពឹងផ្អែកខាងនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចរវាងរដ្ឋជិតខាង និងសហភាពសូវៀត។
ក្នុងអំឡុងសម័យ Brezhnev គោលនយោបាយ "សង្គមនិយមអភិវឌ្ឍន៍" បានប្រកាសថាសហភាពសូវៀតជាប្រទេសសង្គមនិយមពេញលេញបំផុត - ប្រទេសដទៃទៀតគឺជា "សង្គមនិយម" ប៉ុន្តែសហភាពសូវៀតគឺជា "សង្គមនិយមអភិវឌ្ឍន៍" - ដោយពន្យល់ពីតួនាទីលេចធ្លោ និងអនុត្តរភាពរបស់ខ្លួនលើប្រទេសសង្គមនិយមដទៃទៀត។ នេះ និងគោលលទ្ធិអន្តរាគមន៍ Brezhnev ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការឈ្លានពានរបស់ប្រទេសសង្គមនិយមដទៃទៀត បាននាំឱ្យមានការកំណត់លក្ខណៈនៃសហភាពសូវៀតជាចក្រភពមួយ។
ឥទ្ធិពលសូវៀតនៅក្នុងប្រទេសដែលមានទំនោរសង្គមនិយមភាគច្រើនគឺនយោបាយ និងមនោគមវិជ្ជាជាជាងសេដ្ឋកិច្ច៖ សហភាពសូវៀតបានបូមជំនួយអន្តរជាតិយ៉ាងច្រើនចូលទៅក្នុងពួកគេ ដើម្បីធានាបាននូវឥទ្ធិពល។ សហភាពសូវៀតបានស្វែងរកក្រុមប្រទេសដែលនឹងប្រមូលផ្តុំគ្នាដើម្បីបុព្វហេតុរបស់ខ្លួន ក្នុងករណីមានការវាយប្រហារពីប្រទេសលោកខាងលិច និងគាំទ្រវានៅក្នុងបរិបទនៃសង្គ្រាមត្រជាក់។ បន្ទាប់ពីការរំលាយសហភាពសូវៀត សហព័ន្ធរុស្ស៊ីត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជារដ្ឋស្នងតំណែងរបស់ខ្លួន ដោយទទួលបានបំណុលបរទេសសូវៀតចំនួន 103 ពាន់លានដុល្លារ និងទ្រព្យសម្បត្តិសូវៀតចំនួន 140 ពាន់លានដុល្លារនៅបរទេស។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការពង្រីកសេដ្ឋកិច្ចបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកទឹកចិត្តរបស់សូវៀតក្នុងការផ្សព្វផ្សាយឥទ្ធិពលនៅក្នុងទឹកដីផ្កាយរណបរបស់ខ្លួន។ ទឹកដីថ្មីទាំងនេះនឹងធានាបាននូវការកើនឡើងនៃទ្រព្យសម្បត្តិសកល ដែលសហភាពសូវៀតនឹងអាចកាន់កាប់បាន។
មន្ត្រីសូវៀតមកពីសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសហព័ន្ធសូវៀតរបស់រុស្ស៊ីបានភ្ជាប់ឱកាសសេដ្ឋកិច្ចនេះជាមួយនឹងសក្តានុពលសម្រាប់ការធ្វើចំណាកស្រុក។ ពួកគេបានឃើញនៅក្នុងប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើតទាំងនេះនូវសក្តានុពលនៃកម្លាំងពលកម្មដ៏អស្ចារ្យ។ ពួកគេបានផ្តល់ការស្វាគមន៍ដល់ពួកគេដោយមានលក្ខខណ្ឌតែមួយគត់ដែលពួកគេខិតខំធ្វើការ និងសម្រេចបាននូវភាពជោគជ័យក្នុងសង្គម។ មនោគមវិជ្ជានេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅលើគំរូនៃគោលនយោបាយការបរទេសអាមេរិកនៃសតវត្សរ៍ទី 19 ដែលមានគុណូបការៈ។
ចក្រភពផ្លូវការ ឬក្រៅផ្លូវការ អ្នកប្រាជ្ញដែលពិភាក្សាអំពីចក្រភពសូវៀតបានពិភាក្សាអំពីវាថាជាចក្រភពផ្លូវការ ឬចក្រភពក្រៅផ្លូវការ។ នៅក្នុងការបកស្រាយជាផ្លូវការបន្ថែមទៀតនៃ "ចក្រភពសូវៀត" នេះមានន័យថា របបផ្តាច់ការ ដែលស្រដៀងនឹងការពិពណ៌នារបស់លេនីនអំពីចក្រភព tsarist ថាជា "ពន្ធនាគាររបស់ប្រជាជន" លើកលែងតែ "ពន្ធនាគាររបស់ប្រជាជន" នេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងរបបស្តាលីនបន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់លេនីន។ ថូម៉ាស វីនឌើរល បានសរសេរថា "សហភាពសូវៀតបានក្លាយជាគុកនៃប្រជាជាតិក្នុងន័យជាក់លាក់មួយច្រើនជាងចក្រភពចាស់ធ្លាប់មាន"។
ទស្សនៈមួយទៀតមើលឃើញថាចក្រភពសូវៀតជា "ចក្រភពក្រៅផ្លូវការ" លើរដ្ឋដែលមានអធិបតេយ្យភាពក្នុងនាមនៅក្នុងកតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ាដោយសារតែសម្ពាធសូវៀត និងវត្តមានយោធា។ ចក្រភពក្រៅផ្លូវការសូវៀតពឹងផ្អែកលើការឧបត្ថម្ភធនពីទីក្រុងមូស្គូ។ ចក្រភពក្រៅផ្លូវការនៅក្នុងកតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ាដ៏ធំទូលាយក៏រួមបញ្ចូលទំនាក់ទំនងរវាងគណបក្សកុម្មុយនិស្តផងដែរ។[26] អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លះចាត់ទុកថាសហភាពសូវៀតដែលផ្តោតលើពហុជាតិសាសន៍ច្រើនជាងមុនដោយសង្កត់ធ្ងន់លើគំនិតផ្តួចផ្តើមសង្គមនិយមរបស់ខ្លួន ដូចជាលោក Ian Bremmer ដែលពិពណ៌នាអំពី "ជាតិនិយមម៉ាទ្រីយ៉ូស្កា" ដែលជាតិនិយមទូទាំងសូវៀតរួមមានជាតិនិយមផ្សេងទៀត។ លោក Eric Hobsbawn បានអះអាងថា សហភាពសូវៀតបានរចនាប្រជាជាតិប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពដោយការគូរព្រំដែន។ លោក Dmitri Trenin បានសរសេរថា នៅឆ្នាំ 1980 សហភាពសូវៀតបានបង្កើតចក្រភពផ្លូវការ និងមិនផ្លូវការ។
ចក្រភពក្រៅផ្លូវការនឹងរួមបញ្ចូលការវិនិយោគសេដ្ឋកិច្ចសូវៀត ការកាន់កាប់យោធា និងសកម្មភាពសម្ងាត់នៅក្នុងប្រទេសដែលមានសម្ព័ន្ធមិត្តសូវៀត។ ការសិក្សាអំពីចក្រភពក្រៅផ្លូវការបានរួមបញ្ចូលឥទ្ធិពលសូវៀតលើអាល្លឺម៉ង់ខាងកើត និងស៊ីនជាំងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1930។ ចាប់ពីសេចក្តីថ្លែងការណ៍ Karakhan ឆ្នាំ 1919 ដល់ឆ្នាំ 1927 អ្នកការទូតនៃសហភាពសូវៀតនឹងសន្យាថានឹងដកហូតសម្បទាននៅក្នុងប្រទេសចិន ប៉ុន្តែសូវៀតបានរក្សាសម្បទានរបស់ពួក tsarist ដោយសម្ងាត់ដូចជាផ្លូវដែកភាគខាងកើតចិន ក៏ដូចជាស្ថានកុងស៊ុល បន្ទាយ និងព្រះវិហារ។ បន្ទាប់ពីជម្លោះចិន-សូវៀត (1929) សហភាពសូវៀតបានទទួលសម្បទានផ្លូវដែកភាគខាងកើតចិនរបស់ចក្រភពរុស្ស៊ីមកវិញ ហើយបានកាន់កាប់វារហូតដល់ការវិលត្រឡប់របស់ខ្លួនទៅប្រទេសចិនវិញនៅឆ្នាំ 1952។
លោក Alexander Wendt បានស្នើថា នៅសម័យសង្គមនិយមរបស់ស្តាលីន ក្នុងការចងសម្ព័ន្ធប្រទេសតែមួយ អន្តរជាតិនិយមសង្គមនិយម "បានវិវត្តទៅជាមនោគមវិជ្ជានៃការគ្រប់គ្រងជាជាងបដិវត្តន៍ ក្រោមចំណងជើងនៃអន្តរជាតិនិយមសង្គមនិយម" នៅខាងក្នុងសហភាពសូវៀត។ នៅពេលចាប់ផ្តើមនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ វាបានវិវត្តទៅជា "ភាសាអំណាចដែលបានអ៊ិនកូដ" ដែលមានលក្ខណៈអន្តរជាតិម្តងទៀត ប៉ុន្តែត្រូវបានអនុវត្តចំពោះចក្រភពក្រៅផ្លូវការសូវៀត។ ពេលខ្លះ សហភាពសូវៀតបានបង្ហាញពីការអត់ឱនចំពោះគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋផ្កាយរណបដោយប្រយោល ដោយប្រកាសថាពួកគេស្រប ឬមិនស៊ីសង្វាក់គ្នាជាមួយនឹងមនោគមវិជ្ជាសង្គមនិយម ដែលជាមូលដ្ឋានបង្កើតឡើងវិញនូវតួនាទីអនុត្តរភាព។ លោក Wendt បានអះអាងថា "មនោគមវិជ្ជាអនុត្តរភាព" អាចបន្តជំរុញសកម្មភាពបន្ទាប់ពីការលើកទឹកចិត្តដើមត្រូវបានដកចេញ ហើយបានអះអាងថា នេះពន្យល់ពី "ភាពខ្នះខ្នែងរបស់សមាជិក Politburo អាល្លឺម៉ង់ខាងកើត ដែលបានជ្រើសរើសមិនការពារខ្លួនប្រឆាំងនឹងការចោទប្រកាន់ដែលមិនបានបង្កើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលបោសសម្អាតទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1950"។
ដោយវិភាគអំពីការរំលាយសហភាពសូវៀត លោក Koslowski និងលោក Kratochwil បានអះអាងថា «ចក្រភពផ្លូវការ» សូវៀតក្រោយសង្គ្រាម ដែលតំណាងដោយកតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ា ជាមួយនឹងតួនាទីយោធារបស់សូវៀត និងការគ្រប់គ្រងលើទំនាក់ទំនងការបរទេសរបស់រដ្ឋជាសមាជិក បានវិវត្តទៅជាអធិបតេយ្យភាពក្រៅផ្លូវការ ឬ «អូតូម៉ង់នីយកម្ម» ចាប់ពីចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1970 ដល់ឆ្នាំ 1989។ ជាមួយនឹងការលះបង់គោលលទ្ធិ Brezhnev របស់ Gorbachev ក្នុងឆ្នាំ 1989 ចក្រភពក្រៅផ្លូវការបានកាត់បន្ថយសម្ពាធទៅជាវិស័យឥទ្ធិពលធម្មតាជាងមុន ដែលស្រដៀងនឹងហ្វាំងឡង់នីយកម្ម ប៉ុន្តែត្រូវបានអនុវត្តចំពោះរដ្ឋប្លុកខាងកើតពីមុន រហូតដល់ការដួលរលំរបស់សូវៀតក្នុងឆ្នាំ 1991។ ផ្ទុយទៅវិញ «អូទ្រីសនីយកម្ម» នឹងក្លាយជាគំរូប្រាកដនិយមនៃនយោបាយអំណាចដ៏អស្ចារ្យ ដែលសូវៀតនឹងពឹងផ្អែកដោយសម្មតិកម្មលើការធានារបស់លោកខាងលិច ដើម្បីរក្សាវិស័យឥទ្ធិពលសូវៀតសិប្បនិម្មិត។ ល្បឿននៃកំណែទម្រង់ក្នុងរយៈពេលឆ្នាំ 1989 ដល់ឆ្នាំ 1991 បានធ្វើឱ្យទាំងការធ្វើម្តងទៀតនៃហ្វាំងឡង់នីយកម្ម និងអូទ្រីសនីយកម្មមិនអាចទៅរួចសម្រាប់សហភាពសូវៀត។
រដ្ឋកុម្មុយនិស្តដែលចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយសហភាពសូវៀត
កតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ា
ប្រទេសទាំងនេះគឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធបំផុតរបស់សហភាពសូវៀត ហើយក៏ជាសមាជិកនៃ Comecon ដែលជាសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចដឹកនាំដោយសូវៀត ដែលបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1949។ សមាជិកនៃកតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ា ដែលជួនកាលត្រូវបានគេហៅថា ប្លុកខាងកើត ត្រូវបានគេមើលឃើញយ៉ាងទូលំទូលាយថាជារដ្ឋរណបសូវៀត។ ប្រទេសទាំងនេះត្រូវបានកាន់កាប់ (ឬធ្លាប់កាន់កាប់) ដោយកងទ័ពក្រហម ហើយនយោបាយ យោធា គោលនយោបាយការបរទេស និងក្នុងស្រុករបស់ពួកគេត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយសហភាពសូវៀត។ កតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ារួមមានរដ្ឋដូចខាងក្រោម៖
អាល់បានី សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមប្រជាមានិតអាល់បានី (១៩៤៦-១៩៦៨)
ប៊ុលហ្គារី សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប៊ុលហ្គារី (១៩៤៦-១៩៩០)
ឆេកូស្លូវ៉ាគី សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមឆេកូស្លូវ៉ាគី (១៩៤៨-១៩៩០)
អាល្លឺម៉ង់ខាងកើត សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាល្លឺម៉ង់ (១៩៤៩-១៩៩០)
ហុងគ្រី សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតហុងគ្រី (១៩៤៩-១៩៨៩)
ប៉ូឡូញ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប៉ូឡូញ (១៩៤៧-១៩៨៩)
រ៉ូម៉ានី សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមរ៉ូម៉ានី (១៩៤៧-១៩៦៥)
សហភាពសូវៀត
ក្រៅពីការមានអាសនៈអចិន្ត្រៃយ៍នៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ សហភាពសូវៀតមានសាធារណរដ្ឋសហភាពពីររបស់ខ្លួននៅក្នុងមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ៖
សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតបៃឡូរុស្ស៊ី
សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតអ៊ុយក្រែន
ករណីពិសេសមួយគឺអេស្តូនី ឡាតវី និងលីទុយអានី ដែលជាប្រទេសបីដែលត្រូវបានកាន់កាប់ និងបញ្ចូលដោយសហភាពសូវៀតក្នុងឆ្នាំ ១៩៤០-១៩៤១ និង ១៩៤៤–១៩៩១ (សូមមើលការកាន់កាប់រដ្ឋបាល់ទិក)៖
សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតអេស្តូនី
សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតឡាតវី
សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតលីទុយអានី
រដ្ឋម៉ាក្សនិយម-លេនីននិយមផ្សេងទៀត
ប្រទេសទាំងនេះគឺជារដ្ឋម៉ាក្សនិយម-លេនីននិយមដែលបានចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយសហភាពសូវៀត ប៉ុន្តែមិនមែនជាផ្នែកមួយនៃកតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ាទេ។
អាហ្វហ្គានីស្ថាន សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាហ្វហ្គានីស្ថាន (១៩៧៨–១៩៩១)
អង់ហ្គោឡា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតអង់ហ្គោឡា (១៩៧៥–១៩៩១)
បេនីន សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតបេនីន (១៩៧៥–១៩៩០)
ប៊ូគីណាហ្វាសូ (១៩៨៣–១៩៨៧)
សាធារណរដ្ឋសូវៀតចិន (១៩៣១–១៩៣៧)
ចិន សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន (១៩៤៩–១៩៦១)
សាធារណរដ្ឋកុងហ្គោ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកុងហ្គោ (១៩៦៩–១៩៩១)
គុយបា សាធារណរដ្ឋគុយបា (១៩៥៩–១៩៩១)
អេត្យូពី រដ្ឋាភិបាលយោធាបណ្ដោះអាសន្ននៃប្រទេសសង្គមនិយមអេត្យូពី បន្ទាប់មកសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតអេត្យូពី (១៩៧៤–១៩៩១)
កម្ពុជា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា (១៩៧៩–១៩៨៩)
ហ្គ្រេណាដា រដ្ឋាភិបាលបដិវត្តន៍ប្រជាជនហ្គ្រេណាដា (១៩៧៩–១៩៨៣)
កូរ៉េខាងជើង សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតកូរ៉េ (១៩៤៨–១៩៩១ ក៏មានសម្ព័ន្ធភាពជាមួយប្រទេសចិនផងដែរ)
សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ (១៩៧៥–១៩៩១)
សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យម៉ាដាហ្គាស្ការ (១៩៧៥–១៩៩០)
ម៉ុងហ្គោលី សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតម៉ុងហ្គោលី (១៩២៤–១៩៩១)
ម៉ូសំប៊ិក សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតម៉ូសំប៊ិក (១៩៧៥–១៩៩០)
សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតទូវ៉ាន់ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតទូវ៉ាន់ (១៩២១–១៩៤៤)
វៀតណាម សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម (១៩៥០–១៩៧៦); រដ្ឋាភិបាលបដិវត្តន៍បណ្ដោះអាសន្ននៃសាធារណរដ្ឋវៀតណាមខាងត្បូង (១៩៦៩–១៩៧៦); និងសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម (១៩៧៦–១៩៩១)
យេម៉ែនខាងត្បូង សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតយេម៉ែន (១៩៦៧–១៩៩០)
សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធសង្គមនិយមយូហ្គោស្លាវី សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតសហព័ន្ធយូហ្គោស្លាវី (១៩៤៥–១៩៤៨) (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
សហភាពសូវៀតបានដាក់បញ្ចូលរដ្ឋបាល់ទិកចំនួន ៣ ដោយផ្ទាល់ទៅក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួន (អេស្តូនី ឡាតវី និងលីទុយអានី) ហើយទទួលបានកម្រិតនៃការគ្រប់គ្រងនយោបាយផ្សេងៗគ្នាលើប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើតចំនួន ៦ (ប៉ូឡូញ ហុងគ្រី រ៉ូម៉ានី ប៊ុលហ្គារី ឆេកូស្លូវ៉ាគី និងអាល្លឺម៉ង់ខាងកើត)។ វាក៏មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើរដ្ឋកុម្មុយនិស្តសកល រួមទាំងកូរ៉េខាងជើង និងចិនផងដែរ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ វិស័យឥទ្ធិពលនេះបានពង្រីកទៅជា "ប្លុកខាងកើត" យ៉ាងទូលំទូលាយ ដែលមានរយៈពេលរហូតដល់សង្គ្រាមត្រជាក់។ រដ្ឋដែលបានបញ្ចូលដោយផ្ទាល់ មុន និងក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ សហភាពសូវៀតបានឈ្លានពាន និងស្រូបយកប្រទេសដូចខាងក្រោមចូលទៅក្នុងសហភាពសូវៀត ជាសាធារណរដ្ឋដែលមានធាតុផ្សំ៖ អេស្តូនី ឡាតវី លីទុយអានី រដ្ឋផ្កាយរណប បន្ទាប់ពីការបរាជ័យរបស់ណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់ សហភាពសូវៀតបានកាន់កាប់ និងដំឡើងរបបកុម្មុយនិស្តគាំទ្រសូវៀតនៅក្នុងប្រទេសចំនួន ៦ ខាងក្រោម ដោយនាំពួកគេឱ្យស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ទីក្រុងមូស្គូ៖ ប៉ូឡូញ ហុងគ្រី រ៉ូម៉ានី ប៊ុលហ្គារី ឆេកូស្លូវ៉ាគី អាល្លឺម៉ង់ខាងកើត (បង្កើតឡើងពីតំបន់កាន់កាប់របស់សូវៀត)
ចក្រភពសូវៀត
ពាក្យថា "ចក្រភពសូវៀត" សំដៅលើទឹកដីនៃពិភពលោកដែលសហភាពសូវៀតបានគ្រប់គ្រងទាំងផ្នែកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងយោធា។ បាតុភូតនេះ ជាពិសេសនៅក្នុងបរិបទនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសូវៀតដើម្បីពិពណ៌នាអំពីវិសាលភាពនៃអនុត្តរភាពរបស់សហភាពសូវៀតលើពិភពលោកទីពីរ។
ក្នុងន័យទូលំទូលាយ ពាក្យនេះសំដៅទៅលើគោលនយោបាយការបរទេសសូវៀតក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ ដែលត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈថាជាចក្រពត្តិនិយម៖ ប្រទេសដែលជាផ្នែកមួយនៃ "ចក្រភពសូវៀត" គឺជាប្រទេសឯករាជ្យដែលមានរដ្ឋាភិបាលដាច់ដោយឡែកដែលកំណត់គោលនយោបាយផ្ទាល់ខ្លួន ប៉ុន្តែគោលនយោបាយទាំងនោះត្រូវតែស្ថិតនៅក្នុងដែនកំណត់ជាក់លាក់ដែលសម្រេចដោយសហភាពសូវៀត។ ដែនកំណត់ទាំងនេះត្រូវបានអនុវត្តដោយការគំរាមកំហែងនៃការអន្តរាគមន៍ដោយកងកម្លាំងសូវៀត និងក្រោយមកកតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ា។ អន្តរាគមន៍យោធាសំខាន់ៗបានកើតឡើងនៅអាល្លឺម៉ង់ខាងកើតក្នុងឆ្នាំ 1953 ហុងគ្រីក្នុងឆ្នាំ 1956 ឆេកូស្លូវ៉ាគីក្នុងឆ្នាំ 1968 ប៉ូឡូញក្នុងឆ្នាំ 1980-81 និងអាហ្វហ្គានីស្ថានពីឆ្នាំ 1979 ដល់ឆ្នាំ 1989។ ប្រទេសនានានៅក្នុងប្លុកខាងកើតគឺជារដ្ឋផ្កាយរណបសូវៀត។
លក្ខណៈ
ទោះបីជាសហភាពសូវៀតមិនត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយព្រះចៅអធិរាជ ហើយបានប្រកាសខ្លួនឯងថាជាប្រទេសប្រឆាំងនឹងចក្រពត្តិនិយម និងជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រជាជនក៏ដោយ ក៏វាបានបង្ហាញពីនិន្នាការទូទៅចំពោះចក្រភពប្រវត្តិសាស្ត្រ។ គំនិតនៃ "ចក្រភពសូវៀត" ជារឿយៗសំដៅទៅលើទម្រង់នៃចក្រភព "បុរាណ" ឬ "អាណានិគម" ដោយកុម្មុយនិស្តគ្រាន់តែជំនួសមនោគមវិជ្ជាចក្រពត្តិធម្មតាដូចជាគ្រិស្តសាសនា ឬរាជាធិបតេយ្យ ជាជាងការបង្កើតរដ្ឋបដិវត្តន៍។ តាមការសិក្សា គំនិតនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថាកំពុងលេចចេញជារូបរាងជាមួយនឹងសៀវភៅឆ្នាំ 1957 របស់លោក Richard Pipes ដែលមានចំណងជើងថា The Formation of the Soviet Union: Communism and Nationalism, 1917–1923; វាត្រូវបានពង្រឹង រួមជាមួយនឹងទស្សនៈជាច្រើនទៀត នៅក្នុងការសិក្សាបន្ត។ :41 អ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនយល់ថា សហភាពសូវៀតគឺជាអង្គភាពកូនកាត់ដែលមានធាតុផ្សំទូទៅចំពោះទាំងចក្រភពពហុជាតិសាសន៍ និងរដ្ឋជាតិ។ សហភាពសូវៀតបានអនុវត្តអាណានិគមនិយមស្រដៀងគ្នាទៅនឹងមហាអំណាចចក្រពត្តិធម្មតា។
សូវៀតបានបន្តអាណានិគមនិយមផ្ទៃក្នុងនៅអាស៊ីកណ្តាល។ ឧទាហរណ៍ រដ្ឋបានផ្តល់អាទិភាពដល់ការផលិតគ្រាប់ធញ្ញជាតិលើសពីសត្វពាហនៈនៅក្នុងប្រទេសកៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន ដែលពេញចិត្តអ្នកតាំងលំនៅស្លាវីជាងជនជាតិដើមគៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន ដោយហេតុនេះធ្វើឱ្យវិសមភាពនៃសម័យអាណានិគមរបស់ស្តេចស៊ូរ៉ាតនៅតែបន្ត។ ពួកម៉ៅនិយមបានអះអាងថា សហភាពសូវៀតខ្លួនឯងបានក្លាយជាមហាអំណាចចក្រពត្តិនិយម ខណៈពេលដែលរក្សាបាននូវរូបរាងសង្គមនិយម ឬចក្រពត្តិនិយមសង្គម។ ខណៈពេលដែលពួកម៉ៅនិយមបានរិះគន់ចក្រពត្តិនិយមរបស់សហភាពសូវៀតក្រោយសម័យស្តាលីនពីទស្សនៈកុម្មុយនិស្តដ៏តឹងរ៉ឹង អ្នករិះគន់សង្គមនិយមកំណែទម្រង់នៃចក្រពត្តិនិយមសូវៀត ដូចជា Josip Broz Tito និង Milovan Djilas បានសំដៅទៅលើគោលនយោបាយការបរទេសរបស់សហភាពសូវៀតស្តាលីន ដូចជាការកាន់កាប់ និងការកេងប្រវ័ញ្ចសេដ្ឋកិច្ចនៅអឺរ៉ុបខាងកើត និងគោលនយោបាយឈ្លានពាន និងអរិភាពរបស់ខ្លួនចំពោះយូហ្គោស្លាវីថាជាចក្រពត្តិនិយមសូវៀត។ វិមាត្រមួយទៀតនៃចក្រពត្តិនិយមសូវៀតគឺចក្រពត្តិនិយមវប្បធម៌ សូវៀតូបនីយកម្មវប្បធម៌ និងការអប់រំដោយចំណាយលើប្រពៃណីក្នុងស្រុក។ Leonid Brezhnev បានបន្តគោលនយោបាយនៃ Russification វប្បធម៌ជាផ្នែកមួយនៃសង្គមនិយមអភិវឌ្ឍន៍ ដែលព្យាយាមអះអាងការគ្រប់គ្រងកណ្តាលបន្ថែមទៀត។ Seweryn Bialer បានអះអាងថា រដ្ឋសូវៀតមានជាតិនិយមអធិរាជ។
រលកនៃសហភាពសូវៀតដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់មួយបានកើតឡើងក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមស៊ីវិលរុស្ស៊ីនៅក្នុងដែនដីដែលត្រូវបានដណ្តើមយកដោយកងទ័ពក្រហម។ ក្រោយមក ដែនដីដែលកាន់កាប់ដោយសហភាពសូវៀត (SFSR) និងសហភាពសូវៀត (USSR) ត្រូវបានសហភាពសូវៀតឈ្លានពាន និងបានធ្វើសហភាពសូវៀតនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1920 បន្ទាប់ពីវាបានក្លាយជារដ្ឋផ្កាយរណបសូវៀត ហើយបន្ទាប់ពីចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី 2 សូវៀតបានកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសនៃប្លុកសូវៀត (អឺរ៉ុបខាងកើត និងអឺរ៉ុបកណ្តាល៖ ឆេកូស្លូវ៉ាគី អាល្លឺម៉ង់ខាងកើត ហុងគ្រី ប៉ូឡូញ រដ្ឋបាល់ទិក។ល។)។ ក្នុងន័យទូលំទូលាយ វារួមបញ្ចូលទាំងការបង្កើតដោយមិនស្ម័គ្រចិត្តនៃអាជ្ញាធររចនាប័ទ្មសូវៀត ការធ្វើត្រាប់តាមការបោះឆ្នោតដែលបានធ្វើឡើងក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកបុលសេវិក ជាមួយនឹងការដកបេក្ខជនប្រឆាំង ការធ្វើជាតូបនីយកម្មដីធ្លី និងទ្រព្យសម្បត្តិ ការគាបសង្កត់ប្រឆាំងនឹងតំណាងនៃ "សត្រូវវណ្ណៈ" (kulaks ឬ osadniks ជាឧទាហរណ៍)។ ការប្រហារជីវិតទ្រង់ទ្រាយធំ និងការចាប់ដាក់គុកនៅក្នុងជំរំការងារ Gulag និងការតាំងទីលំនៅនិរទេសជាញឹកញាប់អមជាមួយដំណើរការនោះ។ នេះជាធម្មតាត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយ និងបង្កើនល្បឿនដោយការឃោសនាដែលមានគោលបំណងបង្កើតរបៀបរស់នៅរួមនៅក្នុងរដ្ឋទាំងអស់នៅក្នុងដែនឥទ្ធិពលសូវៀត។ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យទំនើប សូវៀតភាវូបនីយកម្មសំដៅទៅលើការចម្លងគំរូនៃជីវិតសូវៀត (ការគោរពបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់មេដឹកនាំ មនោគមវិជ្ជាសមូហភាព ការចូលរួមជាកាតព្វកិច្ចក្នុងសកម្មភាពឃោសនា។ល។)។
ចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1930 ដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1950 យ៉ូសែប ស្តាលីន បានបញ្ជាឱ្យមានការផ្ទេរប្រជាជននៅក្នុងសហភាពសូវៀត ដោយនិរទេសមនុស្ស (ជាញឹកញាប់ជាសញ្ជាតិទាំងមូល) ទៅកាន់តំបន់ដាច់ស្រយាលដែលមានប្រជាជនតិចតួច ដោយកន្លែងរបស់ពួកគេភាគច្រើនត្រូវបានកាន់កាប់ដោយជនជាតិរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន។ គោលនយោបាយនេះបានបញ្ចប់ជាផ្លូវការនៅក្នុងសម័យ Khrushchev ដោយជនជាតិមួយចំនួនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យត្រឡប់មកវិញនៅឆ្នាំ 1957។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ Nikita Khrushchev និង Leonid Brezhnev បានបដិសេធសិទ្ធិនៃការវិលត្រឡប់សម្រាប់ជនជាតិតាតា Crimean ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់រុស្ស៊ី និងជនជាតិទួរគី Meskhetian ។ នៅឆ្នាំ 1991 សូវៀតជាន់ខ្ពស់នៃប្រទេសរុស្ស៊ីបានប្រកាសថាការនិរទេសដ៏ធំរបស់ស្តាលីននិយមជា "គោលនយោបាយនៃការបរិហារកេរ្តិ៍ និងអំពើប្រល័យពូជសាសន៍" ។
ទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងរុស្ស៊ី (សាធារណរដ្ឋលេចធ្លោនៅក្នុងសហភាពសូវៀត) និងប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើតទាំងនេះជួយពន្យល់ពីបំណងប្រាថ្នារបស់ពួកគេក្នុងការលុបបំបាត់សំណល់នៃវប្បធម៌សូវៀត។ ប្រទេសប៉ូឡូញ និងរដ្ឋបាល់ទិក គឺជាឧទាហរណ៍នៃការប៉ុនប៉ងរបស់សូវៀតក្នុងការកសាងវប្បធម៌ និងប្រព័ន្ធនយោបាយឯកសណ្ឋាន។ យោងតាមលោក Dag Noren រុស្ស៊ីកំពុងស្វែងរកការបង្កើត និងពង្រឹងតំបន់ទ្រនាប់រវាងខ្លួន និងអឺរ៉ុបខាងលិច ដើម្បីការពារខ្លួនពីការវាយប្រហារនាពេលអនាគតដែលអាចកើតមានពីបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបខាងលិចដែលមានអរិភាព។ សហភាពសូវៀតបានបាត់បង់មនុស្សប្រហែល 20 លាននាក់ក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ទោះបីជាប្រភពរបស់រុស្ស៊ីចង់បំប៉ោងតួលេខនោះបន្ថែមទៀតក៏ដោយ។[20] ដើម្បីទប់ស្កាត់ការកើតឡើងវិញនៃសង្គ្រាមដែលចំណាយច្រើនបែបនេះ មេដឹកនាំសូវៀតជឿថាពួកគេត្រូវការបង្កើតឋានានុក្រមនៃការពឹងផ្អែកខាងនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចរវាងរដ្ឋជិតខាង និងសហភាពសូវៀត។
ក្នុងអំឡុងសម័យ Brezhnev គោលនយោបាយ "សង្គមនិយមអភិវឌ្ឍន៍" បានប្រកាសថាសហភាពសូវៀតជាប្រទេសសង្គមនិយមពេញលេញបំផុត - ប្រទេសដទៃទៀតគឺជា "សង្គមនិយម" ប៉ុន្តែសហភាពសូវៀតគឺជា "សង្គមនិយមអភិវឌ្ឍន៍" - ដោយពន្យល់ពីតួនាទីលេចធ្លោ និងអនុត្តរភាពរបស់ខ្លួនលើប្រទេសសង្គមនិយមដទៃទៀត។ នេះ និងគោលលទ្ធិអន្តរាគមន៍ Brezhnev ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការឈ្លានពានរបស់ប្រទេសសង្គមនិយមដទៃទៀត បាននាំឱ្យមានការកំណត់លក្ខណៈនៃសហភាពសូវៀតជាចក្រភពមួយ។
ឥទ្ធិពលសូវៀតនៅក្នុងប្រទេសដែលមានទំនោរសង្គមនិយមភាគច្រើនគឺនយោបាយ និងមនោគមវិជ្ជាជាជាងសេដ្ឋកិច្ច៖ សហភាពសូវៀតបានបូមជំនួយអន្តរជាតិយ៉ាងច្រើនចូលទៅក្នុងពួកគេ ដើម្បីធានាបាននូវឥទ្ធិពល។ សហភាពសូវៀតបានស្វែងរកក្រុមប្រទេសដែលនឹងប្រមូលផ្តុំគ្នាដើម្បីបុព្វហេតុរបស់ខ្លួន ក្នុងករណីមានការវាយប្រហារពីប្រទេសលោកខាងលិច និងគាំទ្រវានៅក្នុងបរិបទនៃសង្គ្រាមត្រជាក់។ បន្ទាប់ពីការរំលាយសហភាពសូវៀត សហព័ន្ធរុស្ស៊ីត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជារដ្ឋស្នងតំណែងរបស់ខ្លួន ដោយទទួលបានបំណុលបរទេសសូវៀតចំនួន 103 ពាន់លានដុល្លារ និងទ្រព្យសម្បត្តិសូវៀតចំនួន 140 ពាន់លានដុល្លារនៅបរទេស។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការពង្រីកសេដ្ឋកិច្ចបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកទឹកចិត្តរបស់សូវៀតក្នុងការផ្សព្វផ្សាយឥទ្ធិពលនៅក្នុងទឹកដីផ្កាយរណបរបស់ខ្លួន។ ទឹកដីថ្មីទាំងនេះនឹងធានាបាននូវការកើនឡើងនៃទ្រព្យសម្បត្តិសកល ដែលសហភាពសូវៀតនឹងអាចកាន់កាប់បាន។
មន្ត្រីសូវៀតមកពីសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសហព័ន្ធសូវៀតរបស់រុស្ស៊ីបានភ្ជាប់ឱកាសសេដ្ឋកិច្ចនេះជាមួយនឹងសក្តានុពលសម្រាប់ការធ្វើចំណាកស្រុក។ ពួកគេបានឃើញនៅក្នុងប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើតទាំងនេះនូវសក្តានុពលនៃកម្លាំងពលកម្មដ៏អស្ចារ្យ។ ពួកគេបានផ្តល់ការស្វាគមន៍ដល់ពួកគេដោយមានលក្ខខណ្ឌតែមួយគត់ដែលពួកគេខិតខំធ្វើការ និងសម្រេចបាននូវភាពជោគជ័យក្នុងសង្គម។ មនោគមវិជ្ជានេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅលើគំរូនៃគោលនយោបាយការបរទេសអាមេរិកនៃសតវត្សរ៍ទី 19 ដែលមានគុណូបការៈ។
ចក្រភពផ្លូវការ ឬក្រៅផ្លូវការ អ្នកប្រាជ្ញដែលពិភាក្សាអំពីចក្រភពសូវៀតបានពិភាក្សាអំពីវាថាជាចក្រភពផ្លូវការ ឬចក្រភពក្រៅផ្លូវការ។ នៅក្នុងការបកស្រាយជាផ្លូវការបន្ថែមទៀតនៃ "ចក្រភពសូវៀត" នេះមានន័យថា របបផ្តាច់ការ ដែលស្រដៀងនឹងការពិពណ៌នារបស់លេនីនអំពីចក្រភព tsarist ថាជា "ពន្ធនាគាររបស់ប្រជាជន" លើកលែងតែ "ពន្ធនាគាររបស់ប្រជាជន" នេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងរបបស្តាលីនបន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់លេនីន។ ថូម៉ាស វីនឌើរល បានសរសេរថា "សហភាពសូវៀតបានក្លាយជាគុកនៃប្រជាជាតិក្នុងន័យជាក់លាក់មួយច្រើនជាងចក្រភពចាស់ធ្លាប់មាន"។
ទស្សនៈមួយទៀតមើលឃើញថាចក្រភពសូវៀតជា "ចក្រភពក្រៅផ្លូវការ" លើរដ្ឋដែលមានអធិបតេយ្យភាពក្នុងនាមនៅក្នុងកតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ាដោយសារតែសម្ពាធសូវៀត និងវត្តមានយោធា។ ចក្រភពក្រៅផ្លូវការសូវៀតពឹងផ្អែកលើការឧបត្ថម្ភធនពីទីក្រុងមូស្គូ។ ចក្រភពក្រៅផ្លូវការនៅក្នុងកតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ាដ៏ធំទូលាយក៏រួមបញ្ចូលទំនាក់ទំនងរវាងគណបក្សកុម្មុយនិស្តផងដែរ។[26] អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លះចាត់ទុកថាសហភាពសូវៀតដែលផ្តោតលើពហុជាតិសាសន៍ច្រើនជាងមុនដោយសង្កត់ធ្ងន់លើគំនិតផ្តួចផ្តើមសង្គមនិយមរបស់ខ្លួន ដូចជាលោក Ian Bremmer ដែលពិពណ៌នាអំពី "ជាតិនិយមម៉ាទ្រីយ៉ូស្កា" ដែលជាតិនិយមទូទាំងសូវៀតរួមមានជាតិនិយមផ្សេងទៀត។ លោក Eric Hobsbawn បានអះអាងថា សហភាពសូវៀតបានរចនាប្រជាជាតិប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពដោយការគូរព្រំដែន។ លោក Dmitri Trenin បានសរសេរថា នៅឆ្នាំ 1980 សហភាពសូវៀតបានបង្កើតចក្រភពផ្លូវការ និងមិនផ្លូវការ។
ចក្រភពក្រៅផ្លូវការនឹងរួមបញ្ចូលការវិនិយោគសេដ្ឋកិច្ចសូវៀត ការកាន់កាប់យោធា និងសកម្មភាពសម្ងាត់នៅក្នុងប្រទេសដែលមានសម្ព័ន្ធមិត្តសូវៀត។ ការសិក្សាអំពីចក្រភពក្រៅផ្លូវការបានរួមបញ្ចូលឥទ្ធិពលសូវៀតលើអាល្លឺម៉ង់ខាងកើត និងស៊ីនជាំងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1930។ ចាប់ពីសេចក្តីថ្លែងការណ៍ Karakhan ឆ្នាំ 1919 ដល់ឆ្នាំ 1927 អ្នកការទូតនៃសហភាពសូវៀតនឹងសន្យាថានឹងដកហូតសម្បទាននៅក្នុងប្រទេសចិន ប៉ុន្តែសូវៀតបានរក្សាសម្បទានរបស់ពួក tsarist ដោយសម្ងាត់ដូចជាផ្លូវដែកភាគខាងកើតចិន ក៏ដូចជាស្ថានកុងស៊ុល បន្ទាយ និងព្រះវិហារ។ បន្ទាប់ពីជម្លោះចិន-សូវៀត (1929) សហភាពសូវៀតបានទទួលសម្បទានផ្លូវដែកភាគខាងកើតចិនរបស់ចក្រភពរុស្ស៊ីមកវិញ ហើយបានកាន់កាប់វារហូតដល់ការវិលត្រឡប់របស់ខ្លួនទៅប្រទេសចិនវិញនៅឆ្នាំ 1952។
លោក Alexander Wendt បានស្នើថា នៅសម័យសង្គមនិយមរបស់ស្តាលីន ក្នុងការចងសម្ព័ន្ធប្រទេសតែមួយ អន្តរជាតិនិយមសង្គមនិយម "បានវិវត្តទៅជាមនោគមវិជ្ជានៃការគ្រប់គ្រងជាជាងបដិវត្តន៍ ក្រោមចំណងជើងនៃអន្តរជាតិនិយមសង្គមនិយម" នៅខាងក្នុងសហភាពសូវៀត។ នៅពេលចាប់ផ្តើមនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ វាបានវិវត្តទៅជា "ភាសាអំណាចដែលបានអ៊ិនកូដ" ដែលមានលក្ខណៈអន្តរជាតិម្តងទៀត ប៉ុន្តែត្រូវបានអនុវត្តចំពោះចក្រភពក្រៅផ្លូវការសូវៀត។ ពេលខ្លះ សហភាពសូវៀតបានបង្ហាញពីការអត់ឱនចំពោះគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋផ្កាយរណបដោយប្រយោល ដោយប្រកាសថាពួកគេស្រប ឬមិនស៊ីសង្វាក់គ្នាជាមួយនឹងមនោគមវិជ្ជាសង្គមនិយម ដែលជាមូលដ្ឋានបង្កើតឡើងវិញនូវតួនាទីអនុត្តរភាព។ លោក Wendt បានអះអាងថា "មនោគមវិជ្ជាអនុត្តរភាព" អាចបន្តជំរុញសកម្មភាពបន្ទាប់ពីការលើកទឹកចិត្តដើមត្រូវបានដកចេញ ហើយបានអះអាងថា នេះពន្យល់ពី "ភាពខ្នះខ្នែងរបស់សមាជិក Politburo អាល្លឺម៉ង់ខាងកើត ដែលបានជ្រើសរើសមិនការពារខ្លួនប្រឆាំងនឹងការចោទប្រកាន់ដែលមិនបានបង្កើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលបោសសម្អាតទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1950"។
ដោយវិភាគអំពីការរំលាយសហភាពសូវៀត លោក Koslowski និងលោក Kratochwil បានអះអាងថា «ចក្រភពផ្លូវការ» សូវៀតក្រោយសង្គ្រាម ដែលតំណាងដោយកតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ា ជាមួយនឹងតួនាទីយោធារបស់សូវៀត និងការគ្រប់គ្រងលើទំនាក់ទំនងការបរទេសរបស់រដ្ឋជាសមាជិក បានវិវត្តទៅជាអធិបតេយ្យភាពក្រៅផ្លូវការ ឬ «អូតូម៉ង់នីយកម្ម» ចាប់ពីចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1970 ដល់ឆ្នាំ 1989។ ជាមួយនឹងការលះបង់គោលលទ្ធិ Brezhnev របស់ Gorbachev ក្នុងឆ្នាំ 1989 ចក្រភពក្រៅផ្លូវការបានកាត់បន្ថយសម្ពាធទៅជាវិស័យឥទ្ធិពលធម្មតាជាងមុន ដែលស្រដៀងនឹងហ្វាំងឡង់នីយកម្ម ប៉ុន្តែត្រូវបានអនុវត្តចំពោះរដ្ឋប្លុកខាងកើតពីមុន រហូតដល់ការដួលរលំរបស់សូវៀតក្នុងឆ្នាំ 1991។ ផ្ទុយទៅវិញ «អូទ្រីសនីយកម្ម» នឹងក្លាយជាគំរូប្រាកដនិយមនៃនយោបាយអំណាចដ៏អស្ចារ្យ ដែលសូវៀតនឹងពឹងផ្អែកដោយសម្មតិកម្មលើការធានារបស់លោកខាងលិច ដើម្បីរក្សាវិស័យឥទ្ធិពលសូវៀតសិប្បនិម្មិត។ ល្បឿននៃកំណែទម្រង់ក្នុងរយៈពេលឆ្នាំ 1989 ដល់ឆ្នាំ 1991 បានធ្វើឱ្យទាំងការធ្វើម្តងទៀតនៃហ្វាំងឡង់នីយកម្ម និងអូទ្រីសនីយកម្មមិនអាចទៅរួចសម្រាប់សហភាពសូវៀត។
រដ្ឋកុម្មុយនិស្តដែលចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយសហភាពសូវៀត
កតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ា
ប្រទេសទាំងនេះគឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធបំផុតរបស់សហភាពសូវៀត ហើយក៏ជាសមាជិកនៃ Comecon ដែលជាសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចដឹកនាំដោយសូវៀត ដែលបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1949។ សមាជិកនៃកតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ា ដែលជួនកាលត្រូវបានគេហៅថា ប្លុកខាងកើត ត្រូវបានគេមើលឃើញយ៉ាងទូលំទូលាយថាជារដ្ឋរណបសូវៀត។ ប្រទេសទាំងនេះត្រូវបានកាន់កាប់ (ឬធ្លាប់កាន់កាប់) ដោយកងទ័ពក្រហម ហើយនយោបាយ យោធា គោលនយោបាយការបរទេស និងក្នុងស្រុករបស់ពួកគេត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយសហភាពសូវៀត។ កតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ារួមមានរដ្ឋដូចខាងក្រោម៖
អាល់បានី សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមប្រជាមានិតអាល់បានី (១៩៤៦-១៩៦៨)
ប៊ុលហ្គារី សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប៊ុលហ្គារី (១៩៤៦-១៩៩០)
ឆេកូស្លូវ៉ាគី សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមឆេកូស្លូវ៉ាគី (១៩៤៨-១៩៩០)
អាល្លឺម៉ង់ខាងកើត សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាល្លឺម៉ង់ (១៩៤៩-១៩៩០)
ហុងគ្រី សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតហុងគ្រី (១៩៤៩-១៩៨៩)
ប៉ូឡូញ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប៉ូឡូញ (១៩៤៧-១៩៨៩)
រ៉ូម៉ានី សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមរ៉ូម៉ានី (១៩៤៧-១៩៦៥)
សហភាពសូវៀត
ក្រៅពីការមានអាសនៈអចិន្ត្រៃយ៍នៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ សហភាពសូវៀតមានសាធារណរដ្ឋសហភាពពីររបស់ខ្លួននៅក្នុងមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ៖
សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតបៃឡូរុស្ស៊ី
សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតអ៊ុយក្រែន
ករណីពិសេសមួយគឺអេស្តូនី ឡាតវី និងលីទុយអានី ដែលជាប្រទេសបីដែលត្រូវបានកាន់កាប់ និងបញ្ចូលដោយសហភាពសូវៀតក្នុងឆ្នាំ ១៩៤០-១៩៤១ និង ១៩៤៤–១៩៩១ (សូមមើលការកាន់កាប់រដ្ឋបាល់ទិក)៖
សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតអេស្តូនី
សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតឡាតវី
សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតលីទុយអានី
រដ្ឋម៉ាក្សនិយម-លេនីននិយមផ្សេងទៀត
ប្រទេសទាំងនេះគឺជារដ្ឋម៉ាក្សនិយម-លេនីននិយមដែលបានចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយសហភាពសូវៀត ប៉ុន្តែមិនមែនជាផ្នែកមួយនៃកតិកាសញ្ញាវ៉ារស្សាវ៉ាទេ។
អាហ្វហ្គានីស្ថាន សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាហ្វហ្គានីស្ថាន (១៩៧៨–១៩៩១)
អង់ហ្គោឡា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតអង់ហ្គោឡា (១៩៧៥–១៩៩១)
បេនីន សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតបេនីន (១៩៧៥–១៩៩០)
ប៊ូគីណាហ្វាសូ (១៩៨៣–១៩៨៧)
សាធារណរដ្ឋសូវៀតចិន (១៩៣១–១៩៣៧)
ចិន សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន (១៩៤៩–១៩៦១)
សាធារណរដ្ឋកុងហ្គោ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកុងហ្គោ (១៩៦៩–១៩៩១)
គុយបា សាធារណរដ្ឋគុយបា (១៩៥៩–១៩៩១)
អេត្យូពី រដ្ឋាភិបាលយោធាបណ្ដោះអាសន្ននៃប្រទេសសង្គមនិយមអេត្យូពី បន្ទាប់មកសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតអេត្យូពី (១៩៧៤–១៩៩១)
កម្ពុជា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា (១៩៧៩–១៩៨៩)
ហ្គ្រេណាដា រដ្ឋាភិបាលបដិវត្តន៍ប្រជាជនហ្គ្រេណាដា (១៩៧៩–១៩៨៣)
កូរ៉េខាងជើង សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតកូរ៉េ (១៩៤៨–១៩៩១ ក៏មានសម្ព័ន្ធភាពជាមួយប្រទេសចិនផងដែរ)
សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ (១៩៧៥–១៩៩១)
សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យម៉ាដាហ្គាស្ការ (១៩៧៥–១៩៩០)
ម៉ុងហ្គោលី សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតម៉ុងហ្គោលី (១៩២៤–១៩៩១)
ម៉ូសំប៊ិក សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតម៉ូសំប៊ិក (១៩៧៥–១៩៩០)
សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតទូវ៉ាន់ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតទូវ៉ាន់ (១៩២១–១៩៤៤)
វៀតណាម សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម (១៩៥០–១៩៧៦); រដ្ឋាភិបាលបដិវត្តន៍បណ្ដោះអាសន្ននៃសាធារណរដ្ឋវៀតណាមខាងត្បូង (១៩៦៩–១៩៧៦); និងសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម (១៩៧៦–១៩៩១)
យេម៉ែនខាងត្បូង សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតយេម៉ែន (១៩៦៧–១៩៩០)
សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធសង្គមនិយមយូហ្គោស្លាវី សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតសហព័ន្ធយូហ្គោស្លាវី (១៩៤៥–១៩៤៨) (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
នៅសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ប្រទេសដែលសហភាពសូវៀតគ្រប់គ្រងនៅ អឺរ៉ុបខាងកើតមានចំនួន ៦ និងផ្សេងៗទៀត ........
Reviewed by សារព័ត៌មាន ឯករាជ្យជាតិ
on
6:00:00 AM
Rating:
Reviewed by សារព័ត៌មាន ឯករាជ្យជាតិ
on
6:00:00 AM
Rating:
