ផ្សាយថ្ងៃទី ១៥ កញ្ញា ២០២៦
(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ស្នាព្រះហស្ថដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៤ គឺការប្តូររាជធានី និងការកសាងស្ថាបត្យកម្មដ៏អស្ចារ្យនៅតំបន់ កោះកេរ (ហៅក្នុងសម័យបុរាណថា ឆោកគគ៌្យរ ឬ លិង្គបុរៈ)។ ការកសាងរាជធានីថ្មីការប្តូររាជធានី៖ នៅឆ្នាំ ៩២១ នៃ គ.ស ព្រះអង្គបានយាងចេញពីរាជធានីអង្គរ (យសោធរបុរៈ) ទៅបង្កើតរាជធានីថ្មីនៅតំបន់កោះកេរ និងបានគ្រងរាជ្យជាផ្លូវការនៅទីនោះពីឆ្នាំ ៩២៨ ដល់ ៩៤១ នៃគ.ស ការនាំយកវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិ៖ ព្រះអង្គបាននាំយក «កម្រតេង ជគតតរាជ» ដែលជាវត្ថុព្រលឹង និងជាតំណាងអំណាចព្រះមហាក្សត្រសម័យអង្គរ ទៅជាមួយផងដែរ។
ស្ថាបត្យកម្ម និងប្រាសាទសំខាន់ៗប្រាសាទធំ (ប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់)៖ ជាប្រាសាទភ្នំដ៏ធំសម្បើមមានកម្ពស់ ៣៥ ម៉ែត្រ ដែលមានទម្រង់ជាពីរ៉ាមីត ចាត់ទុកជាស្នាដៃឯកក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គ។ ប្រាសាទនានា៖ ក្នុងតំបន់រាជធានីកោះកេរ មានប្រាសាទរាប់សិប (ប្រមាណ ៩៨ ប្រាសាទ) ដូចជា ប្រាសាទក្រហម ប្រាសាទលោក ប្រាសាទឈូក និងប្រាសាទដំរីស ដែលកសាងឡើងឧទ្ទិសថ្វាយព្រះឥសូរ (ព្រះសិវៈ) ក្នុងលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា។ សិល្បៈចម្លាក់៖ រជ្ជកាលនេះល្បីល្បាញខាងសិល្បៈចម្លាក់ទំហំធំស្កឹមស្កៃ មានជីវិតរស់រវើក ដូចជា រូបចម្លាក់សត្វ និងព្រះអាទិទេពផ្សេងៗ។
ស្ថាបត្យកម្មនៃប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់ ឬ មូលហេតុដែលព្រះអង្គយាងចេញពីក្រុងអង្គរ
១. ស្ថាបត្យកម្មនៃប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់ (ប្រាសាទធំ)ប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់ ជាស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្លែក និងលេចធ្លោបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ដោយមានលក្ខណៈដូចខាងក្រោម៖ទម្រង់ពីរ៉ាមីត៖ មានរាងជាជណ្តើរ ៧ ជាន់ ថ្នាក់ៗ ផ្ទៃបាតរាងការ៉េ (ប្រហែល ៦០ ម៉ែត្រការ៉េ) និងមានកម្ពស់ប្រមាណ ៣៥ ម៉ែត្រ។សម្ភារៈសំណង់៖ ជញ្ជាំង និងតួប្រាសាទទាំងមូលកសាងឡើងពី ថ្មភក់ ដ៏ធំៗ ដែលត្រូវបានកាត់ និងតម្រៀបគ្នាផ្ជិតយ៉ាងស្អាត ដោយមានស្នូលខាងក្នុងជាដី និងថ្មបាយក្រៀម។កំពូលប្រាសាទ៖ នៅលើកំពូលជាន់ទី ៧ ធ្លាប់មានតម្កល់ ព្រះសិវលិង្គដ៏ធំសម្បើមមួយ (ឈ្មោះថា កម្រតេង ជគត តរាជ ឬ ត្រីភូវនេស្វរៈ) ដែលមានកម្ពស់ប្រហែល ៤.៥ ម៉ែត្រ និងទម្ងន់រាប់តោន ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នបានបាក់បែកបាត់បង់អស់ហើយ។ ទិសដៅ៖ ប្រាសាទនេះបែរមុខទៅទិសខាងលិច ខុសពីប្រាសាទភាគច្រើនក្នុងសម័យអង្គរដែលបែរទៅទិសខាងកើត។
២. មូលហេតុដែលព្រះអង្គយាងចេញពីរាជធានីអង្គរការចាកចេញរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៤ ទៅកាន់តំបន់កោះកេរ (ឆោកគគ៌្យរ) គឺដោយសារមូលហេតុចម្បងៗពីរ៖ទំនាស់រាជបល្ល័ង្ក (នយោបាយ)៖ ព្រះអង្គជាមា (ពូ) របស់ព្រះមហាក្សត្រមុនៗ (ព្រះបាទហស៌វរ្ម័នទី ១ និងព្រះបាទឥសានវរ្ម័នទី ២)។ នៅពេលមានការដណ្តើមអំណាចគ្នានៅរាជធានីអង្គរ ព្រះអង្គបានសម្រេចចិត្តយាងចេញទៅបង្កើតអំណាចផ្ទាល់ខ្លួននៅភាគខាងជើង។កត្តាភូមិសាស្ត្រ និងសេដ្ឋកិច្ច៖ តំបន់កោះកេរនៅពេលនោះ ជាតំបន់ខ្ពង់រាបសម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិ ព្រៃឈើ និងប្រភពទឹក (បារាយណ៍រហាល) ដែលអំណោយផលដល់ការធ្វើកសិកម្ម និងការសាងសង់មហានគរថ្មីដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយអង្គរ។
ក្រុមប្រាសាទកោះកេរ (រួមទាំងប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់ផងដែរ) មានទីតាំងភូមិសាស្ត្រស្ថិតនៅ៖ ភូមិស្រយ៉ង់ខាងជើង (ឬភូមិកោះកេរ្តិ៍) ឃុំស្រយ៉ង់ ស្រុក៖ ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ រមណីយដ្ឋានបុរាណវិទ្យានេះ មានចម្ងាយប្រមាណ ៦០ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ និងប្រហែល ១២០ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តសៀមរាប។ បច្ចុប្បន្ន តំបន់នេះត្រូវបានដាក់បញ្ចូលជា បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ពិភពលោក របស់អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) រួចរាល់ហើយ។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ស្នាព្រះហស្ថដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៤ គឺការប្តូររាជធានី និងការកសាងស្ថាបត្យកម្មដ៏អស្ចារ្យនៅតំបន់ កោះកេរ (ហៅក្នុងសម័យបុរាណថា ឆោកគគ៌្យរ ឬ លិង្គបុរៈ)។ ការកសាងរាជធានីថ្មីការប្តូររាជធានី៖ នៅឆ្នាំ ៩២១ នៃ គ.ស ព្រះអង្គបានយាងចេញពីរាជធានីអង្គរ (យសោធរបុរៈ) ទៅបង្កើតរាជធានីថ្មីនៅតំបន់កោះកេរ និងបានគ្រងរាជ្យជាផ្លូវការនៅទីនោះពីឆ្នាំ ៩២៨ ដល់ ៩៤១ នៃគ.ស ការនាំយកវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិ៖ ព្រះអង្គបាននាំយក «កម្រតេង ជគតតរាជ» ដែលជាវត្ថុព្រលឹង និងជាតំណាងអំណាចព្រះមហាក្សត្រសម័យអង្គរ ទៅជាមួយផងដែរ។
ស្ថាបត្យកម្ម និងប្រាសាទសំខាន់ៗប្រាសាទធំ (ប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់)៖ ជាប្រាសាទភ្នំដ៏ធំសម្បើមមានកម្ពស់ ៣៥ ម៉ែត្រ ដែលមានទម្រង់ជាពីរ៉ាមីត ចាត់ទុកជាស្នាដៃឯកក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គ។ ប្រាសាទនានា៖ ក្នុងតំបន់រាជធានីកោះកេរ មានប្រាសាទរាប់សិប (ប្រមាណ ៩៨ ប្រាសាទ) ដូចជា ប្រាសាទក្រហម ប្រាសាទលោក ប្រាសាទឈូក និងប្រាសាទដំរីស ដែលកសាងឡើងឧទ្ទិសថ្វាយព្រះឥសូរ (ព្រះសិវៈ) ក្នុងលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា។ សិល្បៈចម្លាក់៖ រជ្ជកាលនេះល្បីល្បាញខាងសិល្បៈចម្លាក់ទំហំធំស្កឹមស្កៃ មានជីវិតរស់រវើក ដូចជា រូបចម្លាក់សត្វ និងព្រះអាទិទេពផ្សេងៗ។
ស្ថាបត្យកម្មនៃប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់ ឬ មូលហេតុដែលព្រះអង្គយាងចេញពីក្រុងអង្គរ
១. ស្ថាបត្យកម្មនៃប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់ (ប្រាសាទធំ)ប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់ ជាស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្លែក និងលេចធ្លោបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ដោយមានលក្ខណៈដូចខាងក្រោម៖ទម្រង់ពីរ៉ាមីត៖ មានរាងជាជណ្តើរ ៧ ជាន់ ថ្នាក់ៗ ផ្ទៃបាតរាងការ៉េ (ប្រហែល ៦០ ម៉ែត្រការ៉េ) និងមានកម្ពស់ប្រមាណ ៣៥ ម៉ែត្រ។សម្ភារៈសំណង់៖ ជញ្ជាំង និងតួប្រាសាទទាំងមូលកសាងឡើងពី ថ្មភក់ ដ៏ធំៗ ដែលត្រូវបានកាត់ និងតម្រៀបគ្នាផ្ជិតយ៉ាងស្អាត ដោយមានស្នូលខាងក្នុងជាដី និងថ្មបាយក្រៀម។កំពូលប្រាសាទ៖ នៅលើកំពូលជាន់ទី ៧ ធ្លាប់មានតម្កល់ ព្រះសិវលិង្គដ៏ធំសម្បើមមួយ (ឈ្មោះថា កម្រតេង ជគត តរាជ ឬ ត្រីភូវនេស្វរៈ) ដែលមានកម្ពស់ប្រហែល ៤.៥ ម៉ែត្រ និងទម្ងន់រាប់តោន ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នបានបាក់បែកបាត់បង់អស់ហើយ។ ទិសដៅ៖ ប្រាសាទនេះបែរមុខទៅទិសខាងលិច ខុសពីប្រាសាទភាគច្រើនក្នុងសម័យអង្គរដែលបែរទៅទិសខាងកើត។
២. មូលហេតុដែលព្រះអង្គយាងចេញពីរាជធានីអង្គរការចាកចេញរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៤ ទៅកាន់តំបន់កោះកេរ (ឆោកគគ៌្យរ) គឺដោយសារមូលហេតុចម្បងៗពីរ៖ទំនាស់រាជបល្ល័ង្ក (នយោបាយ)៖ ព្រះអង្គជាមា (ពូ) របស់ព្រះមហាក្សត្រមុនៗ (ព្រះបាទហស៌វរ្ម័នទី ១ និងព្រះបាទឥសានវរ្ម័នទី ២)។ នៅពេលមានការដណ្តើមអំណាចគ្នានៅរាជធានីអង្គរ ព្រះអង្គបានសម្រេចចិត្តយាងចេញទៅបង្កើតអំណាចផ្ទាល់ខ្លួននៅភាគខាងជើង។កត្តាភូមិសាស្ត្រ និងសេដ្ឋកិច្ច៖ តំបន់កោះកេរនៅពេលនោះ ជាតំបន់ខ្ពង់រាបសម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិ ព្រៃឈើ និងប្រភពទឹក (បារាយណ៍រហាល) ដែលអំណោយផលដល់ការធ្វើកសិកម្ម និងការសាងសង់មហានគរថ្មីដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយអង្គរ។
ក្រុមប្រាសាទកោះកេរ (រួមទាំងប្រាសាទប្រាង្គ ៧ ជាន់ផងដែរ) មានទីតាំងភូមិសាស្ត្រស្ថិតនៅ៖ ភូមិស្រយ៉ង់ខាងជើង (ឬភូមិកោះកេរ្តិ៍) ឃុំស្រយ៉ង់ ស្រុក៖ ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ រមណីយដ្ឋានបុរាណវិទ្យានេះ មានចម្ងាយប្រមាណ ៦០ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ និងប្រហែល ១២០ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តសៀមរាប។ បច្ចុប្បន្ន តំបន់នេះត្រូវបានដាក់បញ្ចូលជា បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ពិភពលោក របស់អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) រួចរាល់ហើយ។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119
ស្នាព្រះហស្ថដែលបន្សល់ទុករបស់ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៤
Reviewed by សារព័ត៌មាន ឯករាជ្យជាតិ
on
6:00:00 AM
Rating:
Reviewed by សារព័ត៌មាន ឯករាជ្យជាតិ
on
6:00:00 AM
Rating:

No comments: