ផ្សាយថ្ងៃទី ០៨ តុលា ២០២៦
(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ការអភិវឌ្ឍបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) បានចាប់ផ្តើមជះឥទ្ធិពលលើបញ្ញារបស់មនុស្សតាមរយៈការផ្ទេរការងារផ្នែកការគិតទៅឱ្យ AI (cognitive offloading)។ ការពឹងផ្អែកលើ AI សម្រាប់ជំនួយផ្នែកការចងចាំ ការសរសេរ និងការដោះស្រាយបញ្ហា អាចធ្វើឱ្យសមត្ថភាពគិតបែបត្រិះរិះពិចារណា និងការចងចាំចុះខ្សោយ ប្រសិនបើវាត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាការជំនួសទាំងស្រុងសម្រាប់ការគិតដោយខ្លួនឯង។
ការសិក្សានានាថ្មីៗនេះបានបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពដ៏ស្មុគស្មាញអំពីរបៀបដែល AI កែប្រែការគិត និងជំនាញរបស់មនុស្ស៖ ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាន (ការចុះខ្សោយនៃសមត្ថភាពខួរក្បាល និងការបាត់បង់ជំនាញ)៖ ការថយចុះនៃការតភ្ជាប់ក្នុងខួរក្បាល៖ ការសិក្សាមួយរបស់ MIT Media Lab បានរកឃើញថា អ្នកដែលប្រើប្រាស់គំរូភាសាខ្នាតធំ (LLMs) សម្រាប់កិច្ចការសរសេរ មានការតភ្ជាប់ក្នុងខួរក្បាលតិចជាង និងមានសមត្ថភាពចងចាំខ្សោយជាង បើធៀបនឹងអ្នកដែលធ្វើការដោយខ្លួនឯង ឬប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនស្វែងរក (search engine) ទូទៅ។
សមត្ថភាពវែកញែក និងការវិភាគចុះខ្សោយ៖ ការស្រាវជ្រាវក្នុងវិស័យឧត្តមសិក្សាបានបង្ហាញថា សិស្សនិស្សិតដែលប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ AI សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ ទោះបីជាមានការថយចុះនៃបន្ទុកនៃការគិតក៏ដោយ ប៉ុន្តែពួកគេបង្ហាញពីការវិភាគដែលមិនស៊ីជម្រៅ ជំនាញវែកញែកខ្សោយ និងគំនិតដែលមានកម្រិត។
ការចុះខ្សោយនៃជំនាញវិជ្ជាជីវៈ៖ ការសិក្សាក្នុងវិស័យឯកទេសមួយចំនួន ដូចជាវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រជាដើម បានបង្ហាញថាការជឿជាក់ខ្លាំងពេកលើឧបករណ៍ស្វ័យប្រវត្តិ អាចនាំឱ្យមានការធ្លាក់ចុះនៃជំនាញរកឃើញ និងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយខ្លួនឯង។ ផលប៉ះពាល់វិជ្ជមាន (ការលើកកម្ពស់ និងភាពច្នៃប្រឌិត)៖ ការបង្កើនផលិតភាព និងការបង្កើតគំនិត៖ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយ AI ប្រភេទបង្កើតថ្មី (generative AI) អាចបង្កើនលទ្ធផលការងារ និងប្រសិទ្ធភាពលើកិច្ចការដែលទាមទារការគិតជាប្រចាំ ឬកិច្ចការស្មុគស្មាញ។
ជំនួយដល់ភាពច្នៃប្រឌិត៖ ការស្រាវជ្រាវមួយចំនួនបង្ហាញថា ការប្រើប្រាស់ AI ជាដៃគូសម្រាប់ពិភាក្សា ឬផ្លាស់ប្តូរគំនិត (brainstorming) អាចជួយឱ្យបុគ្គលិកបង្កើតគំនិតច្នៃប្រឌិតបានកាន់តែច្រើន។ អត្ថប្រយោជន៍នៃការបញ្ចូល AI ក្នុងពេលវេលាសមស្រប៖ ភស្តុតាងបង្ហាញថា ប្រសិនបើមនុស្សធ្វើការគិតដោយខ្លួនឯងនៅដំណាក់កាលដំបូង (ការងារដែលប្រើតែខួរក្បាល) មុនពេលប្រើប្រាស់ជំនួយពី AI នោះការចូលរួម និងលទ្ធផលនៃការគិតទាំងមូលអាចនឹងប្រសើរឡើង ជាជាងការធ្លាក់ចុះ។
បើដូច្នេះមែន តើគេអាចកាត់បន្ថយនៃការអភិវឌ្ឍ AI ដែរឫទេ?
តាមទ្រឹស្តី ការអភិវឌ្ឍ AI អាចត្រូវបានកាត់បន្ថយ ឬបន្ថយល្បឿន ប៉ុន្តែតាមការអនុវត្តជាក់ស្តែង ការធ្វើបែបនេះជួបប្រទះនឹងឧបសគ្គធំៗផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងប្រព័ន្ធ។ ការជជែកដេញដោលអំពី "ល្បឿននៃការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាឈានមុខ" បានឈានដល់ចំណុចក្តៅគគុក។ បុគ្គលសំខាន់ៗក្នុងវិស័យនេះ រួមទាំងនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Anthropic លោក Dario Amodei, នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន OpenAI លោក Sam Altman និងម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន xAI លោក Elon Musk បានអំពាវនាវជាសាធារណៈឱ្យមានការបន្ថយល្បឿន ឬ "ការផ្អាកដើម្បីសុវត្ថិភាព" ដោយមានការសម្របសម្រួលគ្នា ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យវិធានការសុវត្ថិភាពអាចតាមទាន់ការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការបញ្ឈប់ ឬត្រឡប់ក្រោយទាំងស្រុងនូវសន្ទុះនេះគឺពិបាកខ្លាំងណាស់ ដោយសារកត្តាសំខាន់ៗចំនួនបី៖
1. ភាពជាប់គាំងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ (Geopolitical Prisoner's Dilemma)៖ ទោះបីជាមជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យាសំខាន់ៗនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យយល់ព្រមបន្ថយល្បឿនយ៉ាងតឹងរ៉ឹងក៏ដោយ ក៏គ្មានការធានាថាគូប្រជែងសកលនឹងធ្វើតាមនោះទេ។ ការភ័យខ្លាចចំពោះការចាញ់ក្នុងការប្រកួតប្រជែងផ្នែក AI ទូទាំងពិភពលោក រារាំងរដ្ឋាភិបាលមិនឱ្យដាក់កម្រិតតឹងរ៉ឹងពេក ដោយសារសន្តិសុខជាតិ និងឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើការមានសមត្ថភាព AI កម្រិតខ្ពស់បំផុត។
2. ការលើកទឹកចិត្តផ្នែកទីផ្សារ និងដើមទុន៖ ប្រាក់រាប់រយពាន់លានដុល្លារត្រូវបានវិនិយោគលើ AI ប្រភេទបង្កើតថ្មី (generative AI) ដោយក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្ស។ ទីផ្សារភាគហ៊ុន Wall Street រំពឹងថានឹងទទួលបានផលចំណេញយ៉ាងច្រើន ហើយក្រុមហ៊ុននានាប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការបញ្ចេញម៉ូដែល AI ដ៏មានឥទ្ធិពលបន្ទាប់ ដើម្បីដណ្តើមយកចំណែកទីផ្សារ។ ការបន្ថយល្បឿនដោយឯកតោភាគីត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការបំផ្លាញអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនឯង។ 3. ការកែលម្អខ្លួនឯងជាបន្តបន្ទាប់ (Recursive Self-Improvement)៖ យើងកំពុងឈានដល់ចំណុចមួយដែល AI ត្រូវបានប្រើប្រាស់កាន់តែខ្លាំងឡើងដើម្បីបង្កើត និងបណ្តុះបណ្តាល AI ជំនាន់ក្រោយ។ មន្ទីរពិសោធន៍ AI ឈានមុខគេរាយការណ៍ថា ម៉ូដែលរបស់ពួកគេកំពុងធ្វើការស្រាវជ្រាវ AI ផ្ទៃក្នុងមួយផ្នែកធំរួចទៅហើយ។ នេះបង្កើតបានជាវដ្តនៃការបង្កើនល្បឿនដែលពិបាកសម្រាប់វិស្វករ និងអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយក្នុងការគ្រប់គ្រង ឬបន្ថយល្បឿនដោយដៃ។
តើមានអ្វីកំពុងត្រូវបានធ្វើជំនួសឱ្យការបញ្ឈប់ទាំងស្រុង? ដោយសារការបញ្ឈប់ទាំងស្រុងមិនអាចទៅរួច ការយកចិត្តទុកដាក់បានផ្លាស់ប្តូរទៅលើការបង្កើតយន្តការការពារ និងការគ្រប់គ្រងល្បឿន៖ អ្នកវាយតម្លៃឯករាជ្យ៖ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាកំពុងចាប់ផ្តើមដាក់បញ្ចូលអ្នកត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពពីភាគីទីបី ដែលគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាល ទៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍របស់ពួកគេ ដើម្បីសាកល្បងម៉ូដែលនានាមុនពេលដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាសាធារណៈ។ ការគ្រប់គ្រងលើផ្នែករឹង (Hardware) និងបន្ទះឈីប៖ រដ្ឋាភិបាលកំពុងផ្តោតលើការគ្រប់គ្រងផ្នែករឹងជាក់ស្តែង។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119 ស្រាវជ្រាវដោយលោក នង ច័ន្ទថន និងរក្សាសិទ្ធិដោយ កាសែតឯករាជ្យជាតិ
(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ការអភិវឌ្ឍបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) បានចាប់ផ្តើមជះឥទ្ធិពលលើបញ្ញារបស់មនុស្សតាមរយៈការផ្ទេរការងារផ្នែកការគិតទៅឱ្យ AI (cognitive offloading)។ ការពឹងផ្អែកលើ AI សម្រាប់ជំនួយផ្នែកការចងចាំ ការសរសេរ និងការដោះស្រាយបញ្ហា អាចធ្វើឱ្យសមត្ថភាពគិតបែបត្រិះរិះពិចារណា និងការចងចាំចុះខ្សោយ ប្រសិនបើវាត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាការជំនួសទាំងស្រុងសម្រាប់ការគិតដោយខ្លួនឯង។
ការសិក្សានានាថ្មីៗនេះបានបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពដ៏ស្មុគស្មាញអំពីរបៀបដែល AI កែប្រែការគិត និងជំនាញរបស់មនុស្ស៖ ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាន (ការចុះខ្សោយនៃសមត្ថភាពខួរក្បាល និងការបាត់បង់ជំនាញ)៖ ការថយចុះនៃការតភ្ជាប់ក្នុងខួរក្បាល៖ ការសិក្សាមួយរបស់ MIT Media Lab បានរកឃើញថា អ្នកដែលប្រើប្រាស់គំរូភាសាខ្នាតធំ (LLMs) សម្រាប់កិច្ចការសរសេរ មានការតភ្ជាប់ក្នុងខួរក្បាលតិចជាង និងមានសមត្ថភាពចងចាំខ្សោយជាង បើធៀបនឹងអ្នកដែលធ្វើការដោយខ្លួនឯង ឬប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនស្វែងរក (search engine) ទូទៅ។
សមត្ថភាពវែកញែក និងការវិភាគចុះខ្សោយ៖ ការស្រាវជ្រាវក្នុងវិស័យឧត្តមសិក្សាបានបង្ហាញថា សិស្សនិស្សិតដែលប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ AI សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ ទោះបីជាមានការថយចុះនៃបន្ទុកនៃការគិតក៏ដោយ ប៉ុន្តែពួកគេបង្ហាញពីការវិភាគដែលមិនស៊ីជម្រៅ ជំនាញវែកញែកខ្សោយ និងគំនិតដែលមានកម្រិត។
ការចុះខ្សោយនៃជំនាញវិជ្ជាជីវៈ៖ ការសិក្សាក្នុងវិស័យឯកទេសមួយចំនួន ដូចជាវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រជាដើម បានបង្ហាញថាការជឿជាក់ខ្លាំងពេកលើឧបករណ៍ស្វ័យប្រវត្តិ អាចនាំឱ្យមានការធ្លាក់ចុះនៃជំនាញរកឃើញ និងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយខ្លួនឯង។ ផលប៉ះពាល់វិជ្ជមាន (ការលើកកម្ពស់ និងភាពច្នៃប្រឌិត)៖ ការបង្កើនផលិតភាព និងការបង្កើតគំនិត៖ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយ AI ប្រភេទបង្កើតថ្មី (generative AI) អាចបង្កើនលទ្ធផលការងារ និងប្រសិទ្ធភាពលើកិច្ចការដែលទាមទារការគិតជាប្រចាំ ឬកិច្ចការស្មុគស្មាញ។
ជំនួយដល់ភាពច្នៃប្រឌិត៖ ការស្រាវជ្រាវមួយចំនួនបង្ហាញថា ការប្រើប្រាស់ AI ជាដៃគូសម្រាប់ពិភាក្សា ឬផ្លាស់ប្តូរគំនិត (brainstorming) អាចជួយឱ្យបុគ្គលិកបង្កើតគំនិតច្នៃប្រឌិតបានកាន់តែច្រើន។ អត្ថប្រយោជន៍នៃការបញ្ចូល AI ក្នុងពេលវេលាសមស្រប៖ ភស្តុតាងបង្ហាញថា ប្រសិនបើមនុស្សធ្វើការគិតដោយខ្លួនឯងនៅដំណាក់កាលដំបូង (ការងារដែលប្រើតែខួរក្បាល) មុនពេលប្រើប្រាស់ជំនួយពី AI នោះការចូលរួម និងលទ្ធផលនៃការគិតទាំងមូលអាចនឹងប្រសើរឡើង ជាជាងការធ្លាក់ចុះ។
បើដូច្នេះមែន តើគេអាចកាត់បន្ថយនៃការអភិវឌ្ឍ AI ដែរឫទេ?
តាមទ្រឹស្តី ការអភិវឌ្ឍ AI អាចត្រូវបានកាត់បន្ថយ ឬបន្ថយល្បឿន ប៉ុន្តែតាមការអនុវត្តជាក់ស្តែង ការធ្វើបែបនេះជួបប្រទះនឹងឧបសគ្គធំៗផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងប្រព័ន្ធ។ ការជជែកដេញដោលអំពី "ល្បឿននៃការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាឈានមុខ" បានឈានដល់ចំណុចក្តៅគគុក។ បុគ្គលសំខាន់ៗក្នុងវិស័យនេះ រួមទាំងនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Anthropic លោក Dario Amodei, នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន OpenAI លោក Sam Altman និងម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន xAI លោក Elon Musk បានអំពាវនាវជាសាធារណៈឱ្យមានការបន្ថយល្បឿន ឬ "ការផ្អាកដើម្បីសុវត្ថិភាព" ដោយមានការសម្របសម្រួលគ្នា ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យវិធានការសុវត្ថិភាពអាចតាមទាន់ការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការបញ្ឈប់ ឬត្រឡប់ក្រោយទាំងស្រុងនូវសន្ទុះនេះគឺពិបាកខ្លាំងណាស់ ដោយសារកត្តាសំខាន់ៗចំនួនបី៖
1. ភាពជាប់គាំងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ (Geopolitical Prisoner's Dilemma)៖ ទោះបីជាមជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យាសំខាន់ៗនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យយល់ព្រមបន្ថយល្បឿនយ៉ាងតឹងរ៉ឹងក៏ដោយ ក៏គ្មានការធានាថាគូប្រជែងសកលនឹងធ្វើតាមនោះទេ។ ការភ័យខ្លាចចំពោះការចាញ់ក្នុងការប្រកួតប្រជែងផ្នែក AI ទូទាំងពិភពលោក រារាំងរដ្ឋាភិបាលមិនឱ្យដាក់កម្រិតតឹងរ៉ឹងពេក ដោយសារសន្តិសុខជាតិ និងឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើការមានសមត្ថភាព AI កម្រិតខ្ពស់បំផុត។
2. ការលើកទឹកចិត្តផ្នែកទីផ្សារ និងដើមទុន៖ ប្រាក់រាប់រយពាន់លានដុល្លារត្រូវបានវិនិយោគលើ AI ប្រភេទបង្កើតថ្មី (generative AI) ដោយក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្ស។ ទីផ្សារភាគហ៊ុន Wall Street រំពឹងថានឹងទទួលបានផលចំណេញយ៉ាងច្រើន ហើយក្រុមហ៊ុននានាប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការបញ្ចេញម៉ូដែល AI ដ៏មានឥទ្ធិពលបន្ទាប់ ដើម្បីដណ្តើមយកចំណែកទីផ្សារ។ ការបន្ថយល្បឿនដោយឯកតោភាគីត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការបំផ្លាញអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនឯង។ 3. ការកែលម្អខ្លួនឯងជាបន្តបន្ទាប់ (Recursive Self-Improvement)៖ យើងកំពុងឈានដល់ចំណុចមួយដែល AI ត្រូវបានប្រើប្រាស់កាន់តែខ្លាំងឡើងដើម្បីបង្កើត និងបណ្តុះបណ្តាល AI ជំនាន់ក្រោយ។ មន្ទីរពិសោធន៍ AI ឈានមុខគេរាយការណ៍ថា ម៉ូដែលរបស់ពួកគេកំពុងធ្វើការស្រាវជ្រាវ AI ផ្ទៃក្នុងមួយផ្នែកធំរួចទៅហើយ។ នេះបង្កើតបានជាវដ្តនៃការបង្កើនល្បឿនដែលពិបាកសម្រាប់វិស្វករ និងអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយក្នុងការគ្រប់គ្រង ឬបន្ថយល្បឿនដោយដៃ។
តើមានអ្វីកំពុងត្រូវបានធ្វើជំនួសឱ្យការបញ្ឈប់ទាំងស្រុង? ដោយសារការបញ្ឈប់ទាំងស្រុងមិនអាចទៅរួច ការយកចិត្តទុកដាក់បានផ្លាស់ប្តូរទៅលើការបង្កើតយន្តការការពារ និងការគ្រប់គ្រងល្បឿន៖ អ្នកវាយតម្លៃឯករាជ្យ៖ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាកំពុងចាប់ផ្តើមដាក់បញ្ចូលអ្នកត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពពីភាគីទីបី ដែលគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាល ទៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍របស់ពួកគេ ដើម្បីសាកល្បងម៉ូដែលនានាមុនពេលដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាសាធារណៈ។ ការគ្រប់គ្រងលើផ្នែករឹង (Hardware) និងបន្ទះឈីប៖ រដ្ឋាភិបាលកំពុងផ្តោតលើការគ្រប់គ្រងផ្នែករឹងជាក់ស្តែង។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119 ស្រាវជ្រាវដោយលោក នង ច័ន្ទថន និងរក្សាសិទ្ធិដោយ កាសែតឯករាជ្យជាតិ
ការអភិវឌ្ឍ AI បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់បញ្ញាមនុស្ស ឫយ៉ាងណា តោះ! សិក្សាយល់ដឹងទាំអស់គ្នា
Reviewed by សារព័ត៌មាន ឯករាជ្យជាតិ
on
6:00:00 AM
Rating:
Reviewed by សារព័ត៌មាន ឯករាជ្យជាតិ
on
6:00:00 AM
Rating:
No comments: