ផ្សាយថ្ងៃទី ២៤ តុលា ២០២៦
(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ខេត្តកំពង់ស្ពឺ៖ ច្បារមន (បច្ចុប្បន្នត្រូវបានដំឡើងឋានៈជា ក្រុងច្បារមន ដែលជាទីរួមខេត្តកំពង់ស្ពឺ) គឺមានប្រវត្តិ និងអត្ថន័យនៃឈ្មោះផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងភូមិសាស្ត្រ និងរុក្ខជាតិក្នុងតំបន់។
អត្ថន័យ និងប្រភពដើម
• ច្បារ ៖ មានន័យថា កន្លែងដាំដុះដំណាំ បន្លែ ឬដើមឈើល្មម (ចម្ការ ឬសួនច្បារ)។
• មន ៖ គឺជាឈ្មោះដើមឈើហូបផ្លែ ឬដើមឈើបុរាណម្យ៉ាង ដែលមានវត្តមានច្រើននៅតំបន់នោះកាលពីមុន។
• ដូច្នេះ ច្បារមន គឺសំដៅដល់ «ចម្ការ ឬទីកន្លែងដែលដាំដើមមន» នៅពេលអតីតកាល ដែលជាភូមិសាស្ត្រមូលដ្ឋាន ឬទីតាំងដើមនៃតំបន់ប្រជុំជននេះ។
ការវិវត្តរដ្ឋបាល
កាលពីមុន តំបន់នេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ស្រុកសំរោងទង ក្រោយមក តំបន់ទីប្រជុំជនច្បារមនត្រូវបានកាត់ចែក និងរៀបចំឡើងជាស្រុក/ក្រុងដាច់ដោយឡែក ដើម្បីធ្វើជាទីរួមខេត្ត និងជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាល សេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងពាណិជ្ជកម្មរបស់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុងច្បារមន មានសង្កាត់ចំនួន ៥ និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាទីក្រុងទេសចរណ៍គ្មានផ្សែងបារីផងដែរ។
ក្រុងច្បារមន (អតីត ស្រុកច្បារមន) គឺជាក្រុងមួយក្នុងចំណោមក្រុងស្រុកទាំងប្រាំបីរបស់ខេត្តកំពង់ស្ពឺ នៅភាគខាងលិចរាជធានីភ្នំពេញ ចម្ងាយ ៤៨គីឡូម៉ែត្រ ដែលមានព្រំប្រទល់ខាងលិច ទល់នឹងឃុំ ធម្មតាអរ និងឃុំកាហែង របស់ស្រុកសំរោងទង ខាងកើតទល់នឹងឃុំវល្លិ៍ស របស់ស្រុកសំរោងទង ខាងជើងទល់នឹងឃុំព្នាយ និងឃុំខ្ទុំក្រាំង របស់ស្រុកសំរោងទង ខាងត្បូងជាប់ឃុំស្គុះរបស់ស្រុកសំរោងទង ។ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការកកើត និងការវិវត្តរដ្ឋបាលដ៏វែងឆ្ងាយ ដែលផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងអតីតកាលនៃ អាណាចក្រខ្មែរ និងសម័យអាណានិគមនិយមបារាំង។
អត្ថន័យនៃឈ្មោះ និងដើមកំណើត
• អត្ថន័យពាក្យ ៖ ពាក្យថា «កំពង់» មានន័យថា ទីកន្លែងមាត់ទឹក ឬកំពង់ចម្លង។ ចំណែកឯពាក្យថា «ស្ពឺ» គឺសំដៅលើ ដើមស្ពឺ (ផ្លែឈើដែលមានរសជាតិជូរអែម)។
• រឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ត្រ ៖ តាមការសន្និដ្ឋានរបស់ព្រឹទ្ធាចារ្យជំនាន់មុន មុនពេលបារាំងកសាងស្ពានបេតុងឆ្លងកាត់ស្ទឹង ទីតាំងនោះគឺជាកំពង់ចម្លងដ៏សំខាន់មួយ ដែលមានដុះ ដើមស្ពឺ ច្រើនយ៉ាងក្រាស់ក្រែល។ ហេតុនេះ ទើបទីនោះត្រូវបានគេហៅតៗគ្នាថា «កំពង់ស្ពឺ»។
ឈ្មោះដើម និងការបង្កើតជាផ្លូវការ អតីត «សំរោងទង» ៖ កាលពីសម័យបុរាណ និងមុនពេលរៀបចំរដ្ឋបាលថ្មី តំបន់ភូមិសាស្ត្រភាគច្រើននៃខេត្តកំពង់ស្ពឺ ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ដែនដី សំរោងទង ។
• ការបង្កើតខេត្តផ្លូវការ (១៩២២) ៖ នៅក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង ក្រោមរជ្ជកាលរបស់ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ១៨ គន្លងខែមីនា ឆ្នាំ១៩២២ យោងតាមព្រះរាជប្រកាសលេខ ៣០។
• ការកែទម្រង់ឆ្នាំ ១៩៣៤ ៖ ក្រោយមកទៀត រដ្ឋបាលបារាំងបានផ្លាស់ប្តូរឋានៈរដ្ឋបាលពីខណ្ឌមកជា «ស្រុក» វិញ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រង និងប្រមូលពន្ធដារក្នុងតំបន់។
ភូមិសាស្ត្រនយោបាយកាលពីអតីតកាល ខេត្តកំពង់ស្ពឺ គឺជាតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់ ដោយសារស្ថិតនៅចន្លោះទន្លេសាប និងតំបន់ឆ្នេរ។ ក្នុងសម័យឧដុង្គ (ដែលជាអតីតរាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា) ដែនដីនៃខេត្តកំពង់ស្ពឺ (ជាពិសេស ស្រុកឧដុង្គ) គឺជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់ ព្រោះជាកន្លែងគង់ប្រថាប់ និងជាកន្លែងបញ្ចុះព្រះបរមសពរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរជាច្រើនព្រះអង្គ។
បច្ចុប្បន្ននេះ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ត្រូវបានបែងចែកជា ៧ ស្រុក និង ២ ក្រុង (គឺក្រុងច្បារមន និងក្រុងឧដុង្គម៉ែជ័យ) ដោយមានចម្ងាយប្រមាណ ៤៨ គីឡូម៉ែត្រ ពីភាគខាងលិចរាជធានីភ្នំពេញ។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119 ស្រាវជ្រាវដោយលោក នង ច័ន្ទថន និងរក្សាសិទ្ធិដោយ កាសែតឯករាជ្យជាតិ
(កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម)
ខេត្តកំពង់ស្ពឺ៖ ច្បារមន (បច្ចុប្បន្នត្រូវបានដំឡើងឋានៈជា ក្រុងច្បារមន ដែលជាទីរួមខេត្តកំពង់ស្ពឺ) គឺមានប្រវត្តិ និងអត្ថន័យនៃឈ្មោះផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងភូមិសាស្ត្រ និងរុក្ខជាតិក្នុងតំបន់។
អត្ថន័យ និងប្រភពដើម
• ច្បារ ៖ មានន័យថា កន្លែងដាំដុះដំណាំ បន្លែ ឬដើមឈើល្មម (ចម្ការ ឬសួនច្បារ)។
• មន ៖ គឺជាឈ្មោះដើមឈើហូបផ្លែ ឬដើមឈើបុរាណម្យ៉ាង ដែលមានវត្តមានច្រើននៅតំបន់នោះកាលពីមុន។
• ដូច្នេះ ច្បារមន គឺសំដៅដល់ «ចម្ការ ឬទីកន្លែងដែលដាំដើមមន» នៅពេលអតីតកាល ដែលជាភូមិសាស្ត្រមូលដ្ឋាន ឬទីតាំងដើមនៃតំបន់ប្រជុំជននេះ។
ការវិវត្តរដ្ឋបាល
កាលពីមុន តំបន់នេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ស្រុកសំរោងទង ក្រោយមក តំបន់ទីប្រជុំជនច្បារមនត្រូវបានកាត់ចែក និងរៀបចំឡើងជាស្រុក/ក្រុងដាច់ដោយឡែក ដើម្បីធ្វើជាទីរួមខេត្ត និងជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាល សេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងពាណិជ្ជកម្មរបស់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុងច្បារមន មានសង្កាត់ចំនួន ៥ និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាទីក្រុងទេសចរណ៍គ្មានផ្សែងបារីផងដែរ។
ក្រុងច្បារមន (អតីត ស្រុកច្បារមន) គឺជាក្រុងមួយក្នុងចំណោមក្រុងស្រុកទាំងប្រាំបីរបស់ខេត្តកំពង់ស្ពឺ នៅភាគខាងលិចរាជធានីភ្នំពេញ ចម្ងាយ ៤៨គីឡូម៉ែត្រ ដែលមានព្រំប្រទល់ខាងលិច ទល់នឹងឃុំ ធម្មតាអរ និងឃុំកាហែង របស់ស្រុកសំរោងទង ខាងកើតទល់នឹងឃុំវល្លិ៍ស របស់ស្រុកសំរោងទង ខាងជើងទល់នឹងឃុំព្នាយ និងឃុំខ្ទុំក្រាំង របស់ស្រុកសំរោងទង ខាងត្បូងជាប់ឃុំស្គុះរបស់ស្រុកសំរោងទង ។ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការកកើត និងការវិវត្តរដ្ឋបាលដ៏វែងឆ្ងាយ ដែលផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងអតីតកាលនៃ អាណាចក្រខ្មែរ និងសម័យអាណានិគមនិយមបារាំង។
អត្ថន័យនៃឈ្មោះ និងដើមកំណើត
• អត្ថន័យពាក្យ ៖ ពាក្យថា «កំពង់» មានន័យថា ទីកន្លែងមាត់ទឹក ឬកំពង់ចម្លង។ ចំណែកឯពាក្យថា «ស្ពឺ» គឺសំដៅលើ ដើមស្ពឺ (ផ្លែឈើដែលមានរសជាតិជូរអែម)។
• រឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ត្រ ៖ តាមការសន្និដ្ឋានរបស់ព្រឹទ្ធាចារ្យជំនាន់មុន មុនពេលបារាំងកសាងស្ពានបេតុងឆ្លងកាត់ស្ទឹង ទីតាំងនោះគឺជាកំពង់ចម្លងដ៏សំខាន់មួយ ដែលមានដុះ ដើមស្ពឺ ច្រើនយ៉ាងក្រាស់ក្រែល។ ហេតុនេះ ទើបទីនោះត្រូវបានគេហៅតៗគ្នាថា «កំពង់ស្ពឺ»។
ឈ្មោះដើម និងការបង្កើតជាផ្លូវការ អតីត «សំរោងទង» ៖ កាលពីសម័យបុរាណ និងមុនពេលរៀបចំរដ្ឋបាលថ្មី តំបន់ភូមិសាស្ត្រភាគច្រើននៃខេត្តកំពង់ស្ពឺ ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ដែនដី សំរោងទង ។
• ការបង្កើតខេត្តផ្លូវការ (១៩២២) ៖ នៅក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង ក្រោមរជ្ជកាលរបស់ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ១៨ គន្លងខែមីនា ឆ្នាំ១៩២២ យោងតាមព្រះរាជប្រកាសលេខ ៣០។
• ការកែទម្រង់ឆ្នាំ ១៩៣៤ ៖ ក្រោយមកទៀត រដ្ឋបាលបារាំងបានផ្លាស់ប្តូរឋានៈរដ្ឋបាលពីខណ្ឌមកជា «ស្រុក» វិញ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រង និងប្រមូលពន្ធដារក្នុងតំបន់។
ភូមិសាស្ត្រនយោបាយកាលពីអតីតកាល ខេត្តកំពង់ស្ពឺ គឺជាតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់ ដោយសារស្ថិតនៅចន្លោះទន្លេសាប និងតំបន់ឆ្នេរ។ ក្នុងសម័យឧដុង្គ (ដែលជាអតីតរាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា) ដែនដីនៃខេត្តកំពង់ស្ពឺ (ជាពិសេស ស្រុកឧដុង្គ) គឺជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់ ព្រោះជាកន្លែងគង់ប្រថាប់ និងជាកន្លែងបញ្ចុះព្រះបរមសពរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរជាច្រើនព្រះអង្គ។
បច្ចុប្បន្ននេះ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ត្រូវបានបែងចែកជា ៧ ស្រុក និង ២ ក្រុង (គឺក្រុងច្បារមន និងក្រុងឧដុង្គម៉ែជ័យ) ដោយមានចម្ងាយប្រមាណ ៤៨ គីឡូម៉ែត្រ ពីភាគខាងលិចរាជធានីភ្នំពេញ។ (កាសែតឯករាជ្យជាតិ ផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម ជូនលោកអ្នកនាងអានដោយមិនគិតថ្លៃ បើសប្បុរសជនចង់ជួយឧបត្ថម្ភ ការផ្សាយរបស់យើងខ្ញុំ តាមរយៈគណនី ABA លេខលុយខ្មែរ: 500 708 383 លេខលុយដុល្លារ: 003 662 119 ស្រាវជ្រាវដោយលោក នង ច័ន្ទថន និងរក្សាសិទ្ធិដោយ កាសែតឯករាជ្យជាតិ
ប្រវត្តិខ្លះ នៃឈ្មោះស្រុកច្បាមន
Reviewed by សារព័ត៌មាន ឯករាជ្យជាតិ
on
6:00:00 AM
Rating:
Reviewed by សារព័ត៌មាន ឯករាជ្យជាតិ
on
6:00:00 AM
Rating:

No comments: